آینده مبهم ستارگان؟
مهرداد حجتی
سینما رابطه مستقیمی با «ستاره» دارد. چون متکی به ستاره است، ناچار ستاره میسازد تا خود مصرفش کند و اینچنین است که سینما میشود کارخانه ستارهسازی! مظهر چنین چرخهای هالیوود است که سالهاست بیوقفه ستاره تکثیر میکند؛ ستارههایی که به طرفهالعینی مشهور میشوند و عکسهایشان روی جلد نشریات میرود و شبکههای تلویزیونی در پی دعوت از آنها به برنامههای «تاکشو» به نوبت صف میبندند و نوجوانها در آرزوی رسیدن به چنین ایدهآلی پوسترهایشان را بر درودیوارهای اتاقهایشان میچسبانند. همواره ستاره نوظهور «بُتی» است در میان «بتها»ی دیگر که قرار است او نیز از مخاطبان سینما دلبری کند! شاید راز ماندگاری این هنر در همین ستارهسازی آن نهفته باشد. مخاطب به عشق دیدن ستاره موردعلاقهاش در صف بلیت میایستد. فیلم فروش میلیاردی میکند. چرخ سینما تندتر میچرخد و ستارههای تازه پدید میآورد. در این چرخه آنچه اهمیت دارد، نگاهداشتن مخاطب پای محصولات این سینماست! سینما باید محصولاتش را بفروشد و برای فروش باید سرمایهگذاری کند. سرمایهداران بزرگ پرشماری سالهاست کمپانیهای غولآسای هالیوود را اداره میکنند. کمپانیهایی نظیر «فاکس قرن بیستم»، «وارنر برادرز»، «مترو گلدن مایرز»، «کلمبیا پیکچرز»، «سونی پیکچرز»، «والت دیسنی» و چندینوچند کمپانی ریزودرشت دیگر میلیاردها دلار سرمایه را به میدان آوردهاند تا با خلق ستاره، مدام پولسازی کنند! ستارههایی که گاه تا چند دهه دوام میآورند و همچنان میدرخشند؛ نظیر «لئوناردو دیکاپریو» و ستارههایی که گاه درخشششان در حد یکی، دو اثر است و پس از آن برای همیشه افول میکنند؛ نظیر «مکالی کالکین». هر دو یکشبه ره صدساله رفتند و بلافاصله ستارهای میلیونر شدند، اما یکی ماندگار شد و همچنان به درخشیدن ادامه داد و دیگری در حد خاطرهای محو از همان یکی، دو فیلم «تنها در خانه» درخششی دیگر از خود نشان نداد و برای همیشه فراموش شد. اینها دو نمونه از صدها و بلکه هزاران نمونه از ستارههایی هستند که در طول بیش از یک قرن، کارخانه ستارهسازی برای مخاطبان تولید کرده است، اما آیا این کارخانه میتواند همچنان در آینده ستاره بسازد؟ تولیدات جدید این «هنر، صنعت» غولپیکر خبر از جایگزینشدن تکنولوژی مدرنی میدهد که میتوان تمامی 90 یا 120 دقیقه یک فیلم سینمایی را بینیاز از لوکیشن و بازیگر با نرمافزارهای فوق پیشرفته کامپیوتری ساخت. نظیر آنچه در «game» رخ میدهد. امروزه بازیهای جدید کامپیوتری تا آن حد پیشرفت کردهاند که تصاویرشان فرق چندانی با دنیای واقعی ندارند. بسیاری از آثار سینمایی متأخر هم چنین وضعیتی دارند. آنها هم همه وقایع بهتآورشان روی میز کامپیوتر خلق میشود، بیآنکه زلزلهای کلانشهری را با آسمانخراشهای سربهفلککشیدهاش ویران کند یا اقیانوسی دچار سونامی شود و طغیان کند و بخش عظیمی از خشکی را در هم بکوبد و بسیاری از آبادیها را ویران کند! حالا همه این عجایب را میتوان به دلخواه روی میز کامپیوتر خلق کرد، بیآنکه لزومی به طراحی صحنه و جلوههاي ویژه میدانی باشد. سری فیلمهای «ارباب حلقهها» با جلوههای تازه بصری که تماما با نرمافزارهاي کامپیوتری تولید شده بودند، سینما را چند گام به جلو برد. در آن سری از فیلمها خلق فضاهای سراسر افسانهای حیرتآور تا آن حد باورپذیر جلوه کرد که آن سری از فیلمها را با همه آثار پیش از خود متمایز كرد. پرسوناژهای کوتاه و بلند در نماهای «توشات» و «لانگشات» این قابلیت را به سینما آورد که میتوان از بازیگری با قامتی کوتاه پرسوناژی بلندقد ساخت و متقابلا از بازیگری با قامتی بلند، پرسوناژی کوتاهقد ساخت! و این البته یکی از دهها و شاید صدها ترفند کامپیوتری بود که در این سری از فیلمها به كار برده شده بود؛ چنان باورپذیر که میتوان گفت سینما را وارد دوران تازهای کرد؛ دورانی که میتوان بیتکیه به بازیگران واقعی فیلمهای پرفروش ساخت؛ فیلمهایی که همچون فیلمهای واقعی بفروشند و مردم را به سالنهای سینما بکشانند، اما چرا با اینهمه پیشرفت تکنولوژی، کمپانیهاي بزرگ همچنان مرددند؟ چرا باز هم از بازیگران واقعی استفاده میکنند و پولهای گزاف برای دستمزد آنها پرداخت میکنند؟ شاید به این دلیل که هنوز ستارهها میفروشند؛ ستارههایی که همان کارخانه را تا به امروز بیمه کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.