|

راز ماندگاری و محبوبیت «مریم میرزاخانی»

فاطمه کاظمی: از همان روزی که نام «مریم میرزاخانی» در فهرست اعضای تیم المپیاد ایران قرار گرفت، شهرت وی هم آغاز شد. با دریافت مدال طلای المپیاد در سال 1373 و تکرار این موفقیت در سال بعد، هم این شهرت بیشتر شد و هم محبوبیت بر شهرت قبلی اضافه شد. پس از این موفقیت‌ها بود که توجه رسانه‌ها به خانم «میرزاخانی» جلب شد، اما وی چندان مشتاق حضور در رسانه‌ها نبود. چرا؟ دلیل این موضوع به‌وضوح مشخص نیست، اما سوای روحیات و خلقیات شخصی، به احتمال بسیار وی حضور در رسانه‌ها را مانع تمرکز بر موضوع اصلی یعنی ریاضیات و انجام تحقیقات بیشتر می‌دانست. البته باید در نظر داشت دوری وی از رسانه‌ها حرکتی نمایشی نبود چراکه برای مثال هنگامی که برنده جایزه فیلدز می‌شود، والدینش این خبر را از رسانه‌ها می‌شنوند نه از زبان خود او و زمانی که از او می‌پرسند چرا این موضوع را به ما اطلاع ندادی، گفت «این فقط یک جایزه بود و اصلا چیز مهمی نیست». بله! چنین جایزه‌هایی را به افراد می‌دهند تا آنها را به موضوعی علاقه‌مند کنند، اما «مریم» که از سال‌ها پیش شیفته ریاضیات بود، چه نیازی به جایزه داشت؟ جایزه را به افردی می‌دهند که بخواهند از زحمات آنها قدردانی کنند اما خود «میرزاخانی» گفته بود بهترین پاداش برای یک دانشمند، همان لذت ناب لحظه حل یک مسئله است. با کسب مدال فیلدز، «میرزاخانی» بیش از همیشه نامدار و توجه رسانه‌ها به وی بیشتر جلب شد، کم‌کم مستندهایی از وی تهیه کردند که در آنها بخش‌هایی از پژوهش، تدریس و زندگی خانوادگی وی به نمایش درآمد. بسیاری مشتاق بودند که در این مستندها، از سبک زندگی نامدارترین بانوی ریاضی‌دان جهان سردرآورند. با دقت در همان معدود مصاحبه‌ها و مستندهایی که از وی باقی مانده است، می‌توان به نکات جالبی درباره شخصیت وی پی برد. برخلاف انتظار همه، در این مستندها بانویی را دیدیم که لباسی بسیار ساده به تن داشت و از هرگونه تجملی به دور بود و از همه اینها مهم‌تر با رفتاری به دور از کبر و نخوت یا تظاهر، تمام وقت انرژی و تمرکزش را در معطوف خانواده و پژوهش‌های علمی کرده بود. برای آنکه کسی بتواند به صفت یک دانشمند اصیل دست یابد، باید واجد ویژگی‌های بسیاری باشد؛ ازجمله دستاوردهای علمی و پژوهشی ارزشمند، بلندپروازی و جسارت علمی، خلاقیت برای طرح مسئله‌ای جدید، ارائه راه‌حل جدید و بدیع برای مسائل قدیمی، پایه‌گذاری حوزه و رشته علمی جدیدی یا ارتباط‌دادن رشته‌های علمی موجود با نگاهی بدیع و... . «مریم میرزاخانی» به تأیید کارشناسان همه این ویژگی‌ها را داشت، اما علاوه بر آنها توانسته بود با صداقت، سادگی و تواضعی بی‌بدیل، حتی کسانی را که با دنیای علم و ریاضیات نیز بیگانه بودند، شیفته خود کند. این‌گونه است که در میان ‌میلیون‌ها انسانی که کارشان در حوزه علم و پژوهش است، فقط چند نفر نامدار می‌شوند و یکی مانند «میرزاخانی»، هم نامدار می‌شود و هم مجبوب قلب‌ها.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.