امید؛ رمز حیاتِ 86ساله ابراهیم یزدی
حسین شاهحسینی
مرحوم ابراهیم یزدی شخصیتی نیست که بتوان در مجالی کوتاه و با کسالت شدیدی که در احوال بنده هست، درباره ایشان سخن گفت. ابراهیم یزدی، شخصیتی جهانی است و معتمد بسیاری از چهرههای سرشناس سیاسی و فرهنگی و حتی علمی در کشور و اقصینقاط دنیا. او را باید بهحق یکی از پایهگذاران حرکتهای ضدسلطنتی در ایران به شمار آورد. از خانوادهای مذهبی برخاست و از دوره جوانی تا آخرین نفسهای زندگیاش، برای ایران تلاش کرد و لحظهای از پا ننشست. از همان جوانی که ایشان را میشناختم، دو ویژگی اعتقاد و اعتمادی سرشار سرلوحه راهشان بود و هیچگاه دست از امیدواربودن برنداشتند. از خانوادهای مذهبی آمده بودند که امید و ایمان، از ویژگیهای بارز پرورشی ایشان به حساب میآمد و در راه پرفرازونشیب 86ساله خود ذرهای از آن کوتاه نیامدند.
بعید نیست که رسانهها به خاطر فقدان ایشان، به مرور خاطرههایی از تاریخچه مبارزاتی و دولت موقت و مسائلی که پس از آن پیش آمد، بپردازند؛ اما بنده میخواهم به همین مناسبت، یاد برادر ایشان، کاظم یزدی را هم گرامی بدارم و با ذکر ویژگیهای ایشان، بگویم چرا ابراهیم یزدی، عنصری مهم و اثرگذار در تاریخ سیاسی این کشور است و از چه محمل و زمینه خانوادگیای رشد کرده و بالیده. مرحوم کاظم یزدی یکی از پایهگذاران انجمن اسلامی در دارالفنون بود. درست در زمانی که شاهد حضور متفقین در ایران بودیم و فرقه دموکرات آذربایجان، بخشی از کشور را تصرف کرده بود، نیازمندِ روشی برای مبارزه بودیم که بدون ایجاد تضاد و فراهمکردن شرایط برای تسلط بیشتر اجنبی، راه را برای اجرای قانون و عمل به اصول مشروطه باز کند. در این دوره که دکتر فاطمی با «باختر امروز» و محمد مسعود با «مرد امروز» میدانداری میکردند، در مدارس شهر تهران هم، فعالیتهایی رونق گرفت که از دل آن انجمن اسلامی (و در کنار آن انجمن موسیقی، ورزش و ادبیات) بیرون آمد. هدف اصلی این انجمنها، بیش از هر چیز، انسجام میان دانشآموزان و جوانان آن دوره بود و یادمان نرود که آقای کاظم یزدی با همان درایتی که در این موارد داشت، به چنین هدف بزرگی رسید. بعدها زمینه ایجاد چنین تشکلی در دانشگاه هم فراهم شد و با عنوان انجمن اسلامی، سعی در اصلاح امور اجرائی کشور داشت. ابراهیم یزدی را هم باید از این طریق شناخت و اگر جایگاه او را بهدرستی در میان سیاستمداران قرن اخیر کشور دریابیم، میتوانیم از مرام و مسلک ایشان برای نسلهای بعدی، عبرت بگیریم و عبرت بیاموزیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.