گزارش اختصاصي «شرق» از آخرين تحولات ميداني جنگ در سوريه
از ائتلاف کُردي-عربي تا رقابت براي کنترل ديرالزور
افشين غلامي: نيروهاي ائتلاف کُرد-عرب در حالي ۶۰ درصد شهر «رقه» را به کنترل خود درآوردهاند که روند ميداني جنگ در بخشهاي مختلف سوريه، خبر از تحولات بزرگي در حوزه چرخش اوضاع ميداني جنگ به نفع نيروهاي کُرد و همچنين ارتش سوريه ميدهد. زماني که براي تهيه گزارش به داخل شهر رقه رفتم، حضور و تعدد بازيگران در منطقه را متفاوتتر از سفرهاي قبل ديدم. فضاي ميداني جنگ در سوريه وارد مقطع تازهاي شده و حضور آمريکا در سوريه و برگزاري نشستهاي آستانه با حضور روسيه، ايران و ترکيه روند جنگ را به نفع قدرتگيري کُردها و پيروزي شایانتوجه ارتش سوريه در مرکز و جنوب و جنوب شرق تغيير داده است. خاليکردن پشت جبهه نيروهاي تندرو و معارض دولت سوريه، از سوی ترکيه و تمرکز ترکيه بر موضوع کُردها موجب کمرنگشدن نقش معارضان در نبردهاي ميداني و توانمند و متمرکزشدن ارتش سوريه بر بخشهاي زيادي از سوريه شده است. درحالحاضر کردها ۳۰ درصد و ارتش سوريه ۳۵ درصد خاک سوريه را در کنترل دارند و اين موضوع موجب رقابت دو طرف براي کنترل بيشتر به نقاط مرکزي و شرقي سوريه شده است. هر دو طرف قصد حرکت به سمت شرق کشور و شکستدادن داعش و احاطه بر مرزهاي بين عراق و سوريه را دارند. اين موضوع زماني روشن ميشود که تحرکات اخير آمريکا در شرق سوريه و حمله به پايگاه هوايي ارتش سوريه در حمص و هدف قراردادن چند فروند هواپيماي شکاري ارتش سوريه در نزديکي رقه و شهر طبقا و همچنين تحرک نيروهاي ارتش سوريه به سمت مرز بين عراق و سوريه و کنترل بر بخشهايي از مرز جنوب شرقي سوريه را کنار هم بگذاريم. گويا کنترل مرزهاي شرقي براي دو طرف بسيار مهم است و اين اهميت زماني درک ميشود که حضور نيروهاي حشدالشعبي در سوي ديگر مرز عراق و همراهشدن با ارتش سوريه در دو طرف مرزها را در اين معادله وارد کنيم. مدتي پيش بحث از منطقه پرواز ممنوع در شمال سوريه از سوی نيروهاي ائتلاف به رهبري آمريکا به ميدان آمد اما با حرکت نيروهاي حشدالشعبي عراقي به سمت تلعفر و مرزهاي سوريه، آمريکا اينگونه فکر ميکند که راه ارتباط ايران از عراق به سوريه باز شده و ايران به دنبال اين است که هژموني خود را در دو سوي مرز عراق و سوريه قوت ببخشد، بنابراین با انتقال برخي موشکها به منطقه التنف در مثلث مرزي (سوريه، اردن و عراق) به نوعي ميخواهد به دولت سوريه و ايران هشدار دهد و بگويد که ميخواهد طرح پرواز ممنوع را به دليل نفوذ ايران، از شمال سوريه به شرق سوريه تغيير دهد. اما در اين سوي ميدان اتفاقات در رقه بسيار سريع در حال رخدادن است و نيروهاي کُرد اثبات کردهاند که از توان رزمي بالا و روحيه جنگندگي وصفناپذیری برخوردارند. درحالحاضر ۱۲ محله از شهر رقه آزاد شده و نيروهاي کُرد و عرب از چهار طرف به سمت مرکز شهر در حال پيشروي هستند و داعش هر لحظه در حال عقبنشيني و شکست است. نيروهاي ائتلاف کُرد-عرب موسوم به ارتش سوريه دموکراتيک که درصد زيادي از آنها را نيروهاي کُرد تشکيل ميدهند با کمک نيروي هوايي ائتلاف و به کمک سلاحهاي آمريکايي پيشروي زيادي را رقم زدهاند که بخش مهمي از اين پيروزيها بهدليل حضور پررنگ زنان در عمليات آزادسازي رقه است. آنچه از استراتژي نيروهاي کُرد فهميده ميشود اين است که آنها قصد ايجاد مناطق پوششي براي اقدامات سياسي خود در آينده منطقه دارند و با کنترل مناطقي که دست داعش بوده، با ايجاد مجلس محلي آن منطقه و اداره آن به دست مردم محلي اين مناطق به هدف خود که کنفدراليسمي از جوامع دموکراتيک است، ميانديشند. «آلدار خليل» رئيس مشترک جوامع دموکراتيک کُردستان سوريه دراينباره گفت: ما به دنبال جامعه دموکراتيکي هستيم و براي اين کار تلاش ميکنيم همه جوامعي که تحت ستم قرار گرفتهاند در آينده سوريه صاحب اثر شوند. او تصريح کرد: ما تجزيه سوريه را نميپذيريم و معتقديم که اقدامات اشتباه دولت و معارضين منجر به آشفتگي امروز کشور شده است و اين ميطلبد که کشورهاي منطقه هم به اين موضوع توجه کنند. بهصورتکلي پيروزيهای ارتش سوريه و همچنين تحرکات نظامي کُردها در استان رقه تحولات زيادي در آينده نهچندان دور را نشان ميدهد و دستيابي کُردها يا دولت سوريه به شرق سوريه، منجر به تغيير نحوه آرايش قدرت در سوريه و سنگربندي جديد سوريه بعد از رقه ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.