ماجرای عصر جهانی
در اوایل دهه 1970 ساختن تصویری خیالین در ارتباط با عصری نوین در تاریخ، از قبل در جریان بود. در سال 1977 در یکی از آگهیهای IBM چنین آمده بود: «عصر اطلاعات: بر سر اینکه عصر اطلاعات نام عصری است که ما در آن زندگی میکنیم توافقی روزافزون وجود دارد». همانطور که فرایندهای آزادسازی و خصوصیسازی شدت و فزونی مییافتند، تصویر عصر اطلاعات با تصویر عصر جهانی تلاقی میکرد. در ماه مارس 1994 در بوئنوسآیرس، آلبرت گور معاون ریاستجمهوری ایالات متحده از نقشه خود برای ایجاد یک زیرساخت اطلاعات جهانی خبر داد که در آن دورنمای یک گستره آتی نوین در مقیاسی سیارهای برای خانواده بزرگ بشری به چشم میخورد. ایده اقتصاد جدید برای نخستینبار در سخنرانیهای رسمی همان سال پدید آمد. در ماه فوریه سال 1995 کشورهای عضو G7 جلسهای در بروکسل تشکیل دادند، جایی که آنها ایده جامعه اطلاعات جهانی را به تصویب رساندند و بههمراه آن بر سرعتبخشیدن به گامهای آزادسازی بازار اطلاعات راه دور تصمیم گرفتند. این فرایند به دنبال جنگ جهانی دوم آغاز شده بود. جنگ سرد صحنه را مهیا ساخت و بر ساخت مفاهیمی نظارت کرد که هدف از آنها خبردادن - اگر نگوییم تبیین - این امر بود که بشر به آستانه یک عصر نوین اطلاعات و ازاینرو، به یک کلگرایی جدید رسیده است. برای این گفتار بهترتیب سه منبع وجود داشت: اول از همه علوم اجتماعی، پس از آن تکنیکها و فنون پیشبینی و در نهایت ژئوپلیتیک. اولین گام شامل تقریر مرگ عصر پیشین یعنی عصر «ایدئولوژی» بود که بر طبق رأی گورکنان آن با قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم و جامعه تودهای، همگوهر و یکمایه بود. این امر دقیقاً وظیفهای بود که برعهده شرکتکنندگان جلسهای در میلان در سپتامبر سال 1955 گذاشته شده بود که این جلسه با موضوع «آینده آزادی» تحت حمایت کنگره آزادی فرهنگی قرار داشت. سازمان دیگر در سال 1950 در برلین تأسیس شد و علیالظاهر بدون اطلاع سازماندهندگان جلسه، بودجه آن از سوی سیا تحت پوشش یک بنیاد خصوصی تامین شد. فهرست مشارکتکنندگان شامل افرادی چون فردریش فونهایک اقتصاددان، ریمون آرون و جامعهشناس آمریکایی دانیل بل بود. موارد مورد بحث این جلسه به مجموعهای از پایانها اشاره داشت که در میان آنها پایان ایدئولوژی، پایان سیاست، پایان طبقات و مبارزه طبقاتی و همچنین پایان روشنفکران معترض و پایان تعهد سیاسی به چشم میخورد. ایده مطرحشده نیز از این قرار بود که «تحلیل جامعهشناختی» در کار از بینبردن پیشداوریهای ایدئولوژی و تصدیق مشروعیت جدید روشنفکر لیبرال غربی بود. عدم اطمینان از رشد و پیشرفت و بحران ادارهپذیری دموکراسیهای غربی که توسط کمیسیون سهجانبه یعنی ستاد غیررسمی نمایندگان دنیای روشنفکری و سیاسی اعضای سهگانه کمیسیون (ژاپن، اروپای غربی، آمریکای شمالی) تشخیص داده شد بهزودی فرضیات برنامه ابتدایی مطرحشده جامعه اطلاعات را متزلزل کرد. اگرچه این بینش علمباورانه به طرزی فاحش با واقعیت بعدی در تضاد قرار داشت، معالوصف توانست در ایجاد این ایده که دکترین سازمانی، سیاست را از میدان بهدر کردهاند، کامیاب شود. جامعه جدید جامعهای کارکردی بود ازاینرو باید بر طبق اصول مدیریت علمی جدید اداره شود. این ایده که روشهای عینی برای جستجوی آینده وجود دارد، در طول دهه 1960 به مشروعیت رسید و بازاری برای تولید سناریوهای آیندهمحور توسعه یافت. پیشبینیکنندگان حرفهای خدمات خود را به کمپانیها و حکومتهایی که مشتاق به رایزنی آنان و آماده برای پرداخت هزینه آن بودند عرضه کردند. از طریق آنها عموم مردم با عصر اطلاعاتی- تکنیکی نوین آشنا شدند. منبع: دیرینهشناسی عصر جهانی: پیریزی یک باور، آرمان ماتلار، ترجمه: جواد گنجی، شماره 24 مجله ارغنون
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.