|

زنان و کودکان را دریابید

جعفر توزنده‌جانی

دوسالی است که زياد سفر کرده‌ام. با‌شهرها‌و مردمی از نزدیک آشنا شدم که تابه‌حال به سراغشان نرفته بودم. آخرین سفر شاید متفاوت‌ترین آنها بود؛ سفری به چهار روستا. روستای شمسی در نزدیکی یزد، رئیس‌آباد در ابرکوه، گزیر در بندر لنگه و ابوی‌سان در استان خراسان... . در هر چهار روستا دو نکته برایم خیلی جالب بود؛ اول حضور زنان و جوانان و دوم مشارکت دسته‌جمعی اهالی برای شکل‌گیری جام باشگاهای کتاب‌خوانی. در روستای رئیس‌آباد تمامی کسانی که به کارگاه توجیهی تشکیل باشگاه کتاب‌خوانی روستایی آمده بودند خانم بودند. مسئول کتابخانه هم یک خانم بود. در روستای شمسی گرچه آقایان هم آمده بودند، اما تعداد خانم‌ها از آقایان بیشتر بود. در روستای ابوی‌سان هم شرکت‌کنندگان خانم بیشتر از آقایان بود. کسی هم که اداره کتابخانه را برعهده داشت، یک خانم بود. او از اهالی روستا بود و مدتی طولانی می‌شد که به صورت داوطلبانه کتابخانه را اداره می‌کرد. ایشان و خواهرشان مشارکت فعالانه در اداره کتابخانه داشتند و قبل از اینکه بحث تشکیل باشگاه کتاب‌خوانی مطرح باشد، آنها به شکلی دیگر همین طرح را اجرا می‌کردند. کتابخانه روستایی ابوی‌سان با همت خود اهالی درست شده و هیچ نهاد یا سازمانی به آنها بودجه و امکانات نداده بود. دسترسی آنها به بچه‌ها هم آسان بود. روزی هم که قرار شد با بچه‌ها جلسه‌ای داشته باشیم، خیلی سریع تقریبا بخش زیادی از بچه‌های روستا را به کتابخانه آوردند. هنگامی‌ که برای سال دوم طرح باشگاه‌های کتاب‌خوانی شهری کلید خورد، هم‌زمان شد با روزهای پایانی مدارس. در بسیاری از شهرها تسهیلگران شاکی بودند که در این موقع از سال با توجه به نزدیکی تعطیلی مدارس دسترسی آنها به بچه‌ها سخت شده است؛ اما در روستاها این مشکل وجود نداشت. دسترسی به آنها آسان بود و مربیان به‌راحتی می‌توانستند بچه‌ها را دورهم جمع کنند. به همین خاطر بود که در روستای گزیر بندر لنگه باشگاه‌ها خیلی سریع شکل گرفتند. زمانی هم که کارگاه توجیهی در این روستا بود، به‌راحتی توانستند کسانی را که تمایل به تشکیل باشگاه ‌دارند به کارگاه بیاورند. روستای گزیر بندر لنگه روستایی متفاوت بود. روز اول کارگاه در یک فرهنگ‌سرا بر‌گزار شد؛ فرهنگ‌سرایی که تازه درست ‌شده بود. آنها نهایت محبت را به ما داشتند. شب‌ها در خانه ‌یکی از اهالی روستا می‌ماندیم و همه برای دیدنمان می‌آمدند؛ از امام‌جمعه گرفته تا دهدار و اعضای شورای روستا و مردم عادی که چون با هم قوم‌وخویش بودند شب‌ها آنجا دور هم جمع می‌شدند. کسانی هم که تحصیلات عالیه داشتند زیاد بودند. این روستا امکاناتی داشت که می‌توانم ادعا کنم در کمتر روستایی دیده بودم. کتابخانه بزرگ این روستا به همت یکی از خیرین روستا درست ‌شده بود؛ کتابخانه‌ای بزرگ که آموزشگاه زبان هم بود. روستای شمسی هم تقریبا این‌گونه بود. در آنجا حضور جوانان چشمگیر بود؛ جوانانی که اکثرا دانشجو بودند و گروه‌های کتاب‌خوانی درست کرده بودند و به‌طور جدی کتاب می‌خواندند و هر هفته دور هم جمع شده و درباره کتاب‌هایی که خوانده بودند صحبت می‌کردند و در همین تشکیل کارگاه توجیهی باشگاه کتاب‌خوانی نقشی فعال داشتند. شب در منزل یکی از اهالی بودیم که با همت خودش تمامی کسانی را که از صبح با ما بودند به شام دعوت کرده بود و چقدر صادقانه و بی‌دریغ محبت می‌کردند. هرچند می‌دانم روستاهای بسیاری هستند که حتی در همین دوران از کمترین امکانات برخوردارند، اما روستاهایی که من رفتم تقریبا امکانات خوبی داشتند؛ اما مهم‌تر از امکانات، همت و تلاش همه اهالی بود. برایم جالب بود که می‌دیدم زن‌ها با همت عالی قدم جلو گذاشته‌اند تا در امر کتاب و کتاب‌خوانی فعال باشند و به بچه‌ها درس و درست کتاب‌خواندن را یاد بدهند؛ اما همین‌جا می‌گویم که از نظر کتاب به‌شدت کمبود دارند. منظورم کتاب کودک و نوجوان است. لطفا زنان و کودکان و نوجوانان روستاها را دریابید. آنها آمده‌اند که دست ‌به ‌دست هم دهند تا به مهر، روستای خود را کنند آباد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.