زندگی عادی به دمشق بازمیگردد
عمر عبدالرزاق: وقتی برای آخرینبار سوریه را ترک میکردم، درگیریها تازه شروع شده بود. بعضی به آن انقلاب و بعضی شورش میگفتند. هواپیمایی که من را به صورت مستقیم به دمشق میبرد، از قاهره پرواز کرده بود. به مدت شش سال سفارتخانههای سوریه در اکثر کشورهای عرب بسته شد. خطوط هوایی قطع و دیگر هیچ هواپیمایی حاضر به نشستن در دمشق نبود. اینبار من مجبور شدم به بیروت رفته و از آنجا ویزای ورود به سوریه را بگیرم. باید از طریق خشکی مرزهای لبنان و سوریه را پشت سر میگذاشتم تا خودم را به مرکز دمشق برسانم. اگر به چنگ ترافیک روزهای جمعه و یکشنبه نیفتی، این راه بیش از یک ساعت و نیم طول نمیکشد. در مرزهای لبنان تدابیر امنیتی و نظامی به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرده است. راننده در قهوهخانهای میایستد تا استراحت کند. چنین سفری با یک اتومبیل مخصوص حدود 150 دلار خرج دارد. دهها خانواده را میبینی که از گذرگاههای مرزی در حال عبور هستند. اکثرشان سوری و تعدادی هم خارجی هستند. تصاویر گذشته به نظرم اینطور بود که بخش لبنانی راه خیلی بهتر از بخش سوریاش بود. اما این تصورات اشتباه است. بخش سوری کاملا آسفالت شده و جلب توجه میکند. در طول راه، من کاروانی نظامی مانند آنهایی که در عراق دیده بودم، ندیدم. فقط چند گذرگاه نظامی است که بعد از بررسی مختصرِ مدارک و کالاهایمان به ما اجازه عبور میدهند. نبردها در جای دیگری جریان دارد؛ اما روح جنگ همهجا حاضر است. راه پر است از تابلوها، تصاویر و شعارهایی در تأیید ارتش سوریه، بشار اسد رئیسجمهور این کشور و متحدانش. به خیابان المزه میرسم. یکی از خیابانهای اصلی دمشق که در نزدیکی کاخ قرار دارد. خیابانها آرام است و کارگران در حال برگشت از محل کارشان. غروب که شد نتوانستم حس کنجکاویام را اقناع کنم و از خانه خارج نشوم. به میدان امویان رفتم. آنجا بود که دریافتم دمشق - یا حداقل مرکز آن - همچنان خودش را از متن درگیریها نجات داده است. شاید نبردهایی در دوردست یا نزدیکیها در حومه دمشق یا غوطه باشد، اما ازدحام جمعیت در غروبها برای من باورکردنی نیست. نمیتوانی تصور کنی در شهری هستی که صدهاهزار نفر از اهالی آن مدتهاست آنجا را ترک کردهاند. گردشهای غروب روی دیگر دمشق است. رویهای که در آن رد پایی از خون، بمباران و انفجارهای مرگبار نیست. ساعت 9:30دیدم جلوی کتابخانهای شلوغ است؛ کتابخانه ملی اسد که در ضلع دیگر میدان امویان قرار دارد. فهمیدم یک نمایشگاه بینالمللی کتاب است که از چهار روز پیش افتتاح شده. از نگهبان پرسیدم میتوانم وارد شوم، گفت درها را تا ساعت 10 میبندند و تو فقط نیم ساعت بیشتر وقت نداری. خیابان احمد شوقی، امیرالشعرای عرب، از المزه تا منطقه ابورمانه کشیده شده است. در طول این خیابان بوی عطر یاسمن از حیاطهای داخل خانهها به مشام میرسد. در منطقه ابورمانه، هرشب قهوهخانهها دایر است. گویی هیچ آتشی در گوشه دیگری از این کشور روشن نیست، جز آتش همین قلیانهای دمشقی با رایحه خوش تنباکوی مخصوصشان. اینجا گویی یک دمشق دیگری است. عابران اعم از زن و مرد، هر کدام با لباسهای مخصوص خودشان میآیند و میروند. در رستورانی فاخر میبینی هیچکس از سیاست یا بمباران حرفی نمیزند. مردان و زنان خوشوبش میکنند و خندههایشان کاملا عادی و روزمره است. تلفنهای همراه مثل هر جایی دیگر در دست همه دیده میشود. داشتم با دیدن این صحنهها خودم را به همان دمشق چند سال پیش برمیگرداندم که ساعت یک بعد از نیمهشب صدای انفجاری از طرف کوه قاسیون شنیده شد. دوستم گفت صدای بمباران است؛ صدایی که به بخشی از زندگی طبیعی مردم در اینجا تبدیل شده است. به گفته او دمشق دیگر به این صداها عادت کرده است. بیبیسی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.