اولین دیدار کرباسیان با بورسیها
شرق: دیدارها و انتصابهای وزیر جدید اقتصاد آغاز شد. کلیددار ساختمان بابهمایون، پس از معارفهاش نهتنها سرپرست جدیدی برای ریاست کل گمرک معرفی کرد، بلکه در دیداری یکساعته با شاپور محمدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، علاوه بر دریافت گزارش آخرین وضعیت بورس و ابزارهای جدید آن، دستور داد اقدامهایی که میتواند منجر به رونق بازار سرمایه شود، در دستور کار قرار گیرد. وزیر اقتصاد در جریان معارفه خود هم نشان داد که ذهنش بر موضوع بازار سرمایه متمرکز است؛ او در همان رویداد گفت: اوراق خزانه که پیشتر قابلیت خریدوفروش در بورس را نداشت، بر اساس تصمیم شورای پول و اعتبار، در بورس خریدوفروش خواهد شد. به بیان مسعود کرباسیان، از اخبار خوب این است که در جلسه شورای پول و اعتبار که روز سهشنبه برگزار شد، تصمیم گرفته شد اوراق خزانه در بازار ثانویه بورس خریدوفروش شود. اوراق خزانه چاپشده در گذشته، در بازار سرمایه خریدوفروش نمیشد و این موضوع در کاهش نرخ سود بانکی مؤثر بود؛ ولی از هفته دیگر، شاپور محمدی اجازه نقلوانتقال آن را در بازار ثانویه خواهد داد. فعالان بازار سرمایه درست سه روز پیش (30 مرداد ماه)، نخستین نامهنگاری را با وزیر جدید انجام دادند. آنها در نامهای سرگشاده به وزیر جدید اقتصاد، اعلام کردند مردم به دلیل تصمیمهای عجولانه و ناآگاهانه و سیاسیکاری مسئولان، اعتماد خود را به بازار سرمایه از دست دادهاند و خواستار پاسداری وزیر اقتصاد از حقوق سرمایهگذاران بورسی هستند. آنها در نامهای بلند از مشکلات خودشان با مسعود کرباسیان گفتند و حالا دیدار یکساعته آقای وزیر با معاونانش، نشان میدهد نامه آنها جواب داده است. تلاش کرباسیان برای رونق تولید «نکتهای که درباره این دیدار زودهنگام به نظر میرسد، این است که آقای کرباسیان اعلام کرده است تولید و اشتغال کشور، جزء اولویتهای وزارت اقتصاد خواهد بود؛ پس بر همین مبنا، تأمین مالی بنگاههای تولیدی هم از اولویتهای این وزارتخانه است؛ چراکه آنها باید بتوانند در فعالیتهای خودشان فعالتر و پویاتر شوند». اینها را غلامرضا حیدریکردزنگنه، رئیس اسبق سازمان امور مالیاتی، به «شرق» میگوید و ادامه میدهد: بر همین اساس، منابع تأمین مالی یا میتواند بورس باشد، یا سیستم بانکی کشور. وزیر اقتصاد و دارایی رئیس شورای عالی بورس است و بازار سرمایه هم یکی از واحدهای مهم تأمین مالی واحدهای تولیدی و بنگاهها و شرکتها. برداشت من این است که آقای کرباسیان بورس را در اولویت کارهایش قرار داده است تا بتواند در آن نهاد فعالتر عمل کند و بتواند هرچه بهتر تأمین مالی واحدهای تولیدی را انجام دهد. به گفته این اقتصاددان، برای رونق بازار سرمایه، بیشترین کار را وزیر اقتصاد میتواند انجام دهد. یکی از مسائلی که وجود دارد، این است که اگر شرکتهای بزرگ وارد بورس شوند، باعث میشود این پایگاه رونق بگیرد. این سخن به این معناست که بورس همواره باید تروتازه بماند و خون تازه در رگهایش جریان داشته باشد. آقای کرباسیان میتواند از راه نشاط بورس، بنگاهها را فعالتر کند. اثر وزارت اقتصاد بر بازار سرمایه ؛محل تردید «واقعیت این است که یکی از نهادهای زیرمجموعه وزارت اقتصاد، بازار سرمایه است ... و اتفاقا یکی از نهادهایی که در سالهای گذشته همواره با مشکل مواجه بوده است هم همین بورس بوده است. بازار سرمایه یکی از نهادهایی است که در کارکردش با اختلال مواجه بوده و نقشی را که میتوانسته در اقتصاد بازی کند، هیچگاه نداشته است». اینها را سیدحمید میرمعینی، کارشناس بازار سرمایه، به «شرق» میگوید. به بیان او، مطمئنا با توجه به شناختی که آقای کرباسیان از اقتصاد ایران دارد، بهحتم با مکانیسمهای بازار سرمایه و دغدغههای این بازار آشنا هستند. درباره این دیدار به نظر میرسد نامهای که فعالان بازار سرمایه پس از انتصاب آقای کرباسیان به وزارت اقتصاد نوشتهاند، بیاثر نبوده است. او ادامه میدهد: گذشته از این، ذهنیت پیشین خود آقای کرباسیان هم به بازار سرمایه مهم است. خود آقای وزیر در معاونتهای مختلف وزارتخانههای اقتصادی حضور داشته است. به گمان من، آقای کرباسیان بیش از مشکلات این بازار، بر پتانسیلهای آن بر توسعه اقتصادی تمرکز میکند. بههررو، شاید آقای کرباسیان نقش و جایگاه بازار سرمایه را برای آینده برنامههای کاری خودشان پررنگتر دیدهاند؛ یعنی به نظر میرسد بازار سرمایه را بهعنوان کمکحال برای پیشرفت برنامههای اقتصادیشان در نظر گرفته است. توانمندی بازار سرمایه در تأمینکنندگی مالی، میتواند نه آقای کرباسیان بلکه هر وزیری را به فکر بیندازد. به گفته میرمعینی، بههرروی در گذشته که آقای کرباسیان برنامههای خودش را بررسی و تدوین میکرده، متوجه مشکلات بازار سرمایه شده و تصمیم گرفته تا یکی از اولویتهای خود را بر بازار سرمایه متمرکز کند. در این میان در پاسخ به اینکه آیا آقای وزیر میتواند با یک دستور تغییرات محتوایی و جدی در بورس ایجاد کند یا خیر، خب به نظر نمیرسد که این موضوع چندان قابل محققشدن باشد، مگر اینکه چشمانداز مثبتی بین فعالان بازار سرمایه شکل بگیرد، اما اینکه روند رونق چگونه شکل میگیرد و آیا وزارت اقتصاد میتواند بهعنوان یک نهاد متولی اقتصاد کشور در بازار سرمایه تأثیرگذار باشد یا خیر؟ باید گفت، اگر اقتصاد بر محور یک فرماندهی واحد میبود و وزارت اقتصاد به شکل مشخص میتوانست فرمانده برنامههای اقتصادی کلان و همهجانبه باشد، امکان این وجود داشت که اتفاق بسیار مثبتی برای بورس از سوی آقای کرباسیان رخ دهد. این کارشناس بازار سرمایه تأکید میکند: اما بههرحال این منوط به این بود که وزیر اقتصاد بهعنوان فرمانده کل قوای اقتصادی شناخته شود. گذشته از اینها بهحتم یکی از ابزارهای مهم اقتصاد ایران، بازار سرمایه است، ولی اینکه وزارت اقتصاد تا چه اندازه میتواند بر این روند اثرگذار باشد، محل تردید است. بههرحال تابعیت بازار سرمایه از وزارت اقتصاد میتواند باعث آثاری شود؛ مثلا اگر وزیر اقتصاد در مدیران سازمان متولی بازار سرمایه، تغییراتی ایجاد کند، بهقطع تغییرهایی در رویکرد بورس خواهد داشت. او ادامه میدهد: هرچند برای این موضوع در وهله نخست، وزیر اقتصاد باید احاطه کاملی بر کارکردهای بازار سرمایه، جایگاهش و آثارش داشته باشد. وزیر اقتصاد از یکسو باید بتواند مسئولان بالادستی از اعضای هیئت دولت را توجیه کند که اگر قرار است بازار سرمایه اثرگذاری در کشور داشته باشیم، باید چه نوع تغییراتی در آن اعمال شود. به گفته میرمعینی، از سوی دیگر هم خودش باید بهعنوان یک پیشرانه اقتصادی به سازمان بورس بنگرد و براساس یک برنامه جامع این نهاد را در جهت توسعه اقتصادی به کار بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.