رزمایش آمریکا و کرهجنوبی با اعتراض شدید پیونگیانگ آغاز شد
مانوری برای جنگ «پایان جهانی»
اردشیر زارعیقنواتی: کابوس تنش و بحران در شبهجزیره کره به این زودیها فروکش نمیکند چراکه این منطقه استراتژیک دروازهاي برای رقابتهای دهههای آینده است. براساس بررسی روند تحولات جهانی و تغییر مرکز ثقل اقتصاد جهانی به سمت شرق آسیا به فراخور نظم در چارچوب رقابتهای ژئوپليتیک که امروز به سمت رقابتهای ژئواکونومیک میرود، بالطبع مسیر بحرانهای متأثر از این وضعیت نیز گام به گام، مناطق مستعد بحران در این حوزه جغرافیایی را جستوجو میکنند. بزرگترین بحران بازمانده از دوران جنگ سرد که از سال 1950 تا امروز که همچنان پتانسیل تنش را در ذات خود دارد، بدون شک بحران شبهجزیره کره است. فاجعه بزرگی که از زمان شروع تا سال 1953 تنها در سه سال بیش از دوونیممیلیون کشته داشت و ویرانیهای عظیمی بر جای گذاشت و تحت مکانیسم «آتشبس» و عدم امضای پیمان صلح همواره کانون تنش بوده است. در ماههای گذشته و بهخصوص از زمان شروع دوره ریاستجمهوری «دونالد ترامپ» تمرکز راهبرد سیاست خارجی واشنگتن روی این بحران و به تعبیری درستتر حوزه شرق آسیا بوده است. اینکه رژیم جمهوری دموکراتیک خلق کره (کرهشمالی) را نوعی از دیکتاتوری و کشوری در انزوای بینالمللی تلقی کنیم که گویا با یک رهبر جوان و دیوانه «کیم جونگ اون» اداره میشود، از طرفی یک موضوع داخلی است و از طرف دیگر نیز در سطوح بینالمللی و تابع مسئولیتهای دموکراتیک یا حقوقبشری هیچ ارتباطی با جنگ و صلح در حوزه تهدیدات نیروی بیرونی نخواهد داشت. بعد از چند ماه رجزخوانی رهبران واشنگتن و پیونگیانگ و اقدامات تحریکآمیز هر دو طرف برای اولی منکوبکردن و دومی بازدارندگی، در هفته گذشته رهبر کرهشمالی با بیان اینکه طرح حمله موشکی به آبهای جزیره «گوام» که پایگاههای نظامی آمریکایی را در خود جای داده است، در صورت عدم اقدامات خصمانه آمریکا معلق میماند، از سوی کارشناسان و سیاستمداران جهانی و حتی دونالد ترامپ بهعنوان یک پیام دوستانه و در چارچوب تنشزدایی مورد استقبال قرار گرفت. درحالیکه به نظر میرسید بحران به سمت فروکشکردن پیش میرود و هشدارهای رهبران اروپایی و رؤسای جمهوری روسیه و چین نیز دو طرف را از ادامه تنشها پرهیز میدادند، ظاهرا این آرامش برای سیاستهای کاخ سفید چندان خوشایند نبوده است. روز دوشنبه 21 ماه آگوست درحالیکه بعد از سخنان صلحجویانه «مون جائه این» رئیسجمهوری کرهجنوبی در دیدار اخیر خود با ژنرال «جوزف دانفورد» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا که به صراحت اذعان کرد «نباید هیچ جنگی در شبهجزیره کره اتفاق بيفتد و بحران کنونی باید مسالمتآمیز حلوفصل شود» خبرها از آغاز مانور بزرگ نظامی و 10روزه آمریکا - کرهجنوبی حکایت میکند. در این مانور دیجیتالی - عملیاتی حدود 50 هزار نظامی از کرهجنوبی و 17هزارو 500 نظامی از ارتش آمریکا شرکت داشته و طرحهای آفندی و پدافندی بزرگمقیاس را تمرین و شبیهسازی میکنند. قبل از آن «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه در دیدار با همتای چینی خود پیشبینی کرده بود که این مانور در روزهای آینده میتواند دوباره سطح تنشها در شبهجزیره کره را افزایش دهد و موجب عکسالعمل رهبران پیونگیانگ شود. بدون تردید این پیشبینی ناشی از یک تجربه تاریخی و عینی است که از چشم هیچ سیاستمدار و تحلیلگر امور منطقه پوشیده نیست و رهبران واشنگتن نیز به خوبی نسبت به عواقب آن آگاه هستند. ظاهرا امپریالیسم آمریکا بدون بحرانآفرینی و تنش در حوزههای ژئوپليتیک نمیتواند اهداف راهبردی خود را دنبال کند و به هر بهانه در چنین مسیری حرکت میکند بهخصوص اینکه امروز به دلیل بحران در ساختار سیاسی این کشور ترامپ به دنبال یک قربانی خارجی میگردد تا دشمنانش در کنگره و کمیتههای تحقیق را از نزدیکشدن به دروازههای کاخ سفید دور نگه دارد؛ اما این تنها بخشی از زوایای بحران شبهجزیره کره است درصورتیکه استراتژیستهای آمریکایی بیش از یک دهه است که روی تغییر راهبرد امنیتی آمریکا از حوزه خاورمیانه به شرق آسیا متمرکز بودهاند. دلیلی که به صراحت در اتاقهای فکر و تینکتنکهای آمریکایی برای توجیه این تغییر اولویت امنیتی بیان میشود، مقابله با قدرت نوظهور چین و نزدیکی روسیه به این کشور در شرایطی است که بهزودی مرکز ثقل اقتصاد جهانی به حوزه اقیانوس آرام و به تعبیر سادهتر شرق آسیا منتقل میشود. هرچند این هدف استراتژیک و راهبرد جدید امنیتی از سالها پیش در دستور کار ساختار سیاسی - اقتصادی آمریکا قرار داشته و ظهور ترامپ به آن سرعت داده است، اما در لحن دیپلماتیک آمریکایی تنها به وجه تنش با پیونگیانگ اشاره میشود. اتفاقا اهداف و تمرینات مانور جدید آمریکا - کرهجنوبی که بیشتر در حوزه جنگهای فوق دیجیتالی انجام خواهد شد و برای اولینبار سه نفر از اصلیترین فرماندهان و مسئولان ارتش این کشور ژنرالها «هری هریس» فرمانده ستاد پاسیفیک، «جان هایتن» فرمانده ستاد راهبردی و «ساموئل گرویز» مدیر سازمان دفاع موشکی بر این رزمایش نظارت میکنند، نشاندهنده اهمیت راهبردی این مانور است. اهداف مانور در مقیاس بزرگ و در سطح جنگ «آخرالزمان» تدارک دیده شده است و توانایی نظامی چین و روسیه را در مرکز توجه خود دارد اما باز هم طبق معمول باید منتظر واکنش متقابل پیونگیانگ ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.