صدای پای آب در گوش سیاست پیچید
محمد فاضلی.معاون پژوهشی مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
وزیران بسیاری در چهار دهه گذشته نتوانستهاند از مجلس رأی اعتماد بگیرند، اما رأیاعتمادندادن مجلس به حبیبالله بیطرف، معناهای بسیاری دارد. حبیبالله بیطرف به طور قطع به این کشور خدمت کرده و اشتباهاتی داشته است که کوچک و بزرگ بودن آنها برای بحث من اهمیتی ندارد، صدای پای آب امروز در گوش سیاست پیچید و مهم این است که سیاستگذاران از این صدا چه چیزی میفهمند و چگونه آن را راهنمای کار خود خواهند كرد. رأیاعتمادندادن به حبیبالله بیطرف نشان داد: مسئله محیط زیست و در رأس آن، مدیریت منابع آب از حد مقولهای فنی، مهندسی و بوروکراتیک فراتر رفته و مسئلهاي اجتماعی شده است و از مسیر جامعه بر عرصه سیاست تأثیر میگذارد. تلاشهای فعالان مدنی، طرفداران محیط زیست و همه آنها که در چند سال گذشته برای اجتماعیکردن مسئله آب تلاش کردهاند، بیثمر نبوده و به خیزش آگاهی در عرصه اجتماعی تبدیل شده است. این همان آگاهیای است که امروز رویکردهای متفاوتی به مسئله آب را دنبال میکند. مسئله آب مهمتر از آن شده است که بشود مسئولیت اشتباهات گذشته را نپذیرفت و درباره سیاستها، برنامهها و اقداماتی که برخی سعی میکنند آنها را در هالهای از ابهام نگه دارند، اظهارنظر صریح نکرد و درعینحال بیتوجه به جریانهای اجتماعی حساس به مسئله آب، مسیر گذشته را ادامه داد. کسی نمیتواند بگوید «همهچیز درست بوده، حالا چند اشتباهی هم شده است و مهم نیست». اگر همهچیز درست انجام شده و فقط مسئله چند اشتباه محاسباتی در میان بود، وضعیت آب چنین حاد نمیشد. حبیبالله بیطرف حتما نسبت به آخرین دوره مدیریتش تغییر کرده است و من خود شاهد اظهارنظرهای متفاوت ایشان درباره آب (حداقل در یک جلسه کارشناسی) بودهام. وی اما به درست یا غلط، از روز معرفیشدن بهعنوان وزیر پیشنهادی برای وزارت نیرو، به نماد جریان مهندسی- بوروکراتیک حاکم بر مدیریت منابع آب کشور در پنج دهه گذشته بدل شد. بدیهی است که رأیاعتمادنگرفتن او هم نخستین مواجهه جدی این جریان مهندسی- بوروکراتیک (هیدروکراسی فنسالار) با جریان تخصصی روبهرشدی است که بر لحاظکردن ابعاد اقتصادی، محیطزیستی، اجتماعی و سیاستگذارانه در مدیریت منابع آب تأکید میکند. ممکن است حبیبالله بیطرف درست همان فردی باشد که با تجدیدنظرکردن در دیدگاههای گذشته خود، به دیدگاهی متعادل درباره مدیریت منابع آب دست یافته بود؛ اما تاریخ و بار سنگین آن دست از سر آدمها برنمیدارد. گفتهاند «ما ممکن است تاریخ را فراموش کنیم، اما تاریخ هرگز ما را فراموش نخواهد کرد». شاید ما به تاریخ نپردازیم -بهخصوص تاریخ سیاستگذاری و نتایج آن - اما تاریخ به ما خواهد پرداخت و ما از خیر و شر آنچه کردهایم در امان نخواهیم بود. وقت آن است که سیاستگذاران به صراحت و با شجاعت، درباره اشتباهات گذشته، عریان سخن بگویند. صدای پای آب که در گوش سیاست پیچید، امیدبخش به فعالان مدنی، طرفداران، متخصصان و محققان محیط زیست و حامیان رویکردهای نوین به حکمرانی و مدیریت منابع آب نیز هست؛ تا امیدوارانه، سختکوش و بدون ذرهای خستگی و چشمدوخته به آیندهای روشنتر، علمیتر و ایجابیتر از گذشته، برای بهبود مدیریت منابع آب و محیط زیست ایران از پای ننشینند. حبیبالله بیطرف و همه «بیطرف»ها هم میتوانند در کنارشان باشند، برای ساختن ایرانی آبادتر؛ آنها راههای بهاشتباهرفته و تجربههای درست را میشناسند. سیاستگذاران محترم، صدای پای آب را که شنیدید، چشمهایتان را نیز بشویید، جور دیگر باید دید. منبع: ایرنا
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.