عمليات آزادسازي «تلعفر» آغاز شد
رو به رهايي
«يا تسليم شويد يا بميريد»؛ اين جمله حيدر العبادي نخستوزير عراق بود خطاب به داعشيهاي ساکن تلعفر. روز گذشته نخستوزير عراق در سخنراني تلويزيوني خود در لباس نظامي يکدست سياه از آغاز عمليات آزادسازي شهر تلعفر از سوي نيروهاي عراقي خبر داد. حدود يک ماه پيش عمليات آزادسازي موصل، دومين شهر بزرگ عراق پايان يافت اما مبارزه عليه داعش در اين کشور به پايان نرسيد و نيروهاي عراقي حالا براي بيرونراندن داعش از آخرين سنگر خود در غرب شهر موصل تلاش ميکنند. به گزارش الجزيره تنها ساعتي پس از عمليات، نيروهاي عراقي شماري از مواضع داعش را هدف قرار دادند. پيش از آغاز عمليات زميني، جنگندههاي ارتش عراق در چند روز گذشته بارها مواضع داعش در اين شهر را هدف قرار داده بودند. ساعتي پيش از سخنراني روز گذشته حيدر العبادي، هواپيماهاي ارتش عراق با ريختن اطلاعيه بر فراز تلعفر، به ساکنان اين شهر اطلاع دادند که خود را براي ورود ارتش آماده کنند. در اين اطلاعيه آمده: «نبرد، قريبالوقوع است و آزادي در راه». بر اساس گزارشها خيابانهاي عريض تلعفر موجب سهولت جابهجايي تانکها و وسايل نقليه نظامي شده و تنها يکي از بخشهاي تلعفر با بخش قديمي موصل قابل مقايسه است. نسلکشي در تلعفر تلعفر که يک شهر اغلب شيعهنشين است، از سه سال پيش در کنترل داعش بوده است و مقامات عراقي بر اين باورند که بين هزارو 400 تا هزارو 600 داعشي در اين شهر حضور دارند. بر اساس اطلاعات گردآوريشده داعشيهاي باقيمانده در اين شهر عموما خارجي و عرب هستند و با خانواده خود در اين شهر زندگي ميکنند و اين يعني آنها تا آخرين نفس مبارزه خواهند کرد. اين شهر که زماني 200هزار نفر جمعيت داشت در ميان مسير موصل تا سنجار و مرز سوريه واقع شده و از همين رو براي برقراري ارتباط و پشتيباني نيروهاي داعش که در سوريه مستقرند، اهميت استراتژيک دارد. همچنين اين شهر عمدتا ترکمننشين، فقط 60 کيلومتر با مرز ترکيه فاصله داشته و بههمين دليل ترکيه بهدقت وضعيت اين شهر را تحتنظر دارد. تلعفر از اولين شهرهاي مهم عراق بود که در سال 2014 به دست نيروهاي داعش افتاد و اين تسلط زمينهساز نسلکشي و خشونت نژادي داعش عليه اقليتها شد. پارلمان عراق به تازگی لايحهاي را تصويب کرد و شکنجه ترکمنها را نسلکشي خواند. بر اساس گزارشها در دو هفته اول ژوئن 2014 حدود 500هزار نفر از تلعفر و مناطق اطرافش فرار کردند و برخي از اين افراد از شيعيان ترکمن و شاباک بودند؛ يعني دو اقليت قومي در عراق که تروريستها ميخواستند نسل آنها را نابود کنند. پيش از آغاز عمليات اخير و همزمان با آمادهسازي نيروها براي مبارزه، صدها عراقي به کردستان عراق فرار کردند اما شوراي نروژي پناهجويان روز شنبه گفت که پناهجويان در نزديکي تلعفر با شرايط دشواري روبهرو هستند و در هنگام فرار از مناطق جنگي، مقامات شرق موصل و کرد آنها را متوقف کردهاند. به گفته ملاني مارخام سخنگوي يک گروه حقوقبشري، شرايط براي حرکت آنها بسيار دشوار است و ظرفيت يکي از محلهاي ترانزيت همين حالا هم تکميل است و نميتواند پذيراي آوارگان بيشتري باشد. به گفته او دماي هوا در روزهاي تابستان بين 45 تا 50 درجه سانتيگراد است و اين مسئله هم سفر را دشوارتر ميکند. نيروهاي حاضر در نبرد بمباران هوايي تلعفر از ۲۴ مرداد آغاز شده بود و سخنگوي وزارت دفاع عراق، نيز در همان زمان اعلام کرده بود به محض پايانيافتن عمليات زميني، بمباران هوايي آغاز ميشود. هفته پيش نيز پليس عراق در بيانيهاي گفته بود عمليات آغاز ميشود اما در اين بيانيهها شمار دقيق نيروهاي نظامي و انتظامي که قرار است در آزادسازي تلعفر شرکت کنند، اعلام نشده است. براساس گزارشها ائتلاف به رهبري ايالات متحده با حملات هوايي جنگندههايش از نيروهاي عراقي پشتيباني ميکنند. پيشتر ژنرال استفن تونسند، فرمانده ارشد نيروهاي ايالات متحده در عراق، گفته بود نيروهاي نظامي عراق بهطور گسترده آماده آغاز عمليات هستند. ژنرال تونسند که درعينحال مسئول ارائه کمکها و حمايتهاي ارتش آمريکا به نيروهاي عراقي است، گفته: «نميتوانم بگويم همه خودروها و سلاحهاي آسيبديده را عوض کردهايم» اما او افزوده همهچيز «بهاندازه کافي در آمادگي قرار دارد». پيشمرگههاي کرد اقليم کردستان عراق هم يکي از مهرههاي مهم جنگ عليه داعش در اين کشور بودهاند و بسياري از مناطق شمالي موصل را هم پيشمرگهها با پشتيباني هوايي جنگندههاي ائتلاف از داعش پس گرفتند. بنا بر گزارشها نيروهاي حشدالشعبي، شبهنظاميان عمدتا شيعه عراقي نيز در اين عمليات نيروهاي امنيتي را همراهي ميکنند. آنها پيشتر در عملياتهاي آزادسازي فلوجه، رمادي و موصل نقشي کليدي داشتند. ترکيب جمعيتي تلعفر هم که مخلوطي از سنيها، ترکمنهاي شيعه و عربها است، اين نبرد را پيچيدهتر از نبرد موصل ميکند. مدتي پس از آغاز عمليات آزادسازي موصل در ماه اکتبر، حشدالشعبي بخش غربي اين شهر را احاطه کرد و از همان زمان ترکيه مخالفت خود را با حضور اين گروه شبهنظامي در عمليات تلعفر اعلام کرد. حيدر العبادي نخستوزير عراق هم در ما نوامبر در پاسخ به مخالفت ترکيه اعلام کرد حشدالشعبي وارد اين شهر نخواهند شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.