|

واقعیت در یک کارخانه رؤیاساز!

مهرداد حجتي

وقتی برای نخستین‌بار یک بازیگر سیاه‌پوست در یک فیلم سینمایی نقش اصلی را بر عهده گرفت، کمتر کسی تصور می‌کرد که بعدها این روند ادامه پیدا کند و سیاه‌پوستان دیگری هم بتوانند به سینما راه پیدا کنند و در نقش‌های اصلی ظاهر شوند. حضور «سیدنی پوآتیه» در نقش اصلی یک فیلم، انقلابی در رویکرد هالیوود محسوب می‌شد، بیشتر از‌این‌رو که در آن مقطع از تاریخ، آمریکا درگیر منازعات جدی بر سر حقوق شهروندی سیاه‌پوستان بود و مبارزه مدنی سیاه‌پوستان بر سر مطالبه این حقوق به رهبری «مارتین لوترکینگ» به اوج خود رسیده بود. هالیوود به‌عنوان یک نهاد تأثیرگذار فرهنگی می‌خواست در این میان نقش ایفا کند و میان دو گروه از جامعه که در آن شرایط به‌سختی «قطبی» شده بود، سمت درست این ماجرا بایستد. هرچند همین سمت‌گیری با مخالفت‌های جدی در درون خانواده عظیم و متمول هالیوود روبه‌رو بود، اما عقلای این خانواده به این تصمیم رسیده بودند که بهتر است آنها در این میان نقش مدنی خود را ایفا کنند. فیلم ساخته‌شده با بازی «سیدنی پوآتیه» بر پرده سینماها رفت و با استقبال گسترده جامعه مدنی روبه‌رو شد. بسیاری از سفیدپوستان با توجه به عملکرد غیرقابل دفاع پیشینیان خود ترجیح دادند به‌جای همراهی با سفیدپوستان نژادپرست به صف سیاه‌پوستانی بپیوندند تا مانع تسلط گروه تندرو نژادپرستی شوند که مانند بلایی خانمان‌سوز به جان جامعه درحال‌توسعه‌شان افتاده بود. مبارزه با تندروی نژادپرستان به همراهی همه عقلای جامعه نیاز داشت و گروهی از این عقلا در هالیوود در تدارک آثار بعدی با بازی سیاه‌پوستان بودند تا مقاومت جامعه مدنی را در برابر تهدیدها بالاتر ببرند. اتفاقی که نه‌تنها در همان زمان نتیجه داد که حتی سال‌ها بعد نیز ثمربخش شد و حضور گسترده سیاه‌پوستان را در همه عرصه‌ها به عرف تبديل کرد. تاآنجا‌که حتی برای نخستین‌بار یک سیاه‌پوست توانست به کاخ سفید راه پیدا کند و بر صندلی «مقام اول مملکت» تکیه بزند. از زمان مبارزات «مارتین لوترکینگ» تا زمان روی‌کارآمدن «باراک اوباما» سال‌های پرفرازونشیبی در تاریخ معاصر آمریکا طی شد. سال‌هایی که در آن بخش‌هایی از جامعه به‌دلیل همان گرایش‌های نژادپرستانه به انزوا رانده شدند و قدرت فائقه خود را در جامعه از دست دادند؛ اما این انزوای ناخواسته به‌معنای پایان حیات چنین تفکر خطرناکی نبود. با روی‌کارآمدن «دونالد ترامپ» به نظر می‌رسد این گروه منزوی جان تازه‌ای پیدا کرد و این جسارت را یافت تا نقاب از چهره بردارد و با به‌راه‌انداختن تظاهرات خیابانی، آشکارا اظهار وجود کند. اتفاقی که در نخستین دقایق با مقاومت جامعه مدنی روبه‌رو شد و از سوی نژادپرستان به خشونت کشیده شد. امیدواری این گروه خطرناک ریشه در شعارهای تفرقه‌افکنانه دونالد ترامپ در دوران کارزار انتخاباتی دارد که در آن آشکارا رئیس‌جمهور سیاه‌پوست را به سخره می‌گرفت و او را خفیف می‌کرد. او در نخستین واکنش به همین درگیری‌های اخیر نتوانست آشکارا اقدامات ضدامنیتی نژادپرستان را محکوم کند و با فاصله‌گرفتن از آنها در سمت مردم بایستد. اتفاقی که در نزد افکار عمومی و حتی هم‌حزبی‌های او با واکنش گسترده روبه‌رو شد و او را وادار به موضع‌گیری صریح‌تر کرد. امروز اگر مقاومت جامعه مدنی تا آن درجه بالا رفته که علاوه بر بازدارندگی از احیای نژادپرستی می‌تواند بالاترین مقام کشور را وادار به هم‌سویی با خود کند به این دلیل است که نهادهای مدنی توانسته‌اند کار خود را به‌خوبی انجام دهند، به‌ویژه کارخانه رؤیا‌سازی هالیوود که سهم عمده‌ای در ایجاد این موقعیت داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.