|

همچنان تکامل

در طول دو قرن گذشته شواهد بسیاری از جهان زنده‌ در حال تغییر گردآوری شده که برای توجیه آن‌ها راهی جز پذیرش نظریه تکامل نبوده است. ازاین‌رو، نظریه تکامل عمیق‌ترین و قدرت‌مندترین ایده‌ای است که در دو قرن گذشته پذیرفته شده است. اگرچه نظریات تکاملی مختلفی برای تبیین این تغییرات ارائه شده، نظریه‌ تکامل داروینی بیش از سایر نظریات تکامل‌گرایانه چالش‌برانگیز بوده است. بااین‌حال، اکنون آشکار است که پارادایم داروینی نه‌فقط برای تبیین تکامل زیستی بلکه برای درک کل جهان و رفتار انسان اهمیت دارد. اهمیت این نظریه فارغ از دلایل مخالفان و موافقان، در تأثیرگذاری آن نه‌فقط بر زیست‌شناسی به‌منزله‌ یک علم تجربی، بلکه بر علوم انسانی و همه‌ ارکان زندگی بشر از اقتصاد گرفته تا جامعه‌شناسی و حتی سیاست است. برای مثال اصول تنوع و انتخاب (حذف) به طور گسترده‌ای در علوم اجتماعی و انسانی به کار می‌رود. این نظریه‌ از معدود نظریاتی است که چنین تأثیری بر علوم و باورها گذاشته است: تا آنجا که اصطلاح تکامل به وفور در متون حوزه‌های مختلف علوم تجربی و انسانی به کار می‌رود و این تعمیم‌پذیری سبب برانگیختن بحث‌های بسیاری حول این نظریه شده است. ازاین‌رو، روشن است آثار بسیاری باید در این حوزه نوشته شده باشد: از سطوح مبتدی و همه‌فهم تا پیشرفته و تخصصی. به‌طوری‌که هر سال حداقل یک کتاب با ذکر کلمه داروین در عنوان آن به چاپ می‌رسد. در زبان فارسی اما تعداد کتاب‌هایی که نظریه تکامل را تا حد امکان ساده و قابل فهم توضیح داده باشند بسیار کم است. اخیرا کتاب «چیستی تکامل» اثر یکی از سرشناس‌ترین تکامل‌گرایان پس از داروین، ارنست مایر، از سوی نشر نی منتشر شده که نظریه تکاملی را به زبانی ساده شرح می‌دهد. ارنست مایر ازجمله اندیشمندان نظریه تکاملی است که سهم بسزایی در توسعه‌ این نظریه داشته و کوشیده در این اثر نیز تصویری جامع و درعین‌حال نه‌چندان پیچیده از نظریه‌ تکامل ارائه دهد تا علاوه بر زیست‌شناسان، خوانندگانی با گرایش‌های مختلف را نیز در جریان این نظریه و شواهد و همچنین کم‌وکاستی‌های آن قرار دهد: از موافقان و مخالفان نظریه داروین تا کسانی که در نظریه تکاملی تردید دارند. کتاب حاضر در سه بخش تنظیم شده است: 1- شواهد تکامل 2- تبیین تغییرات تکامل و تطابق و 3- منشاء و معنای تنوع زیستی. در فصلی جداگانه نیز تاریخ نوع انسان، تکامل انسان‌ها و اجداد آنها (انسان‌نماها) که صرفا به‌مثابه گروهی دیگر از میمون‌ها ظاهر شده‌اند، ارائه می‌شود. در این فصول ایده‌های جدیدی مطرح شده‌اند: از آن‌جمله می‌توان به طرح پیشنهاد در خصوص علت افزایش اندازه مغز در جریان تکامل و نیز طرح پیشنهاد در مورد منشاء رفتار نوع‌دوستانه اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.