|

پروفسور «لطفی‌زاده» درگذشت خداحافظی با مرد چندفرهنگی

گروه علم: پروفسور «لطفعلی عسگرزاده» مشهور به پروفسور «لطفی‌زاده» یا به اختصار «زاده»، بنیان‌گذار و پدر «منطق فازی»، درگذشت. پروفسور «لطفی‌زاده» که با درجه استادتمامی در دانشگاه برکلی، بازنشسته شده بود، اصالتا ایرانی بود و تحصیلات عالی خود را از دانشکده فنی دانشگاه تهران آغاز كرد و در سال ۱۳۲۱ از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. او سپس به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه‌های این کشور، دوره‌های کارشناسی‌ارشد و دکترا را گذراند و در همان‌جا به تدریس و تحقیق پرداخت. وی پنجشنبه گذشته (19 مرداد) و در 94 سالگی در زادگاهش درگذشت. دوران زندگی: «لطفعلی عسگرزاده» مشهور به «لطفی‌زاده» یا «لطفی ع. زاده» ۱۵ بهمن ۱۲۹۹ خورشیدی (چهار فوریه ۱۹۲۱ میلادی) در بادکوبه (یا باکو) در آذربایجان شوروی متولد شد. پدر او روزنامه‌نگار ایرانی اهل اردبیل و مادرش پزشک روس بود. «لطفی‌زاده» تحصیلات ابتدایی خود را در شهر باکو و به زبان روسی آغاز کرد. والدین «لطفی‌زاده»، در پی قحطی و کمبود دوران استالین، باکو را ترک کرده و به ایران و شهر تهران مهاجرت کردند. او در این زمان 10 ساله بود. دوران تحصیل: «لطفی‌زاده» تحصیلات متوسطه را در کالج البرز (دبیرستان البرز فعلی) به پایان رساند و با کسب رتبه دوم در کنکور سراسری در رشته برق و الکترونیک دانشگاه تهران پذیرفته شد و با مدرک لیسانس از آن دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. وی سپس دوره فوق‌لیسانس مهندسی برق را در انستیتوی تکنولوژی ماساچوست (MIT) آمریکا شروع کرد و درنهایت در سال ۱۳۲۷، مدرک دکترای خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد. دوران تحقیق و پژوهش: او در سال 1327 در دانشگاه کلمبیا، تحقیقات خود را در زمینه نظریه سیستم‌ها آغاز کرد و سپس در سال ۱۳۳۴ به‌عنوان پژوهشگر به مرکز پژوهش‌های پیشرفته «پرینستون» دعوت شد. پروفسور «لطفی‌زاده» در سال ۱۳۳۵ کار تمام‌وقت خود را با سمت استادی در دانشکده مهندسی برق دانشگاه «برکلی» آغاز کرد و در فاصله سال‌های 1341-1364 ریاست این دانشکده را برعهده داشت. تا سال ۱۳۴۳ تحقیقات پروفسور «لطفی‌زاده» عموما در زمینه تئوری سیستم‌ها و تجزیه و تحلیل تئوری تصمیمات بود. در آن سال، وی تئوری منطق فازی را پایه‌گذاری کرد و سپس در زمینه کاربردهای این تئوری در هوش مصنوعی، زبان‌شناسی، منطق، تئوری تصمیم‌گیری، تئوری کنترل و شبکه‌های اعصاب به تحقیقات گسترده‌ای پرداخت. افتخارات: پروفسور «لطفی‌زاده» به‌عنوان بنیان‌گذار و مبتکر «منطق فازی» شهرت جهانی دارد. او که در جهان علم به پروفسور «زاده» معروف است، در یک مقاله علمی کلاسیک که در سال ۱۳۴۳ به چاپ رسید، مفهوم مجموعه فازی را که مبتنی‌بر تئوری تجزیه و تحلیل سیستم‌های پیچیده است، بر اساس زبان طبیعی معرفی کرد (واژه فازی به معنای غیردقیق، ناواضح و مبهم است). جوایز: وی موفق به دریافت ۹ مدال علمی شد که پنج مدال به مناسبت‌های گوناگون ازسوي انستیتوی مهندسی برق و الکترونیک آمریکا و چهار مدال دیگر ازسوي انستیتو مهندسی مکانیک آمریکا، انجمن علوم مهندسی آمریکا، آکادمی علوم جمهوری چک و انجمن بین‌المللی سیستم‌های هوشمند به او اهدا شده است. «لطفی‌زاده» همچنین موفق به دریافت ۱۴ جایزه علمی شد که از آن جمله می‌توان به جایزه اهدایی بنیاد معروف هوندای ژاپن اشاره کرد. پروفسور «لطفی‌زاده»، عضو هیئت مشورتی مرکز فازی آلمان، عضو هیئت مشورتی مرکز تحقیقات فازی دانشگاه تگزاس، عضو کمیته مشورتی مرکز آموزش و تحقیقات سیستم‌های فازی و هوش مصنوعی رومانی، عضو هیئت مشورتی مؤسسه بین‌المللی مطالعات سیستم‌ها و عضو هیئت‌مدیره انجمن بین‌المللی شبکه‌های اعصاب بوده است. دوران بازنشستگی: پروفسور «لطفی‌زاده» به‌طور رسمی از سال ۱۹۹۱ بازنشسته شد. وی مقیم سانفرانسیسکو بود. پروفسور «لطفی‌زاده» در هنگام فراغت، به سرگرمی‌های مختلفی مشغول می‌شد. یکی از سرگرمی‌های محبوبش عکاسی بود. او عاشق عکاسی بود و شخصیت‌های معروفی همچون رؤسای‌جمهور آمریکا، «ترومن» و «نیکسون»، مقابل دوربین او نشسته‌اند. سرگرمی دیگر پروفسور «لطفی‌زاده» «های- فای» است. او در اتاق نشیمن خود ۲۸ بلندگوی حساس تعبیه کرده بود تا به موسیقی کلاسیک با کیفیت بالا گوش کند. تقدیر در دانشگاه تهران: دانشگاه تهران نیز در اسفند سال ۱۳۹۴ به پاس خدمات علمی پروفسور «لطفی‌زاده»، به این دانش‌‌آموخته پیشین خود دکترای افتخاری اعطا و از سردیس وی رونمایی کرد. وی به دلیل کهولت سن در این مراسم حضور نداشت. انسانی چندفرهنگی: رسانه‌های جمهوری آذربایجان در خبری که به‌نقل از پسر دکتر «لطفی‌زاده» منتشر کرده‌اند، مدعی شدند که وی خواهان دفن در شهر محل تولد خود (باکو در جمهوری آذربایجان) بوده است. باید دانست که خود پروفسور «لطفی‌زاده» ناسیونالیسم را رد می‌کرد. او می‌گفت: «مسئله این نیست که من آمریکایی، روس، ایرانی، آذربایجانی یا هر چیز دیگری هستم، همه این فرهنگ‌ها به من شکل داده‌اند و من با همه آنها کاملا راحتم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.