درباره نمایش «گفتوگوی برجایماندگان»
بدهیای که همواره بر دوش ماست
بهناز جعفری
وقتی نمایش «گفتوگوی برجایماندگان» را دیدم، احساسی مشابه احساسم حین تماشای قسمت اول فیلم متریکس داشتم. چون قسمت دوم و سومش برایم به آن اندازه تأثیرگذار نبود و فکر میکنم در دنیای سینما هم متریکس1 خیلی جای بحث و گفتوگو داشت و در واقع فلسفه و دنیای تخیلی عجیبی را شروع کرد که حتی در استانداردهای بازی نیز تحولاتی ایجاد شد. در همان دوران احساس میکردم در وجود من دنیای رؤیایی، تخیلی، فلسفی و آرمانی شکل میگیرد که برای فهمیدن آن لحظه، درک دیالوگها و موقعیتی که چیده شده بود، در من چالشی وجود داشت تا بتوانم آن لحظه را دریابم و درک کنم. موقعیتی که شاید بتوان نام آن را پادآرمانشهر (درمقابل اتوپیا یا آرمانشهر) گذاشت. وقتی میخواستم این فیلم را ببینم، بحثهای زیادی درباره آن بود و فکر میکردم باید با تمرکز و تأمل آن را ببینم. به دلیل تأثیرگذاری فیلم با ششدانگ حواسم آن را دیدم؛ درست مثل همین کار. هدفم درک جزئیات و مفهوم متفاوت کار بود. وقتی به تماشای این نمایش (گفتوگوی برجایماندگان) نشستم، به سبب تعریفهایی که در رابطه با پیچیدگی متن و موقعیت آن شنیده بودم، چنین فکر میکردم و این تمرکز شکل مشابهی با آن کار سینمایی داشت. کارهایی ازایندست کم اتفاق میافتد و تماشاچی سختگیر نیست. این سهلگیری باعث شده تعدادی از کارها در حد خوانش و بدون کمترین پیچیدگی اجرا شوند؛ پس تماشاچی سهل میگیرد و سراسیمگی بر تیم اجرائی حکمفرماست. برایم خیلی عجیب بود که چنین شباهتی میان آن کار با آن بضاعتها و تواناییهای سینمایی و این اجرا، با این بیبضاعتی و فقر تئاتری برای من چنین نقطه مشترکی را ایجاد کرد. همچنین تصویر و موسیقی انتخابشده بسیار تأثیرگذار و در راستای اجرا بود و احساس میکنم به رسوب و تهنشینشدن آنهمه تلاش و حجم دیالوگهایی که شنیده میشد، بسیار کمک کرد و جای درستی قرار داشت و نهایتا کلمه «تسویه» نیز ترجیعبند خوبی بود؛ چراکه در ذهن ما نیز در خواب و بیداری پر رنگ میشود و ما همواره از آن میپرهیزیم و گریز داریم. نمیدانم چرا با یکدیگر، با خودمان و با خدای خودمان تسویه نمیکنیم و حتی وقتی میمیریم خیلی از این تسویهها هنوز صورت نگرفته است. اما مردن و رفتن، ناخواسته آدمها را به تسویه و بیحسابی میرساند. ما آدمها همواره برای زندهماندن در حال نبرد با زندگی بر روی کره زمین هستیم و همواره خودمان برای خودمان تبصره میگذاریم و به وقت دیگری موکولش میکنیم و این بدهی همواره بر دوش ماست... تسویهکردن!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.