|

دادستان کل آمریکا برای افشاگران و روزنامه‌نگاران خط‌ونشان کشید

به نام امنیت، به کام ترامپ

هادی آذری: جف سشنز، دادستان کل ایالات متحده، روز جمعه وعده داد درز اطلاعات دولتی را که از نظر او باعث تضعیف امنیت آمریکا می‌شود، مهار کند. طبق گفته سشنز، شمار درزهای اطلاعاتی در شش‌ماهی که از حضور ترامپ در کاخ سفید می‌گذرد، سه برابر شده است و این مسئله جان انسان‌ها را به خطر می‌اندازد. البته روی سخن سشنز فقط با مقامات، مسئولان و کارکنانی که اطلاعات را در اختیار رسانه‌ها قرار می‌دهند، نبود بلکه او روزنامه‌نگاران و رسانه‌هایی را که اقدام به انتشار این اطلاعات طبقه‌بندی شده می‌کنند نیز به‌نوعی مورد عتاب قرار داد. محاکمه روزنامه‌نگارانی که دست به انتشار اطلاعات طبقه‌بندی‌بندی‌شده بزنند، ازجمله گزینه‌هایی است که وزارت دادگستری برای مقابله با موارد درز اطلاعات، پیگیری می‌کند. این موضع قاطع و تا حدی خصمانه سشنز بعد از آن صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ هفته گذشته از عملکرد او درخصوص جلوگیری از درز اطلاعات دولتی انتقاد کرده بود و حتی شایعه‌هایی درباره امکان کناره‌گیری از دولت دهان‌به‌دهان می‌چرخید. علیه آزادی مطبوعات طبق اظهارات سشنز، وزارت دادگستری قصد بازبینی برخی قوانینی را دارد که دست دولت را درخصوص احضار خبرنگاران برای اطلاع از منابع خبری‌شان می‌بندد. این مسئله حاکی از آن است که روزنامه‌نگاران ممکن است در آینده نزدیک به‌دليل انتشار اخبار و اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و محرمانه تحت پیگیرد قانونی بگیرند. بروس بران، مدیر اجرائی «کمیته خبرنگاران برای آزادی مطبوعات»، تصمیم برای بازبینی قوانین و دستورالعمل‌ها از سوی وزارت دادگستری را «عمیقا مشکل‌ساز» توصیف کرده است. ترامپ که به‌عنوان یک چهره رسانه‌ای خیلی خوب از قدرت و نفوذ رسانه‌ها در جامعه آمریکا آگاه است، از زمان ورود به کاخ سفید، شمشیر را از رو برای رسانه‌ها و مطبوعات بست. او از نخستین روزهای فعالیت انتخاباتی خود بارها به خاطر فقدان تجربه سیاسی، زندگی خصوصی و اظهارات جنجالی‌اش درباره زنان، مسلمانان و مهاجران مورد انتقاد رسانه قرار گرفته و متقابلا بارها رسانه‌ها را به دروغ‌گویی متهم کرده است. نگاه ترامپ به رسانه‌ها در ویدئویی که اخیرا منتشر کرد، به‌خوبی پیداست. او در آن ویدئو فردی را که لوگوی شبکه «سی‌ان‌ان» روی سر او قرار گرفته است مورد ضرب‌وشتم قرار می‌دهد. بسیاری از فعالان مدنی و سیاسی، انتشار این ویدئو را فراخوانی برای اعمال خشونت علیه روزنامه‌نگاران که به‌عنوان رکن چهارم دموکراسی شناخته می‌شوند، تفسیر کردند. حال این گفته‌های جف سشنز را باید آغازی برای تنگ‌شدن عرصه بر روزنامه‌نگاران و فعالان مطبوعاتی دانست. حاشیه امن دولت دادستان کل آمریکا در نشست خبری خود همچنین در واکنش به انتشار مکالمه‌های مقامات دولتی خاطرنشان کرد اگر مقام‌های دولتی نتوانند آزادانه و با اطمینان‌خاطر با رهبران کشورهای دیگر صحبت کنند، دولت نمی‌تواند هیچ کاری انجام دهد. این سخنان در حالی از سوی دادستان کل عنوان می‌شود که چند سال پیش آژانس امنیت ملی این کشور به جاسوسی از 35 نفر از رهبران جهان ازجمله شنود مکالمات تلفنی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، متهم شد؛ مسئله‌ای که خشم بسیاری از متحدان آمریکا را نیز برانگیخت. انتقاد دادستان کل آمریکا از افشاي مکالمه مقامات دولتی بعد از آن صورت می‌گیرد که هفته گذشته انتشار متن مکالمه تلفنی دونالد ترامپ با انریکه پنا نیتو، رئیس‌جمهور مکزیک و مالکوم ترنبول، نخست‌وزیر استرالیا، بار دیگر کاخ سفید را در کانون انتقادها قرار داد. از این گذشته، تأکید بر عدم افشاي اطلاعات طبقه‌بندی‌شده می‌تواند بر روند رسیدگی پرونده احتمال همدستی ستاد ترامپ و روس‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور نیز تأثیر بگذارد. پیش‌تر جیمز کومی، رئیس مخلوع «اف‌بی‌آی»، به خاطر اشاره به گفت‌وگوهای خصوصی‌اش با رئیس‌جمهور در کمیته سنا به افشاي اطلاعات طبقه‌بندی‌شده متهم شد. به‌نظر با این رویه، دولت حاشیه امن بیشتری برای پیشبرد اهداف خود از طریق واردآوردن فشار بر مقامات دولتی و قضائی و همچنین لابی‌گری برای سرپوش‌گذاشتن بر اقدامات خود پیدا خواهد کرد. سشنز و دلربایی از ترامپ سشنز با اعلام اینکه فرهنگ درز اطلاعات باید پایان یابد، از عزم وزارت دادگستری برای اجرای عدالت درخصوص متخلفان خبر داد. البته مسئله درز اطلاعات در دوران اوباما نیز یکی از محل‌های اختلاف و تنش میان مطبوعات و دولت بود. در وزارت دادگستری دولت اوباما، بیش از مجموع دولت‌های قبلی آمریکا به پرونده‌های درز اطلاعات رسیدگی شد. چلسی منینیگ و رابرت اسنودن ازجمله شناخته‌‌شده‌ترین چهره‌هایي بودند که به‌واسطه درز اطلاعات محرمانه دولتی تحت پیگیرد قانونی قرار گرفتند. بعد از پایان سخنان سشنز، نوبت به جف کوتس، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، رسید تا با لحنی تهدیدآمیز افشاگران اطلاعات طبقه‌بندی‌شده را خطاب قرار داده و آنها را به محاکمه تهدید کند؛ محاکمه‌ای که طبق گفته او، نتیجه‌اش برای افشاگران خوشایند نخواهد بود. نام سشنز به‌عنوان بالاترین مقام اجرای قانون، مدتی پیش و با بازشدن پای او به روند تحقیق و تفحص درباره پرونده مداخله احتمالی روس‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا بر سر زبان‌ها افتاد؛ تا جایی که از او خواسته شد برای ایراد برخی توضیحات به سنا بیاید. هرچند اظهارات او در آن جلسه به‌نظر مورد قبول ترامپ واقع شد، اما تصمیم او برای کناره‌گیری از روند تحقیقات، همواره مورد انتقاد ترامپ بوده است؛ انتقاداتی که به‌نظر در هفته‌های اخیر به اوج خود رسید و حالا سشنز با این موضع قاطع علیه مسئله درز اطلاعات به‌نظر می‌خواهد اندکی آب رفته را به جوی بازگرداند و اعتماد رئیس‌جمهور را به خود احیا کند. ---------------------------- خروج از توافق پاریس روز گذشته، کاخ سفید با ارسال نامه‌ای به سازمان ملل متحد، اولین قدم رسمی را برای خروج این کشور از توافق اقلیمی پاریس برداشت. با وجود اين، در نامه وزارت امور خارجه آمریکا آمده‌ در صورت ایجاد شرایطی که بیشتر منافع ایالات متحده، تجارت این کشور، کارگران، مالیات‌دهندگان و مردم آمریکا را لحاظ کند، آمریکا حاضر به مشارکت مجدد در این توافق است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مبارزات انتخاباتی خود از برنامه‌اش برای خروج این کشور از توافق آب‌وهوایی پاریس خبر داده بود که انتقادات بین‌المللی را به دنبال داشت. او معتقد است این توافق به ‌میلیون‌ها فرصت شغلی در این کشور خسارت وارد می‌کند. دونالد ترامپ پیش‌تر از آمادگی برای گفت‌وگو درباره یک توافق اقلیمی دیگر که در راستای منافع این کشور باشد، خبر داده بود. هرچند امضاکنندگان معاهده پاریس در واکنش به این سخنان اظهار کردند که شروع مجدد مذاکرات آب‌وهوایی غیرقابل انجام است.

---------------------------- جنگ قدرت در ساختار سیاسی آمریکا اردشیر زارعی‌قنواتی: تحولات سیاسی در آمریکا بعد از پیروزی «دونالد ترامپ» در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر در سال 2016 با توجه به تضادهای سیستمی و اخلال در نظم مألوف تا حدود زیادی موجب شکاف و چالش در نظم مستقر شده است. برخلاف تصوری که معمولا از سوی جریان اصلی رسانه به افکار عمومی القا می‌شود، بروز و ظهور این پدیده جدید سیاسی چندان هم تعجب‌برانگیز و پیش‌بینی‌ناپذیر نبوده است و به‌نوعی انعکاس دوقطبی‌های سیاسی - اجتماعی و واقعیت تشدید تضاد بدنه اجتماعی با ساختار قدرت در جامعه آمریکا است. تشدید تضادهای طبقاتی حاصل از پروژه جهانی‌سازی نئولیبرال که سخت‌ترین نمود آن در جامعه آمریکایی انعکاس یافته است، حداقل در یک دهه اخیر آن هم‌پوشانی شکلی و سنتی انطباق منافع قاعده اجتماعی با هرم قدرت را با چالش‌های اساسی روبه‌رو کرده است که پیروزی ترامپ محصول همین وضعیت و تضعیف هژمونی آمریکا در سطح جهانی بود؛ اما امروز به ‌لحاظ جایگاه سیاسی و طبقاتی «ترامپیسم» با حاکمیت یک‌درصدی‌ها و کسب منافع صاحبان قدرت و ثروت، تقابل بین پوسته سخت‌جان قدرت با ترامپ بیش از آنچه ناشی از تضادهای طبقاتی باشد، معطوف به شکاف در ساختار سیاسی و اخلال در نظم مستقر خواهد بود. از همان ابتدای ریاست‌جمهوری ترامپ، نهاد قدرت در حوزه ساختار سیاسی از یک سیاست دوگانه «مهار - کنترل» و در صورت توفیق‌نداشتن «حذف گام‌به‌گام قدرت نهاد اجرائی و در نهایت استیضاح رئیس‌جمهوری» استفاده کرده است که منازعات سیاسی در واشنگتن محصول همین سیاست است. آمریکا در هیچ دوره‌ای از تاریخ معاصر خود دامنه شکاف بین نهاد ریاست‌جمهوری را با دیگر نهادهای قدرت تا به این حد تجربه نکرده است و حتی ماجرای رسوایی «واتر گیت» که به برکناری «ریچارد نیکسون» منجر شد نیز بیش از آنچه یک اخلال وسیع درون‌سیستمی به حساب‌ آید، در حد یک اقدام مجرمانه شخص ریاست‌جمهوری تلقی شد که حتی با حذف وی هم هارمونی ساختار قدرت دچار هیچ آسیبی نشد؛ اما وضعیت کنونی درباره دونالد ترامپ حتی اگر به استیضاح و برکناری او هم منجر شود، به‌هیچ‌وجه به لحاظ ماهیت موضوع با نمونه واتر گیت مقایسه‌کردنی نخواهد بود. رخدادهای اخیر در واشنگتن ماهیت تضادهای درون‌سیستمی و به‌نوعی بازتاب شکست مکانیسم‌های سنتی در حوزه ساختار سیاسی - اجتماعی است و با حذف ترامپ از معادله نیز این پرونده بسته نخواهد شد. در روزهای اخیر کنگره، دادگستری و حتی رهبران حزبی جمهوری‌خواه با همکاری دموکرات‌ها، ضمن تصویب طرح‌های چالش‌برانگیز از‌جمله تحریم علیه روسیه، تصویب‌نشدن طرح لغو بیمه درمانی «اوباماکر» در کنگره که یکی از محورهای سیاست‌های ترامپ تلقی می‌شد، انتقاد شدید رهبران دو حزب اصلی از طرح جدید محدودیت‌های مهاجرتی موسوم به طرح «تام کاتن - دیوید پردو» دو سناتور جمهوری‌خواه که از سوی ترامپ به کنگره فرستاده شده است، به‌شدت دست دولت را برای اقدام بسته‌اند. حتی در یک تصمیم تحقیرآمیز و بازدارنده کنگره آمریکا با چکاندن ماشه مکانیسم موسوم به «پروفرما» در تعطیلات تابستانی که به‌ لحاظ قانونی کنگره را با جلسات حتی چند‌دقیقه‌ای مشغول به کار نشان می‌دهد و مانع از انتصاب و برکناری مقامات دولتی در مدت تعطیلات از طرف رئیس‌جمهوری می‌شود، مانع از برداشته‌شدن «شمشیر داموکلس» بالای سر رئیس‌جمهوری شده‌اند. در آمریکا هم‌اکنون رئیس‌جمهوری بر مصدر کار است که در واقع فقط یک تدارکاتچی ساختار قدرت است و در خوش‌بینانه‌ترین حالت برای حفظ بقای خود باید به همین وضعیت تمکین کند. آنچه هم‌اکنون در واشنگتن گوش شنوایی ندارد، حتی این هشدار درست و منطقی ترامپ است که می‌گوید «روابط ما با روسیه در پایین‌ترین و خطرناک‌ترین سطح در همه دوره‌ها قرار دارد، می‌توانید قدردان کنگره باشید». در وضعیت آنارشیک حاکم بر ساختار سیاسی آمریکا هر دو طیف ماجرا برای سبقت‌گرفتن از دیگری دست به تحرکات تندروانه و تنش‌آفرین در سطوح داخلی و خارجی می‌زنند که هم برای جامعه مدنی آمریکا و هم برای صلح جهانی به‌شدت خطرناک است. غول زخمی با چهره «ژینوسی» قدرت در آمریکا در یک وضعیت حساس سیاسی و تاریخی قرار گرفته است که برای برون‌رفت از آن هر لحظه امکان دارد مبادرت به اقداماتی کند که موجب آشوب و هرج‌ومرج در سطح جهان شود. یک مثال ساده از این وضعیت پارادوکسیکال را می‌توان در تشدید تحریم‌های روسیه از سوی کنگره دید که در راستای هیستری ضدروسی برای آچمزکردن ترامپ با تصویب قوانین تحریمی علیه این کشور دقیقا همان هدف «سیاست تنبیه اروپا» است که مدنظر رئیس‌جمهوری بوده و ظاهرا دموکرات‌ها و بخشی از جمهوری‌خواهان بارها آن را نقد کرده‌اند؛ اما امروز با تصمیمات خود دقیقا آن را محقق می‌کند. این وضعیت به‌شدت خطرناک و آسیب‌زننده به منافع دیگر کشورها را هم‌اکنون روس‌ها که در ابتدا از پیروزی ترامپ اظهار خشنودی می‌کردند، نیز درک کرده و با فرمان «ولادیمیر پوتین» برای اخراج بیش از 700 کادر دیپلماتیک سفارت آمریکا در روسیه به تلافی اخراج 35 دیپلمات این کشور در روزهای پایانی ریاست‌جمهوری «باراک اوباما» عکس‌العمل نشان می‌دهند. آمریکای امروز بیش از هر زمان دیگری خطرناک بوده و پتانسیل ماجراجویی را دارد؛ به‌همین‌دلیل باید به‌شدت هوشیار و محتاطانه ضمن حفظ حریم منافع ملی خود مواظب بود و بهانه لازم را به دست آنان برای ماجراجویی ندهد؛ چراکه نیروهای رقیب در واشنگتن برای خروج از این بن‌بست تا حدود زیادی به یک جنگ یا اقدام به‌شدت ماجراجویانه برای نظم‌بخشیدن و اتحاد دوباره حلقه‌های منفصله زنجیر کنونی در ساختار سیاسی خود به یک قربانی نیاز دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.