دانستنیهایی درباره اختلال وسواس فکری عملی
کابوس نبردهای وحشیانه را از زندگی خود دور کنیم
ترجمه: ثريا شنتيائي
کسانی که درگیر «اختلال وسواس فکری عملی» (OCD) هستند، زندگی برایشان همانند کابوس است. سپریکردن هرروزه با این بیماری مانند نبردی یکطرفه و وحشیانه است. تصور و درک چنین وضعیتی برای کسانی که دچار این اختلال نیستند، غالبا سخت است. برخی افراد حتی ممکن است مبتلایان به این بیماری را با عناوین مسخره یا دیوانه محکوم کنند، اما ابتلای شخص به این اختلال به معنای روانیبودن وی نیست. دلیلی که مردم با دید منفی به آن مینگرند این است که درک اساسی از علل و شرایط آن ندارند. اطلاعیافتن و اطلاعرسانی درباره واقعیتِ اختلال وسواس فکری عملی میتواند هرگونه دید منفی موجود در اطراف چنین اختلالی را از بین ببرد و در نهایت کمکی به مبتلایان باشد تا جوابهایی را دریافت کنند که برای درمان نیاز دارند. در همه شکلها و اندازهها فقط یک نوع «اختلال وسواس فکری عملی» (OCD) نداریم. حتی شاید برخی از افراد جوامع پزشکی هم ندانند که این اختلال، خود را در صدها نوع و شکلهای مختلف نشان میدهد. برخی از مردم حتی متوجه نیستند که به نوع خفیف و پنهانی از «اختلال وسواس فکری عملی» مبتلا هستند و حتی ممکن است پزشک یا روانشناس ناکارآمد به آنها بباوراند که مشکل منحصربهفرد آنها ناشی از چیزی غیر از «اختلال وسواس فکری عملی» است. چیزی به سادگی یک محیط امن با پارامترهای مشخص هم میتواند منجر به «اختلال وسواس فکری عملی» خفیف شود. مثال دیگر در ارتباط با این اختلال خفیف میتواند در مورد فردی باشد که با اندک تغییری در روال زندگی روزمرهاش بهطور باورنکردنیای ناراحت و خشمگین میشود. اگر حتی کوچکترین تغییر در ریتم و روال زندگی، موجب تحریک شدید، خشم یا ناراحتی در شما شود، احتمالا نادانسته به نوعی از «اختلال وسواس فکری عملی» مبتلا هستید. طبق تشخیص پزشکان، سه تا چهارمیلیون نفر از مردم ایالات متحده به «اختلال وسواس فکری عملی» دچارند. این رقم با تعداد واقعی افرادی که به این اختلال دچارند، بسیار فرق دارد، حداقل تعداد آنها فقط در آمریکا، 150میلیون نفر است. آمار علوم و تحقیقات پزشکی مربوط به تعداد افراد مبتلا به علائم و شرایط مرموز مزمن بیماری به ندرت صحیح است. چون در وهله اول مشخصات این بیماریهای مرموز بهوضوح مشخص نمیشود، بنابراین چنین آمارهایی نمیتواند بیانگر رقم دقیق مبتلایان باشد. پس، در ارتباط با «اختلال وسواس فکری عملی»، مهم این است که همه مبتلایان در دنیا، حتی 150میلیون نفری که در ایالات متحده هستند، متوجه دلیل اصلی وضعیت و علائم بیماریشان باشند و قدمهایی را برای بهبود درمان خود بردارند. علل ایجاد اختلال وسواس فکری عملی دو گروه مجزا در این اختلال وجود دارند؛ واقعیتی که در هیچجایی آن را نخواهید خواند. هر گروه هم تنوعهایی در حواشی خودش دارد. تولیدکننده این اختلال در یکی از این گروهها، زخمها و آسیبهای عاطفی یا روانی، مانند سوءاستفادههای روانی و جسمانی است. علت بهوجودآمدن این اختلال در گروه دوم، سموم ناشی از فلزات سنگین در مغز است. همچنین ممکن است این اختلال بر اثر هر دو این عوامل به وجود بیاید؛ یعنی، هم آسیبهای عاطفی و روانی و هم سموم ناشی از فلزات سنگین. ترکیب این دو با هم به رفتارهای شدید این اختلال منتهی میشود و حتی آن را سختتر هم میکند. گروه اول: زخمها و آسیبهای عاطفی یا روانی در برخی انفجار عاطفی میتواند رفتارهای این اختلال را فعال کند. چگونگی مقابلهکردن فرد در استرسهای عاطفی و حساسیتهای منحصربهفرد شخص در پیشروی یا کاهش اختلال وسواس فکری عملیاش نقش دارد. در برخی از مردم، حتی آسیبهای عاطفی معمولی هم زخمهایی را در احساسات و روان شخص ايجاد میكند که درنهايت به اختلال وسواس فکری عملی منتهی میشود. شرایطی که زخمها و آسیبهای عاطفی و روانی را موجب میشود میتواند شامل مرگ عزیزی در خانواده، خیانت از سوی شخصی که دوستش داریم، ازدستدادن امیدهای دیرینه، آسیبهای فیزیکی یا بیماریهای ویرانگر، قلدریهای دوران مدرسه یا جدایی والدین باشد. تقریبا استرس شدید یا مواجهه با هر یک از اینها میتواند نقشی در این اختلال داشته باشد. منظور از این مثالها سرزنشکردن شخص خاصی در زندگی نیست، بلکه هدف یافتن وقایع برجستهای است که میتوان با توجه به آنها، آسیبها و زخمها را درمان کرد. درحالحاضر، برخی از محققان و متخصصان مطرح میکنند که در برخی موارد خاص، آسیبهای روانی به این نوع اختلال منجر میشود. اما نکتهای را که این متخصصان هنوز متوجه نشدهاند این است که وقتی فرد درد شدید عاطفی یا استرسهای مکرر را حس میکند، همین فشار عاطفی به فعالشدن بیش از حد بخشی از مغز منجر میشود، کار مداوم آن بخش از مغز و گرمای شدید بارهای الکتریکی مشکلات ریشهای ناشی از اختلال وسواس فکری عملی را پدید میآورد. برای برجستهکردن و اینکه چگونه اختلال وسواس فکری عملی در فردی پدیدار میشود، مثال شروع قلدری در مدرسه را تصور کنید. دفعه اولی که کسی نسبت به شما قلدری میکند، بارهای الکتریکی محلِ مربوط به احساسات و عواطف در مغز شما گرم میشود. وقتی قلدری متوقف شد، این گرما فروکش میکند، هرچند باز از استرس خفیف پس از حادثه در رنج هستید. چندروز بعد دوباره قلدری صورت میگیرد. بلافاصله، بارهای الکتریکی همان قسمت از مغز دوباره گرم میشوند. خوشبختانه، دوباره با فروکشکردن قلدری، این منطقه گرمایش فروکش میکند. شاید قلدری دوباره برای بار سوم، چهارم یا پنجم صورت بگیرد و همان قسمت از مغز دوباره گرما را در هر بار تجربه کند. گرمای شدید و مداوم، بدون اینکه بدن فرصت مداوا داشته باشد، به ماندگاری در لایهای از مغز کودکان و بزرگسالان منتهی میشود. دانشمندان و محققان علوم پزشکی هنوز دلیل این پدیده گسترده را نیافتهاند. آیا کلمه «تندخو» (hotheaded) را تا به حال شنیدهاید؟ خب، در واقع شاید شرح دقیقی از لحظات خاص باشد. قلدریدیدن تنها شرایطی نیست که گرمای شدید را در مغز ایجاد کند. فرسایشهای جسمانی که در بدن رخ میدهند، میتوانند تعدادی از وقایع عاطفی سنگین را در منطقهای از مغز برانگیزانند. محدوده مرکز عاطفی مغز که در آن فرسایش فیزیکی اتفاق میافتد، به رویداد عاطفی یا موضوع استرسآور بستگی دارد. بدن هر رویداد یا موضوع استرسآور را به شکلهای متفاوت کنترل میکند و محلی را که مغز آن گرما را تجربه میکند، به وضعیت منحصربهفرد آن شخص بستگی دارد. رخدادن این فرسایش در ناحیه خاصی از مغز، به دلیل محافظت از بدن در مقابل مسائل بهداشتی جدیتر است. در مناطقی که لایه نازکی از بافت پینه میبندد، نورونها حساس میشوند و پایه رفتارهای اختلال وسواس فکری عملی را میسازند. این نقطه پینهبسته کوچک میتواند موجب تأخیر در سرعت عبور امواج میلیاردها عصب الکتریکی اطراف مغز شما به مقصد بشود. این امواج الکتریکی، که توانایی فکرکردن و حمل اطلاعات را دارند، باور دارند که در لایه مغزی شما مشکلی وجود ندارد. این امواج حتی بخشی از روح و خواستههای شما را حمل میکنند. همه اینها کاملا ناشناخته هستند و تحقیقات و علوم پزشکی هنوز چندین دهه از کشفیات فاصله دارند. به این دلیل، امواج الکتریکی وقتی در اولین وهله نتوانند از این منطقه عبور کنند، قطعا دوباره تلاش خواهند کرد. با اینکه از نظر تکنیکی مشکلی در لایه مغزی وجود ندارد، ولی این پوسته نازک پینهمانند، مانعی را ایجاد میکند که امواج بهراحتی نتوانند عبور کنند. چون امواج الکتریکی چندین بار برای عبور از مانع تلاش میکنند، ممکن است نوعی از «اختلال وسواس فکری عملی» بروز کند. اگر مغز شما دچار چنین فرسایشی بشود، یکی از انواع «اختلال وسواس فکری عملی» که ممکن است تجربه کنید، میتواند مسابقه افکار باشد. حتی ممکن است احساس اجبار در کارهایی مانند شستن دستها، پاها، دوشگرفتن به دفعات را داشته باشید. اگر قادر به انجام رفتاری نیستید، ممکن است متوجه احساس اضطراب و آشفتگی در خود شوید. انباشتکردن هم که درواقع نوع ناشناختهای از «اختلال وسواس فکری عملی» است، در این گروه قرار میگیرد. برخی از انواع دیگر این گروه که غالبا مردم با آن مبارزه میکنند، شک شدید نسبت به خود، خودخواهی، احساس ناامنی، و عدم اطمینان است. محققان علوم پزشکی و متخصصان بهداشت روانی کاملا آگاهی ندارند که بسیاری از این مسائل در درون این عارضه شایع قرار دارند. گروه دوم: وجود سموم حاصل از فلزات سنگین در مغز درحالحاضر، هرکسی تا حدی در معرض این سموم فلزات سنگین قرار دارد. ما سم حاصل از فلزات سنگین را از نسلهای قبل از خود هم به ارث میبریم. این یک مسئله ژنتیکی نیست. بلکه سم ناشی از فلزات سنگین، یک عبور ساده از مایع به درون رحم است. متأسفانه، اگر مقدار خاصی از جیوه، آلومینیوم یا سرب به غدد درونریز مغز، یا در مسیر اصلی یا مرکز احساسات و عواطف مغز نزدیک بشود، انواعی از «اختلال وسواس فکری عملی» فعال میشود. در ایجاد انواعی از «اختلال وسواس فکری عملی» گروه دوم، جیوه اغلب عامل بسیار مهمی است. شدت نوع «اختلال وسواس فکری عملی» به مقدار مسمومیت ناشی از فلزات سنگین بستگی دارد. شاید فردی با «اختلال وسواس فکری عملی» خفیف، مقدار کمی از آلومینیوم و جیوه را در اندامهای بدن خود داشته باشد. همانطور که در بالا ذکر کردم، امواج الکتریکی که در اطراف نورونهای مغزی حرکت میکنند، مقدار زیادی اطلاعات همچنین انرژی در روان و اراده ما دارند. خواست شما برای بیدارشدن در صبح، رفتن به سر کار، حمایت از خانواده، نفسکشیدن، زندهماندن، یا نجات زندگی، همه مربوط به اراده است، و تکهای از اینها میتواند در امواج الکتریکی یافت شود. اینکه امواج الکتریکی دارای این نوع هوش و اطلاعات باشند، تحقیقات علوم پزشکی نظری نداده است و تا چندین دهه هم در مورد این حقیقت نظری نخواهد داد. «اختلال وسواس فکری عملی» این گروه زمانی ظاهر میشود که امواج الکتریکی در اطراف نورونهای مرکز احساسات و عواطف حین حرکت برخوردی با رسوبات مواد سمی ناشی از فلزات سنگین داشته باشند. جیوه و دیگر مواد سمی ناشی از فلزات سنگین امواج الکتریکی را کوتاه میکنند. یکی از دلایل چنین وضعیتی این است که حرکت الکتریسیته از نمکهای معدنی متفاوت از حرکت آن در فلزات است. بعد از یک دوره زمانی از حرکت به سمت این فلزات، امواج الکتریکی هوشمند در نهایت تصمیم خواهند گرفت برای رسیدن به مقصد، تغییر مسیر دهند. اما تا قبل از این تغییر مسیر، امواج الکتریکی برای طی مسیر معمول خود بارها خود را به سمت رسوبات فلزات میزنند. همین برخوردهای مکررِ امواج الکتریکی به سموم ناشی از فلزات سنگین میتواند «اختلال وسواس فکری عملی» را هدف قرار دهد. امواج الکتریکی نمیتواند اطلاعات لازم را به مقصد برساند، طوری که هیچ نشان جدی هم از سکته یا «حمله ایسکمی گذرا» (Transient Ischemic Attack یا TIA) وجود ندارد. («حمله ایسکمی گذرا» به حالت و شرایطی گذرا و ناپایدار از عملکرد ناقص و ناکامل مغز یا بخشی از آن گفته میشود که دلیل آن اختلال در خونرسانی (ایسکمی) به مغز باشد. به بیان سادهتر، وقتی خونرسانی به مغز مختل شود؛ ولی زمان و شدت این اختلال در حدی نباشد که منجر به سکته (مرگ قسمتی از بافت) شود، حمله ایسکمیک گذرا نام دارد). متأسفانه، وقتی امواج الکتریکی در اطراف رسوبات فلزات سنگین تغییر مسیر میدهند، ممکن است با مانع و تأخیر دیگری مواجه شوند که باز منجر به تغییر ناگهانی دیگری شود. بهعنوان مثال، یک موج الکتریکی ممکن است در اطرافش با رسوب جیوهای مواجه شود و به سمتی حرکت کند که در نزدیکی آن رسوب آلومینیوم قرار دارد. ممکن است امواج الکتریکی مغز کسی که زخمها و آسیبهای عاطفی یا روانی دارد، به دنبال مسیر جدیدی در اطراف رسوب فلز سنگین است، با بافت پینهبسته کوچکی برخورد کند و ماشه انواع «اختلال وسواس فکری عملی» را بکشد که در گروه اول بحث کردیم. در مغزی با رسوبات فلزات سنگین یا بافتهای پینهبسته بسیار، امواج الکتریکی ممکن است تلاش کند تا مسیر صاف و همواری را برای خود ایجاد کند. درهرصورت، امواج الکتریکی به طور مداوم به سختی کار خواهد کرد تا در صورت امکان اطلاعاتش را حمل کند. اگر امواج الکتریکی در اطراف فلزات سنگین نتواند حرکت کند، احتمال دارد توانایی عملکرد خود را به شکلی از دست بدهد. روانپزشک ممکن است دارویی برای رفتار خاص شما تجویز کند؛ اما مصرف دارو ممکن است همیشه هم درست نباشد. اگر تصور حرکت موج الکتریکی با رسوبات فلزات سنگین در بافت مغز سخت است، سعی کنید ماشینی را تصور کنید که در خیابان کالای باارزشی را به سمت پایین میبرد. در موج الکتریکی، این کالای باارزش اراده، روان و اطلاعات مهم حیاتی شماست. همانطور که ماشین حرکت میکند، بر سر راه خود در وسط جاده با موانعی از بشکههای فلزی سنگین پر از سیمان مواجه میشود. تصور کنید که ماشین با این بشکهها برخورد و تلاش کند موانع را از بین ببرد. بعد از چند بار تلاش، راننده تشخیص میدهد که نیاز به تغییر مسیر دارد. ماشین، در تلاش برای حرکت در اطراف بشکهها، به سمت پیادهرو میرود، به سمت عابر پیاده میرود، علامت میدهد و سعی میکند از این ناحیه جدید بگذرد؛ اما حمل چنین اطلاعات ضروری سخت است و هر کاری که از دستش برآید، انجام میدهد تا مأموریت خود را انجام بدهد. به همین شکل، امواج مغزی در واقع سعی میکند تا مسیر جدیدی را بیابد و مهم نیست که ممکن است چقدر سخت باشد. اگر در را 20، 30، 40 بار یا بیشتر قفل میکنید، احتمالا به نوعی از «اختلال وسواس فکری-عملی» مبتلا هستید که در گروه دوم جای دارد. من با چنین مراجعهکنندگانی کار کردهام که شبها قبل از خواب در را قفل کردهاند؛ اما باز چندین بار بیدار شده و هر دفعه به قفل درها نگاهی انداختهاند. شخصی را میشناختم با اینکه میدانست اجاق را خاموش کرده است، باز همیشه احساس میکرد که باید کارش را ترک کند و سری به اجاق گاز بزند. این شخص حتی تکنیکی را به کار میبرد تا برای خودش ثابت کند تا اجاق خاموش است. او صبحها قبل از رفتن به سر کار از اجاق خاموش عکس میگرفت. بدبختانه، وقتی به سر کار میرسید، به زمان عکسگرفتن خود شک میکرد. متأسفانه، آن شخص شغلش را به دلیل رفتارهای «اختلال وسواس فکری-عملی» که در محیط کار از او سر میزد، از دست داد. اینها برخی از موارد ملایمی از «اختلال وسواس فکری-عملی» بود که من با آنها مواجه بودم. حتی شاهد موارد شدیدتری هم بودم. شما چه به «اختلال وسواس فکری-عملی» ملایم مبتلا باشید، چه به نوع شدید آن، بدانید به دلیل رنجی که میکشید، پزشکتان هم ناراحت و خواهان بهبود شماست. حرکت به جلو امیدوارم این اطلاعات آرامشبخش و الهامدهنده افرادی باشد که از «اختلال وسواس فکری-عملی» رنج میبرند یا افرادی که عزیزانشان را میبینند که چگونه با این شرایط سخت درگیر هستند. فقط با خواندن این مقاله یک قدم در راه درمان خود برمیدارید. اکنون میدانید که چگونه از امواج الکتریکی که در مغز ارزشمند شما در جریان است، مراقبت کنید. آگاهی، بخش بزرگی از درمان است و اكنون به كمك این اطلاعات، غذاها و مکملهای حمایتیاي كه در اختیار دارید، میتوانید قدمی در راه درمان بردارید و خود را از عذابی که به دلیل آسیبهای عاطفی و روانی و سموم ناشی از فلزات سنگین ایجاد شده است، رها کنید. تصور کنید که زندگی شما بدون مسابقه افکار شده، شکهای خودساخته و پرداخته زمینگیر شده، دیگر میزبان ناامنیها نیستید و رفتارهای اجباری از زندگی خارقالعاده شما دور شده است. زندگی بدون اینها کاملا امکانپذیر است! امیدوارم این اطلاعات و دیگر منابع پزشکی را به کار ببندید تا زندگیای در آرامش و لذت و سلامتی داشته باشید. www.medicalmedium.com
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.