|

تعامل روسیه، آمریکا و نقش ایران

نصرت‌الله تاجیک: سیاست خارجی دموکرات‌ها در هشت سال گذشته دست تیم ضدجنگ بود. ترامپ نه در چارچوب دموکرات‌ها می‌گنجد، نه جمهوری‌خواهان. ترامپ می‌گوید هرکس باید هزینه اقداماتی را که از آن منتفع می‌شود تقبل کند. سیاست خارجی محافظه‌کاران بر اساس گسترش سلاح و احتمالا تخریب اوضاع مناطق دنبال خواهد شد. برخی کارشناسان مسائل آمریکا دوران ترامپ را تا حدی با دوران نیکسون در دهه 70 میلادی در سیاست خارجی شبیه‌سازی می‌کنند. ترامپ شاید سیاست گیج‌خوردن را با کمی چراغ سبز و تفاهم با روس‌ها دنبال کند. در این میان به دلیل سرمایه‌گذاری سنگین خیلی باید از جهت سیاسی و تعاملات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای حواسمان جمع باشد که کلاه سرمان نرود! در زمان تسلط دموکرات‌ها بر عرصه قدرت ایالات متحده آمریکا، متأسفانه چهره ژئوپلیتیکی خاورمیانه دچار چالش‌هایی جدی شد که دلیل آن عدم شناخت تحولات، فقدان شفافیت، نداشتن ابزار و اهرم‌های مناسب در بعضی کشورها همچون سوریه و تا حدی بی‌عملی حزب دموکراتِ آمریکا در این عرصه‌ها بود. شعارهای انتخاباتی ترامپ و اشاره او به تعامل و همکاری با روس‌ها در رابطه با ازبین‌بردن داعش و ایجاد ثبات در سوریه نباید باعث شود به اشتباه فکر کنیم آمریکا سوریه را رها خواهد کرد. تعامل دو ابرقدرت جهان در رابطه با مسئله سوریه، شرط ممکن است، اما کافی و نهایی برای حل مسئله سوریه نخواهد بود و نیاز است در این همکاری قدرت‌های منطقه‌ای نیز حضور داشته باشند. پس باید دید که این تفاهم با درنظرگرفتن نقش و میزان دخالت و سرمایه‌گذاری قدرت‌هـای منطقـه‌ای صـورت خواهد گرفت یا قرار است با حذف این سرمایه‌گذاری‌ها و قدرت‌های منطقه‌ای حاصل شود؟ اگر قرار به حذف قدرت‌های منطقه‌ای باشد و تنها دو قدرت جهانی با هم به تفاهم برسند و منافع قدرت‌های منطقه‌ای را نادیده بگیرند، این به زیان کشور ما خواهد بود. بنابراین ما از هم‌اکنون باید همه سناریوهای احتمالی را مدنظر داشته باشیم و نه‌تنها خود را برای آنها آماده کنیم، بلکه تلاش کنیم از طریق یک دیپلماسی فعال زمینه سناریوهای زیان‌آور برای منافع و سیاست خارجی ما از بین برود. برخی کارشناسان مسائل آمریکا دوران ترامپ را تا حدی با دوران نیکسون در دهه 70 میلادی در سیاست خارجی شبیه‌سازی می‌کنند. در رابطه با اروپا مسئله کمی حادتر است. ترامپ نمی‌خواهد به میزان گذشته در سیاست خارجه یا دنیای خارج سرمایه‌گذاری کند، به همین خاطر ترامپ می‌گوید هرکس باید هزینه اقداماتی را که از آن منتفع می‌شود تقبل کند. این به اين مفهوم است که ترامپ می‌خواهــدسرمایه‌گـذاری‌هــای سیاسی و اقتصادی خود را بیشتر روی مردم آمریکا، وضعیت اقتصاد، معیشت و رفاه آنها صورت دهد، بنابراین به نظر می‌آید هم‌اکنون ایجاد یک تصویر روشن درباره ایشان زود باشد. تصور می‌شد تأثیر بوروکراسی بر روند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری و واقع‌گرايی ترامپ ملموس باشد و مشاوره‌های افراد تیم جدید، نظام اداری سازمان‌های اجرائی و برنامه‌ریزی به تحقق مسیر عقل‌گرایی و خردورزی ناشی از وجود سیستم در سیاست و حکومت آمریکا کمک کند که تاکنون این‌طور نبوده است. واقع‌گرایی در سیاست داخلی و خارجی آمریکا فارغ از شعارهای ترامپ، فعلا به چشم نمی‌خورد. این‌چنین است که نحوه تعامل روس‌ها و آمریکا در سوریه مهم و تعیین‌کننده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.