|

تحريم‌هاي جديد عليه روسيه و اقدام تلافي‌جويانه مسکو

ترامپ در گوشه رينگ

هادي آذري: روز پنجشنبه کنگره آمريکا با يک رأي قاطع تحريم‌هاي جديد عليه روسيه، ايران و کره‌شمالي را تصويب کرد. هرچند در دو مورد آخر، اختلاف نظري ميان کنگره و کاخ سفيد وجود ندارد اما در مورد روسيه قضيه متفاوت است. لايحه تشديد تحريم‌هاي روسيه در حالي به تصويب کنگره آمريکا رسيده است که بهبود روابط با روسيه در بطن و مرکز سياست خارجي دولت «دونالد ترامپ» قرار داشته است. حال تصويب تحريم‌هاي جديد عليه روسيه بدترين خبري است که ترامپ مي‌توانست انتظار شنيدنش را داشته باشد. درواقع با اين اقدام کنگره، ترامپ بر سر يک دوراهي قرار گرفته است: اگر اعمال تحريم‌هاي جديد عليه روسيه را تأييد کند، بايد آرزوهاي خود براي روابط گرم‌تر با مسکو را بربادرفته بداند به‌ويژه که همتاي روس او نيز چند روز پيش در فنلاند گفته بود که صبر و حوصله روسيه نيز در قبال خصومت‌ورزي‌هاي آمريکا اندازه دارد و اگر تصميم به وتوي آن بگيرد، از آنجا که اين لايحه با حمايت قاطع جمهوري‌خواهان به تصويب رسيده است، اوضاع داخلي او بيش‌ازپيش پيچيده مي‌شود. درواقع وتوکردن اين طرح، ترامپ را در مقابل هم‌حزبي‌هايي قرار مي‌دهد که تا اين لحظه از او در برابر اتهام تباني او با روس‌ها، جانانه دفاع کرده‌اند. ترديدهاي کاخ سفيد ترامپ در حالي دو راه را پيش‌ِروي خود مي‌بيند که بسياري از مشاوران کاخ سفيد و نزديکان ترامپ نيز وتوشدن اين لايحه از سوي رئيس‌جمهور را به لحاظ سياسي اقدامي نامناسب ارزيابي مي‌کنند زيرا اين اقدام مي‌تواند به مستمسکي عليه ترامپ در تحقيق و تفحص پيرامون مداخله احتمالي روس‌ها در انتخابات آمريکا بدل شود. به عبارت ديگر، وتوي اين لايحه از سوی ترامپ در افکار عمومي به عنوان نرمش رئيس‌جمهور آمريکا در برابر روس‌ها تفسير خواهد شد که اصلا به صلاح ترامپ نخواهد بود. شايد به همين دلیل باشد که در هفته گذشته، کاخ سفيد مواضع متغيري نسبت به اين قضيه اتخاذ کرده است. هفته گذشته «سارا سندرز»، سخنگوي کاخ سفيد، از امضای لايحه نهايي از سوی رئيس‌جمهور خبر داد در حالي که بعدها عنوان شد که دولت بايد لايحه نهايي را مورد بازبيني قرار دهد. چشم در برابر چشم لايحه فوق‌الذکر علاوه بر اعمال تحريم‌هاي تازه عليه روسيه، تمهيداتي را دربر مي‌گيرد که دست دونالد ترامپ را نيز براي کاهش سطح فعلي آنها مي‌بندد. به عنوان مثال، اگر ترامپ بخواهد دو ساختمان توقيف‌شده روسيه را به آنها بازگرداند، اين امر بدون تأييد کنگره ميسر نخواهد شد. خود لايحه نيز تحت لواي تحريم تأمين‌کنندگان سلاح براي هواداران رئيس‌جمهوري سوريه و مقابله با اخلالگران امنيت سايبري، بخش‌هايي از صنعت روسيه ازجمله بخش‌هاي انرژي، دفاع و اطلاعاتي را هدف گرفته و مي‌تواند بيش‌ازپيش اقتصاد آسيب‌ديده روسيه را تضعيف کند؛ امري که علاوه بر روس‌ها و اتحاديه اروپا، اعتراض برخي شرکت‌هاي آمريکايي فعال در حوزه‌هاي نفت و گاز، امنيت و صنعت مالي را نيز به دنبال داشته است. «ولاديمير پوتين» رئيس‌جمهوري روسيه، شايد نخستين مقام ارشد اين کشور بود که نسبت به وضع تحريم‌هاي جديد واکنش نشان داد. پوتين در نشست خبري مشترک با همتاي فنلاندي‌ خود، ضمن غيرقانوني‌خواندن وضع اين تحريم‌هاي جديد براساس حقوق بين‌الملل، آمريکا را به اتخاذ اقدامات تلافي‌جويانه در صورت وضع تحريم‌هاي جديد عليه روسيه تهديد کرد. تنها يک روز بعد، مسکو در اقدامي تلافي‌جويانه، کاهش تعداد ديپلمات‌هاي آمريکايي به 455 نفر را خواستار شد که به معناي اخراج 35 ديپلمات آمريکايي از خاک اين کشور است. به اين ترتيب، تعداد ديپلمات‌هاي آمريکايي و روسي در خاک دو کشور با هم برابر مي‌شود. علاوه بر اين، يک مجموعه تفريحي و يک انبار که مورد استفاده ديپلمات‌هاي آمريکايي بوده نيز به وسیله دولت روسيه توقيف شده‌اند که اين نيز به نظر شبيه‌سازي توقيف دو ساختمان روسيه در خاک آمريکاست. وتو در وتو نکته جالب درباره لايحه تشديد تحريم‌هاي روسيه اين است که خلاف طرح اصلاح نظام بيمه درماني، اين لايحه از حمايت هر دو اردوگاه جمهوري‌خواه و دموکرات برخوردار بود و همين نکته‌اي است که زنگ خطر را براي ترامپ به صدا درمي‌آورد. اين طرح در سنا با 98 رأي موافق به دو رأي مخالف و در مجلس نمايندگان با 419 رأي موافق به سه رأي مخالف به تصويب رسيد. البته نگاه خصمانه به روسيه در سال‌هاي اخير پاي ثابت سياست خارجي جمهوري‌خواهان بوده است اما اين بار اين روحيه روسيه‌ستيزي آنها چندان باب ميل رئيس‌جمهوري هم‌حزبشان نيست. با اين اوصاف، حتي اگر ترامپ اين طرح را وتو کند، باز هم امکان قانوني‌شدن اين طرح وجود دارد. طبق قوانين آمريکا، اگر طرحي از سوی رئيس‌جمهور وتو شده و در بازگشت مجدد به کنگره بتواند رأي دوسوم از نمايندگان و سناتورها را به دست آورد، ديگر نيازي به امضای رئيس‌جمهور نداشته و به عبارتي وتوي رئيس‌جمهور وتو مي‌شود. در هر صورت، از زمان دريافت اين لايحه، ترامپ 10 روز فرصت دارد تا آن را وتو کند. با اين حال با توجه به حمايت بالاي هر دو حزب از اين لايحه و اوضاع نابسامان داخلي دولت، به نظر نمي‌رسد ترامپ بخواهد اين‌گونه اولين وتوي خود را بسوزاند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.