ضرورت وضع قوانين حمايتي عليه خشونت
غلامعباس توسلی
اخبار متعدد و متنوعی درباره خشونت علیه کودکان و خصوصا دختربچهها به گوش میرسد که جامعه را نگران کرده است. مصداقها در این زمینه بسیارند، اما به نظر میرسد که کسی صرفا بهخاطر این موارد و مصداقها نگران نیست، بلکه نگرانی گروهی بیرونآمده از متن جامعه، نگرانی در قبال فروریختن قبح خشونت است. قرنها طول کشیده که بشر خود را به چنین جایگاهی که امروز داشته، برساند و «تمدن» را بهعنوان یکی از اساسیترین محورهای گفتوگوی بینانسانی بپذیرد، اما همواره سایه تهدیدی بر سرش بوده و ابنای بشر نگران آن بودهاند که نکند سایه شوم خشونت بر سر انسانها و خصوصا کودکان- که کمتر قابلیت دفاع از خود را دارا هستند- گسترده شود. در ایران اما با پدیده اوجگیری خشونت مواجه نیستیم؛ به نظر میرسد که دسترسی مردم از طریق رسانهها به اخبار این حوزه بیشتر شده و به همین دلیل بیش از قبل در جریان خشونتها قرار میگیریم، اما این مانع از آن نمیشود که اصل قضیه؛ یعنی نگرانی از فروریختن قبح خشونت را از یاد ببریم.
شرایط امروز جامعه ما در برابر جهان بهگونهای است که بیش از هر زمان دیگری نیازمند صلح، انساندوستی، آشتی و دوری از خشونتیم، چراکه درهمینحال، فضای اطراف ما را خشونتهای مختلفی در بر گرفتهاند که یک روز در افغانستان، روزی دیگر در موصل و فردای آن در سوریه به فاجعهای تازه ختم میشوند؛ بهعنواننمونه در همین چندروز که جامعه ایران با اخبار دختربچهای به نام کیمیا درگیر و سوگوار بود، انفجاری انتحاری، جان کودکان، زنان و مردان بیشماری را در افغانستان گرفت. در موصل، تلاش برای مقابله با ندانمکاریهای کشورهای غربی ادامه دارد و زیر پای جنگ، صدها کودک آواره و کشته میشوند و اگر هم زنده بمانند، باید نگران فردای آنها بود. معجزهای در کار نیست؛ نباید توقع داشته باشیم که انتشار پیدرپی این اخبار، بتواند مانع از ابراز خشونت و جنایت شود، اما میتوان در جهت کاستن از آن کوشید و در این راستا، تنها راه ارجاع به فضیلتهای انسانی و مدنی است. اگر از تمدن بهعنوان یک دستاورد سخن میگوییم و نگران آن هستیم که خشونت، روزی بر سر جوامع متمدن ما سایه بیفکند؛ همین تمدن به ما این توان را داده که با وضع قانونهای سلبی و ایجابی در مسیر حمایت از بخشهای مختلف جامعه گام برداریم و اجازه ندهیم، قطرههای کوچک خشونت به سیلهای بیمحابا و ویرانگر بدل شوند. وضع قوانین حمایتی، هزینه خشونت را بالا میبرد و نگرانی از برخوردهای قانونی را افزایش میدهد. این راهکاری است که میتوان با کمک آن از میزان بیتفاوتی در جامعه هم کاست، چراکه جامعه بیتفاوتشده در برابر خشونتها، خود آماده برای خشونتی تازه است. بنابراین آنچه به نظر میرسد نوشداروی پیش از مرگ کاملِ سهرابهای ما باشد، وضع قوانین حمایتی علیه خشونت است تا در چرخه تولید و بازتولید رفتارهای خشن خلل ایجاد کنیم. در چنین شرایطی میتوان امیدوار بود که وظیفه انسانی خود را نهفقط نسبت به همنوع خود، بلکه نسبت به زمان و تاریخ انجام دادهایم؛ رسالت حمایت از انسان و انسانیت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.