|

سلولِ کارلوس فوئنتس

«کنگره‌ی ادبیات» رمانی است از سزار آیرا، نویسنده آرژانتینی معاصر، که با ترجمه ونداد جلیلی در نشر چشمه منتشر شده است. ترجمه فارسی این رمان با یادداشتی از روبرتو بولانیو در ستایش سزار آیرا و سبک نویسندگی او همراه است. بولانیو در این یادداشت سزار آیرا را نویسنده‌ای توصیف کرده که او را نمی‌توان در دسته‌ای مشخص جا داد. در بخشی از این یادداشت درباره رمان‌های آیرا آمده است: «آدم درمانده می‌شود، چون وقتی خواندن کتابی را از آیرا شروع می‌کند دیگر نمی‌تواند زمینش بگذارد. به‌نظر می‌رسد رمان‌های او نظریه‌های گومبروویچ را برآورده می‌کند، با این فرق، فرقی اساسی، که گومبروویچ سالار صومعه‌ی تخیلات تجملی بود اما آیرا راهبه یا نوآموزی از میان کرملی‌های پابرهنه‌ی ادبیات است.» بولانیو در پایان این یادداشت از آیرا به‌عنوان یکی از چهار نویسنده‌ی اسپانیایی‌زبان برتر معاصر دوران خود یاد کرده است. «کنگره‌ی ادبیات» رمانی است با ماجراهایی غریب؛ رمانی که در عین ایجاز پر از خرده‌روایت است. راوی این رمان نویسنده‌ای است که علاوه بر ادبیات به فعالیت مخفیانه دیگری نیز مشغول است. فعالیت غریب تاگ‌سازی به قصد تسخیر جهان. او در راستای این قصد جاه‌طلبانه و جنون‌آمیز تصمیم می‌گیرد کارلوس فوئنتس را تاگ‌سازی کند، اما یک اشتباه در این فرآیند به اتفاقی فاجعه‌بار و مضحک می‌انجامد. «کنگره‌ی ادبیات» رمانی است ترکیب‌یافته از واقعیت و عناصر فانتزی و علمی - تخیلی. رمان با توفیق راوی در پیداکردن گنجی که سال‌ها در اعماق آب مدفون بوده آغاز می‌شود و بعد پای ماجراهای دیگری به میان می‌آید. در این رمان با نویسنده‌ای روبه‌رو می‌شویم طنزاندیش، آشنا به فلسفه و درعین‌حال چیره‌دست در قصه‌پردازی. آن‌چه در ادامه می‌خوانید سطرهایی است از این رمان، آن‌جا که راوی از هویت خود و نابغه‌ای که می‌خواهد سلول او را تاگ‌سازی کند پرده برمی‌دارد: «البته دانشمند دیوانه خود منم. شاید برملا کردن هویت مرد نابغه کمی دردسرساز باشد اما بهتر است وقت را با حدس و گمان تلف نکنیم: نابغه کارلوس فوئنتس است. فقط به همین دلیل که خاطرم جمع بود او در کنگره‌ی مریدا شرکت می‌کند حاضر شدم به کنگره بروم. می‌بایست آن‌قدر به او نزدیک شوم که زنبور تاگ‌سازی‌شده‌ام بتواند سلولی از او بردارد. دسترسی به او فرصتی بی‌نظیر در پیش‌برد اقدامات علمی‌ام بود. او را در سینی گذاشته به من تعارف کرده بودند و حتا پول بلیت هواپیما را هم از جیب نمی‌دادم؛ اصلا نداشتم که بدهم چون این اواخر وضعم ناجور بود، یعنی درواقع قبل از ماجرای ریسمان ماکوتو. یک سال بدبختی و درماندگی بر من گذشته بود. در نتیجه‌ی بحران جدی اقتصادی که خاصه در کار نشر بسیار اثر گذاشته بود بی‌کار مانده بودم. بااین‌همه از آزمایش‌هایم دست نشسته بودم چون به سبب ماهیت کارهایی که می‌کردم به پول نیاز نداشتم...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.