ماجراجويي در قلب رودخانه هراز
گردشگري خيس، نفسها را تازه ميکند
شادي کابياني : شايد رمان معروف «هاکلبري فين» اثر «مارک تواين» را خوانده باشيد يا فيلم انيميشني را که از روي اين کتاب ساخته شده است و اواخر دهه 70 از تلويزيون نمايش داده ميشد ديده باشيد؟! داستان اين کتاب و بالطبع فيلم آن زندگي نوجواني را به تصوير ميکشد که همراه با دوست برده سياهپوست خود به نام «تام» سوار بر کلکي که خود ساختهاند، ميشوند و تمام عرض رودخانه ميسيسيپي را با اين کلک طي ميکنند و با حوادث و ماجراهايي در اين سفر روبهرو ميشوند. چون کشورمان ايران، کشور بيآبي است و در سالهاي اخير با خشکساليهاي پيدرپي، بسياري از رودخانهها و تالابها خشک يا کمآب شدهاند، در کودکي انجام چنين تجربهاي را بعيد ميدانستم. اما؛ چندسالي است که ورزشي آبي که از آن به عنوان گردشگري خيس، گردشگري ماجراجويانه و قايقراني در رودخانه خروشان ياد ميکنند، جاي خودش را در ميان جويندگان تجربههاي جديد باز کرده است. رفتينگ يعني کلکسواري يا قايقراني در رودخانه خروشان از ساليان دراز در دنيا و مخصوصا کشورمان رونق داشته است. اين رشته امروزه به يکي از لذتبخشترين فعاليتهاي تفريحي-ورزشي براي خانوادهها و جوانها بدل شده است. در يکي از تعطيلات آخر هفته تابستان، روزي که گرماي هوا بهشدت توان را از همه ربوده بود، با يک گروه حرفهاي رفتينگ عازم جاده هراز و رفتينگ در رودخانه هراز شدم، تا به قول کيانوش محرابي، عضو هيئتمديره فدراسيون جهاني رفتينگ و سرپرست مرکز طبيعتگردي يکي از آژانسهاي مسافرتي، گردشگري خيس را به کلکسيون تجربههايم بيفزايم، تجربه رفتينگ را داشتم ولي نه در شمال ايران با منظرههاي بيبديلش. گروه ما را هفت راهنما که همگي از قهرمانان رشته قايقراني بودند، همراهي ميکردند، سه قايق بوديم و در هر قايق شش نفر نشسته بوديم و دو نفر با قايقهاي يکنفره که نقش امداد و نجات را برعهده داشتند، ما را همراهي ميکردند، جليقه، کلاه و پارو به تعداد، ميان گروه تقسيم شد. براي لذتبردن از اين رشته ورزشي بايد اهل تجربه، لذت، ريسک و ماجراجو باشيد تا آخر هفته يک روز تابستانيتان را متفاوت کنيد. سوار قايقها يا رفتها شديم، هيجان در ميان نگاه همه اعضاي گروه بود. نميدانستيم که آيا خطرناک است؟ آيا لذت خواهيم برد؟ آيا خسته خواهيم شد؟ آيا به داخل آب ميافتيم؟ آيا صدمه ميبينيم؟ چه منظرههايي ميبينيم؟ و... جواب سؤالهاي زيادي که روي آب رودخانه و سوار بر رفتها به آن ميرسيديم. صداي خروشان آب بيشتر و بيشتر ميشد و همچون موجهاي سهمگين دريا که به ساحل برخورد ميکند، به قايق ميخورد و با راهنمايي «کاپيتان» (لقبي که اعضاي قايقمان براي سرگروه گذاشته بودند) قايقها کنترل ميشد که به راه خود ادامه دهند. گاهي آب به داخل قايقها ميآمد و شاديمان را دوچندان ميکرد. گاهي به دليل عمق کم رودخانه به گل مينشستيم و با هل و فشار قايقي ديگر به راه خود ادامه ميداديم. گاهي از زير پل چوبي و کابلهاي برق رد ميشديم و براي جلوگيري از برخورد در کف قايق مينشستيم و گاهي پاروهاي خود را با هوا ميگرفتيم. کيانوش محرابي ميگويد: «در ايران رودخانههاي بسياري داراي قابليت رفتينگ هستند. بيشتر اين رودخانهها نظير خراسان، بختياري، آبسيروان، زاب، دز، زايندهرود، کارون و... در منطقه زاگرس واقع شدهاند. واقعيت اين است که ايران کشور پرآبي نيست، رودخانههاي ديگري در منطقه البرز و در نزديکي تهران داراي اين قابليت هستند؛ شامل سفيدرود، کرج، جاجرود و... که در فصل پرآبي مناسب چنين فعاليتي هستند. سفرهاي رفتينگ ميتوانند از چند کيلومتر تا چندصد کيلومتر اجرا شوند». محرابي درباره تاريخچه اين رشته ورزشي توضيح ميدهد: «رفتينگ يا قايقراني در رودخانه وحشي سابقه هفتهزارساله در ايران دارد و حتي عشاير ما در سالهاي نه چندان دور از رفتينگ استفاده ميکردند و گاهي شاخ و برگ درختان را روي هم ميبستند ولي رفتينگ به شکل امروزي به مدت 60 سال است که گسترش پيدا کرده است. ابتدا در کشورهايي مانند آمريکا و کانادا شروع شد و بعد هم در استراليا و کشورهاي اروپايي به اوج رسيد و امروزه هم به شکل حرفهاي در شاخه ورزشي و گردشگري ماجراجويانه در حال فعاليت است. باني اصلي رفتينگ، فدراسيون جهاني رفتينگ است و در ايران هم انجمن مسئوليت اين رشته را برعهده دارد و در گردشگري هم متولي آن سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و از طرف ورزشي هم فدراسيون قايقراني است». او ادامه ميدهد: هنر اين رشته، سواريگرفتن از آب است؛ همانند سوارکاري. قايقرانهاي حرفهاي با تعداد پاروي کمتري قايقشان را هدايت ميکنند. بايد دانش اين رشته را بلد باشيم و بدانيم در چه نقاطي از رودخانه عمق و شيب آب کم و زياد است که بتوانيم قايقمان را هدايت کنيم. اگرچه ممکن است اين رشته، رشته سنگيني باشد ولي اگر مناسب و اصولي آن را انجام دهيم، خستگي و آسيب آن کمتر است. محرابي درباره اينکه اين رشته چرا زيرمجموعه گردشگري ماجراجويانه قرار گرفته است، توضيح ميدهد: «وقتي شما فعاليت گردشگري را در طبيعت انجام ميدهيد، ما به آن فعاليت ماجراجويانه ميگوييم. بعضي از اين رشتهها سبک است و هر کسي ميتواند آنها را انجام دهد و بعضي از شاخهها سنگين است و نياز به تخصص و مهارت دارد. رفتينگ خوشبختانه براي کودکان هم در رودخانههاي کمعمق قابل اجراست. در مدتي که روي قايق هستيد اصلا کلاه ايمني را درنياوريد چراکه در اين سفر ماجراجويانه بايد تا زماني که در قايق هستيد هميشه آمادگي کامل داشته باشيد. بند کلاهتان را شل نبنديد، چون اين موضوع با حفظ جانتان رابطه تنگاتنگي دارد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.