مصر؛ آتش زير خاکستر
افزايش بهاي سوخت، تقريبا بنزين روي آتشي ريخت که از مدتها پيش مصريها بهدليل گراني فاحش بهاي کالاهاي اساسي با آن دستبهگريبان بودند و موافقان و مخالفان دولت بهطور يکسان از آن گلايه داشتند.
30 ژوئن مردم مصر به جاي اينکه مانند سالهاي گذشته به خيابانها بريزند و خشم خودشان را به برکناري «محمد مرسي»، رئيسجمهور وابسته به اخوانالمسلمين، فرياد بزنند، بيشتر به شبکههاي مجازي پناه بردند تا سرخوردگي و خشم خودشان را از تصميمهای اخير دولت بيان کنند که نويددهنده روزهاي سختتري است. تازهترين تغيير، بهاي سوخت را به ميزان صد درصد افزايش داد. اين تصميم در چارچوب برنامه اصلاحات اقتصادي بود که دولت بر مبناي برنامه بانک جهاني بايد به آن عمل ميکرد. اين اتفاق تقريبا يک سال مانده به انتخابات رياستجمهوري مصر رخ ميدهد که «عبدالفتاح السيسي» اميدوار است براي دومين دور زمامدارياش در آن برنده شود. السيسي يک سال بعد از برکناري مرسي و خاتمهدادن به حاکميت اخوانيها بود که با حمايت گسترده مردمي به رياستجمهوري رسيد؛ اما حال مسائل مهمي مانند توافق تعيين مرزها با عربستان سعودي و دادن دو جزيره به اين کشور، سختگيري بر آزاديهاي مدني و سياسي و نيز مشکلات اقتصادي از محبوبيت او بهشدت کاسته است. درباره افزايش بهاي کالاها و سوخت و اثرگذاري آن بر آينده السيسي، صاحبنظران ديدگاههاي مختلفي دارند؛ براي مثال «حسن نافعه»،
تحليلگر سياسي و استاد علوم سياسي دانشگاه قاهره ميگويد: «وقتي به انتظاراتي که منجر به رويکارآمدن السيسي شد نگاه و آنها را با الان مقايسه کنيد، يک شکاف عميق ميبينيد. به گمانم محبوبيت السيسي روزبهروز دارد از بين ميرود، او اشتباهات بزرگي مرتکب شد که يکي از آخرينهایش همين افزايش بهاي سوخت بود». «حسن سلامه»، استاد علوم سياسي مرکز ملي تحقيقات اجتماعي و جنايي، ميگويد: «اين حالت تنش و تنفر، بيشتر دامن مقامات پاييندست را ميگيرد و به السيسي نميرسد. بالاترين آرزوي مصريها اين است که بتوانند اين حکومت را با يک حکومت بهتر عوض کنند که از شفافيت و سلامت بيشتري برخوردار باشد». فقدان صداي اپوزيسيون در رسانههاي رسمي موجب شده اين رسانهها فقط مجيزگوي دستاوردهاي مثبت السيسي باشند و همين امر باعث شده آنها نتوانند افکار عمومي جامعه را اقناع کنند.
دعوت به اعتراض
طنز، هجو و نارضايتي در بسياري از کامنتهاي مصريها در شبکه فيسبوک و توييتر مشاهده ميشود. يکي از آنها درباره گرانشدن بهاي بنزين مينويسد: «پمپبنزينها پر شده؛ ماشينت را بگذار و برو پنج سال ديگر بيا تحويل بگير!». ديگري براي مثال مينويسد: «شعار امروز ما اين است: نبودن بنزين ما را از ديدار شما محروم کرد!». اين در حالي است که بهتازگی السيسي از ملت مصر بهدلیل اينکه تصميمات سخت را «درک» و فشارهاي اقتصادي را «تحمل» ميكنند، تشکر کرده است. او در سخناني به مناسبت تظاهرات 30 ژوئن به مصريها بدون اينکه اشارهاي به افزايش بهاي سوخت داشته باشد، تبريك گفت. مصريها که ميليونها نفرشان زير خط فقر زندگي ميکنند، از اين شکايت دارند که با افزايش بهاي سوخت ديگر بهسختي ميتوانند قوت لايموتي پيدا کنند. قيمت يک پوند مصري در برابر ارزهاي خارجي به نصف رسيده است. در مقابل ميزان تورم سالانه 32 درصد برآورد ميشود؛ اتفاقي که در 31 سال گذشته سابقه نداشته است. «محمد احمد» که يک کارگر موسمي است، از افزايش بهاي کرايهها گلايه دارد و ميگويد: «من چهار فرزند دارم، جواب آنها را چه بدهم. اجحاف به ما حرام است». بعضي اين روند را «مرگ
تدريجي» براي خود توصيف ميکنند. «حمد بن صباحي» که يک سياستمدار ناصري است و در سال 2014 نتوانست با السيسي رقابت کند، در صفحه فيسبوک خود نوشت: «اين دولت ضد ملت است؛ با بالابردن قيمتها تهمانده محبوبيتي را هم که داشت از دست داد. مردم در جهنم گراني ميسوزند و خدا به ملت ما صبر بدهد». در توجيه افزايش قيمتها، دولت ميگويد اين افزايش موجب شده دولت يارانههاي مواد نفتي را از بودجه سالانهاش حذف کند. «شريف اسماعيل»، نخستوزير مصر، ميگويد اين کار «ضروري» و «جايگزين آن بدتر» بود.
سکوت طرفداران دولت
«طلعت السويدي»، رئيس کميته انرژي و محيط زيست مجلس نمايندگان مصر، ميگويد وزير نفت به مجلس نگفته بود اين افزايش قيمتها در چه حدي خواهد بود. السويدي از دولت انتقاد ميکند که چرا از قبل تدابير حمايتي لازم براي فقرا را در نظر نگرفته بود تا در برابر اين گرانفروشي تاجران و رانندگان تاکسي بتوانند دوام آورند. «ياسر قوره»، معاون رئيس حزب ليبرال «وفد» به رويترز ميگويد: «وضعيت اجتماعي و اقتصادي اجازه نميدهد اينطور قيمتها بالا برود. دولت بهشدت به مردم فقير و طبقه متوسط جامعه فشار ميآورد». «عبدالعال»، رئيس حزب «تجمع ملي پيشرو» که حزبي چپگراست، درباره فروپاشي اقتصادي کشور بعد از افزايش بهاي سوخت هشدار ميدهد؛ اما ميگويد: «ما همچنان از السيسي حمايت ميکنيم. زيرا باهم در يک جبهه نبرد عليه تروريسم هستيم. ما سعي ميکنيم از دولت و يکپارچگي ملت پشتيباني کنيم». منظور او از مبارزه با تروريسم روياروييهاي دولت السيسي با شبهنظاميان بنيادگرا در شبهجزيره سينا در جوار غزه است.
اکثريت سرکوبشده
«عبدالعزيز الحسيني»، دبير تشکيلاتي در جريان «الکرامه» که يک حزب ناسيوناليست است، ميگويد: «بالارفتن قيمتها مردم را با مخاطرات شديدي مواجه ميکند. اينها نشانههاي هولناکي براي آينده است و بيانگر آنکه يک اکثريت سرکوبشده در معرض انفجار قرار گرفتهاند». «ناديه السيد» 55ساله که مادر چهار دختر است، به تلخي ميگويد: «ما داريم روزبهروز ميميريم. خيلي اوضاع سخت شده است. اصلا ما براي چه زندهايم؟». «البدري فرغلي» که يک عضو سابق پارلمان است با صدايي خشمگين و بلند پشت تلفن ميگويد: «هم زمان اشتباهي بود و هم روش. اين تصميم متناسب با شرايط سياسي کشور نيست و اکثريت مردم آن را نميخواهند. با اين وضع انسان قادر به ادامه حيات نيست». فرغلي سالهاست که بهعنوان رئيس اتحاديه گروه تلاشکنندگان براي افزايش سطح زندگي بازنشستگان فعاليت ميکند، ميگويد: در انقلاب 30 ژوئن من يکي از طرفداران جدي السيسي بودم، اما امروزه ديگر نه دنبال سياست هستم و نه از شيوه حکومت او حمايت ميکنم. همه ما در آرزوي ثبات اقتصادي و سياسي بوديم. اما اتفاقي که افتاد خيلي با آن فاصله دارد.
منبع: رويترز
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.