|

روی خط

تهران، کارگاه ساختمانی بزرگ نگار صبوری: برنامه «تهران کارگاه ساختمانی: کیفیت زندگی» اولین نشست از جریانی انتقادی است که به اوضاع تهران در چند دهه گذشته می‌پردازد. در این چند دهه تهران آنچنان درگیر ساخت‌وساز بوده که می‌توان تهران را کارگاه ساختمانی بزرگی دانست. در این سال‌ها ساخت‌وساز از میدان‌های اصلی تا کوچه‌پس‌کوچه‌ها رواج داشته است. کارگاه‌های ناتمام و رهاشده هم در گوشه‌وکنار‌ تهران کم نیستند. پیش از این نشست این جریان در قالب‌ هنر گروهی و مردمی دنبال شده بود. هدف، درگیرکردن‌ مخاطبان با این اوضاع شهر و نشستن ایشان در جایگاه هنرمند بود. بخش اول نشست نمایش این آثار بود. برگزیده آن در صفحه اینستاگرام تهران کارگاه ساختمانی (TEHRANCONSTRUCTIONS) آمده است. برنامه بعدی، نمایش فیلم کوتاه «خانه مروارید» بود با موضوع خانواده‌ای که خانه خود را در سال‌های اخیر خراب کرده‌اند. فیلم روایتی از خرابی خانه‌ها در این اوضاع ساخت‌وساز به‌دست می‌دهد و جریانی مقاومت‌ناپذیر را تصویر می‌کند که مردم را به مشارکت در خراب‌کردن خانه‌هایشان تشویق می‌کند. سیدمحمد بهشتی در سخنان خود این جلسه را نشانه‌ای خجسته دانست، چراکه نشان می‌دهد دستگاه عصبی جامعه فعال است و متوجه این موضوع شده. او گفت که نوعی مطالبه کیفیت نزد مردم در حال شکل‌گرفتن است. چشمانی که پیش‌تر شهر را نمی‌دید، اکنون شهر را می‌بیند. از نشانه‌های این ندیدن، ایوان‌هایی بوده که پیش‌تر پستو شده بودند. ایشان از جامعه حرفه‌ای معماران خواستند که خود را برای دورانی آماده کنند که پس از این خواهد آمد که در آن حجم ساخت‌وساز کاهش می‌یابد و در نتیجه کیفیت جایگزین کمیت می‌شود. برنامه بعدی، نمايش فیلم کوتاه «جایی برای روباه‌ها» بود با موضوع خانواده‌ای که خانه خود را در سال‌های اخیر خراب نکرده‌اند. این فیلم از همان خرابی قریب‌الوقوع خبر می‌دهد و از اقتصادی روایت می‌کند که به کالبد شهر تزریق می‌شود و همچون موجی به ساکنان فعلی خانه فشار می‌آورد. برنامه پایانی، میزگردی بود که در آن احمد مسجد‌جامعی، حمید ناصرخاکی (طراح و مدرس دانشگاه) و مهدی گلچین‌عارفی (هیئت علمی بنیاد دایره‌المعارف اسلامی و برنده جایزه کتاب سال) به ابعاد این موضوع پرداختند. از نظر مسجدجامعی ساخت‌وسازهای اخیر بر اثر فشار بازار بوده؛ بازاری که پس از جنگ هرچه‌بیشتر متوجه کالبد شهر شده است. او این فشار را مخرب خاطره‌های جمعی دانست. ناصرخاکی بخشی از جریان را متوجه معماران دانست و از ضرورت توازن برقرارکردن میان ساختن و نساختن نزد معماران گفت. گلچین‌عارفی با مقایسه تصاویر هوایی تهران در 16 سال اخیر از پدیده‌ای منحصربه‌فرد صحبت کرد؛ تغییری در مقیاسی عظیم در گستره شهری بزرگ که بر اثر جنگ یا بلایای طبیعی نبوده است. گلچین‌عارفی گفت که معماران باید راه‌ خود را در آبادانی دنبال کنند و نه در ساختن. در پایان، نگار صبوری (گرداننده برنامه) این پرسش را طرح کرد که با وجود حضور و دوام کارگاه ساختمانی در تهران چرا این کارگاه‌ها چندان به هنر امروز راه نیافته است؟ آیا این به آن علت است که این اوضاع شهر را بدیهی دانسته‌ایم و هنوز آن را بخشی از فاجعه‌ای که در تهران رخ داده نمی‌دانیم؟

نقد و بررسی رمان «بیرون از گذشته، میان ایوان» گروه هنر: نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه، سوم مرداد، ساعت 16:30 به نقد و بررسی کتاب «بیرون از گذشته، میان ایوان» نوشته مهری بهرامی اختصاص دارد که با حضور دکتر امیرعلی نجومیان، فرشته نوبخت و مهری بهرامی در مرکز فرهنگی شهر کتاب، واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود. این اثر را انتشارات نیلوفر منتشر کرده است و در بخشی از رمان آمده است: «نحسی پشت‌کردن به قصه سیندرلا بود یا چیز دیگری نمی‌دانم. هرچه باشد سیندرلا که یکی‌یکدانه دنیا بود اگر می‌فهمید یک جفت کفش هست که به پای همه زن‌های دنیا اندازه می‌شود، دماغش به خاک مالیده می‌شد. اما این وسط قصه من با قصه سیندرلا یک وجه اشتراک هم داشت...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.