|

ایالات متحده و اروپا در مسیر تقابل بر سر ایران

ترجمه: شهرام زرندار

در این ماه یک تحول نفتی رخ داد؛ توتال یک قرارداد تاریخی را با ایران امضا کرد، رئیس اجرائی این شرکت از این قرارداد تقریبا پنج‌میلیارددلاری به‌عنوان یک ابتکار عمل از سوی یک پیشاهنگ صلح تعریف و تمجید کرد. پاتریک پویانه در مصاحبه‌ای با فرانس‌پرس در محل مراسم امضای قرارداد در تهران گفت: «ما اینجا هستیم تا پل بسازیم نه دیوار». این قرارداد بین شرکت نفت ملی چین و پتروپارس که یک شرکت ایرانی است، با توتال امضا شده است كه در این قرارداد 20ساله میدان گازی پارس‌جنوبی را توسعه خواهد داد. این قرارداد اولین قرارداد عمده ایران در حوزه انرژی با یک شرکت اروپایی از زمان توافق‌ هسته‌ای با قدرت‌های جهانی است که سال گذشته تحریم‌ها علیه ایران را لغو کرد. پویانه گفت: «توسعه اقتصادی همچنین راهی برای ایجاد صلح نیز هست». اشاره پویانه انعکاس‌دهنده نگاهی وسیع‌تر در بین رهبران اروپایی برای بهبود روابط با ایران است. این نگاه شرکت‌هایی مانند توتال را تشویق به سرمایه‌گذاری می‌کند، سرمایه‌گذاری‌هایی که در سایه لغو تحریم‌ها ممکن شده است. اظهارنظرهای او همچنین نشان‌دهنده منازعه رو به افزایش بین ایالات متحده و اروپا بر سر چگونگی ایجاد روابط با ایران است، ایرانی که دولت ترامپ آن را به‌عنوان یک تهدید جهانی معرفی و آن را برای اعمال تحریم‌ها و انزوای بیشتر بررسی دوباره كرده است. از زمانی که ترامپ وارد کاخ سفید شده، اروپا و ایالات متحده مسیرهای مختلفی را درباره ایران دنبال کرده‌اند و این مسئله آینده توافق هسته‌ای را پرفرازونشیب جلوه داده است. برای اروپا توافق هسته‌ای که در سال 2015 امضا شده، برقراری روابط با یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه را تسهیل می‌کند و در همین حال یک بازار مصرف بزرگ انرژی را روی شرکت‌های اروپایی می‌گشاید. بسیاری از بانک‌ها و شرکت‌های اروپایی برای واردشدن به بازار ایران دودل بوده‌اند، اما شرکت‌های فرانسوی، آلمانی و ایتالیایی در همه حوزه‌ها از انرژی‌های تجدیدپذیر گرفته تا هتل‌های لوکس و تولید خودرو سرمایه‌گذاری کرده‌اند. روز پنجشنبه، شرکت فرانسوی که اتومبیل‌های پژو سیتروئن تولید می‌کند، گفته فروش این شرکت در خاورمیانه و آفریقا در اولین نیمه سال جاری به خاطر تولیدات جدید در ایران تقریبا سه برابر شده است. فابین دنی که یک مشاور مقیم در تهران است و به شرکت‌ها در بازار ایران مشاوره می‌دهد، گفته: «اروپایی‌ها در حال بازگشتند، چینی‌ها در حال بازگشتند، روس‌ها و اوکراینی‌ها همه در حال بازگشتند و هرجا را که بنگرید، اینها حضور دارند». او گفته: «شرکت‌های بسیار بزرگی با اشتهای سرشار برای سرمایه‌گذاری در ایران وجود دارند و آنها در این بازار جذب خواهند شد». اما در واشنگتن، این توافق‌نامه که به وسیله دولت اوباما امضا شده، به‌عنوان یک توافق بابرکت و پرمنفعت به حساب نیامده است. برخی از ساکنان کاخ سفید دنبال اقدامات سخت‌گیرانه‌تری علیه ایران هستند، ایرانی که آنها می‌گویند نباید به خاطر فعالیت‌هایش مانند دنبال‌کردن برنامه توسعه موشک‌های بالستیک بدون مجازات بماند. در ماه آوریل دولت به کنگره اطلاع داد که ایران با برجام همکاری می‌کند. دولت آمریکا باید هر 90 روز یک بار گواهی دهد که ایران براساس برجام عمل می‌کند یا نمی‌کند، اما در همین حال دولت ترامپ در را برای بررسی دوباره توافق هسته‌ای باز گذاشته و این انتخاب را برای رهاکردن کامل توافق هسته‌ای برای خود محترم می‌شمرد. دولت ترامپ برای صدور گواهی مجدد به کنگره در روز دوشنبه برنامه‌ریزی کرده است. وزارت خزانه‌داری حتی نگفته که آیا به شرکت‌هایی مانند بويینگ اجازه تجارت با ایران را می‌دهد یا نه و این با وجود فروش بالقوه‌ای است که بويینگ می‌گوید می‌تواند ده‌ها‌ هزار شغل برای آمریکایی‌ها بیافریند. یک مشاور ارشد سیاسی در شورای اروپایی روابط خارجی گفته «یک تفاوت روشن بین اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها درباره مسیری که برای مواجهه با ایران انتخاب کرده‌اند، وجود دارد، اروپایی‌ها به مسیری می‌روند که به برقراری روابط دوستانه‌ای مي‌انجامد و ایالات متحده دنبال یک سیاست منزوی‌کننده در جهت جلوگیری از گسترش نفوذ ایران است». با این همه آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، نهادی که مسئول نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران است، در ماه ژوئن گواهی داده که ایران توافق هسته‌ای را مراعات کرده است. تحلیلگران می‌گویند اگر بنا باشد کاخ سفید تصمیم بگیرد خود را از توافق هسته‌ای کنار بکشد یا به دنبال تز به مذاکره قراردادن دوباره توافق برود، در این صورت ایالات متحده باید برای همراه‌کردن اروپا و سایر امضاکنندگان توافق‌نامه مانند روسیه یا چین دست به مبارزه و تلاشی مضاعف بزند. در این صورت دولت ایالات متحده با موانعی جدی برای اجرای رژیم تحریم‌های سفت‌و‌سخت‌تر بدون حمایت سایر قدرت‌های جهانی روبه‌رو خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.