يک نماينده دموکرات طرح استيضاح رئيسجمهوري آمريكا را کليد زد
ترامپ، در مسير استيضاح
هادي آذري: به نظر حاشيههاي اتهام مداخله روسها در انتخابات رياستجمهوري آمريکا براي دونالد ترامپ تمامي ندارد. در آخرين تحول، «برد شرمن»، نماينده دموکرات مجلس نمايندگان آمريکا، طرحي را براي استيضاح ترامپ به اتهام مانعتراشي در مسير تحقيقات درباره مداخله روسيه در انتخابات رياستجمهوري پيشين ايالات متحده ارائه کرده است. دونالد ترامپ که در زمان اعلام اين خبر در فرانسه به سر ميبرد، تاکنون شخصا به اين مسئله واکنش نشان نداده است اما کاخ سفيد اين اقدام را «بدترين بازي سياسي» خوانده است. «سارا سندرز»، سخنگوي کاخ سفيد، در واکنش به اين طرح، آن را اقدامي بسيار مسخره و يک بازي سياسي در بدترين شکل ممکن خوانده است. در حالي که ترامپ به خاطر افشاگري اخير در مورد ديدار پسرش با يک وکيل روسي در جريان انتخابات بيشازپيش زير ضرب قرار گرفته است اما با توجه به اينکه جمهوريخواهان اکثريت را در سنا و مجلس نمايندگان به دست دارند، به نظر نميرسد که طرح استيضاح ترامپ حداقل در کوتاهمدت راه به جايي ببرد. شروع ماجرا ماجرا از آنجايي شروع شد که مايکل فلين، مشاور امنيت ملي ترامپ، به خاطر مذاکراتش با سفير روسيه درباره کاهش تحريمهاي اين کشور، از سمت خود استعفاد داد. در آن زمان، جيمز کومي، رياست افبيآي را برعهده داشت و فلين را در کانون تحقيق و تفحص افبيآي قرار داد. اما کومي نيز اندکي بعد از سوي دونالد ترامپ از سمت خود کنار گذاشته شد تا اين قضيه ابعاد پيچيدهتري به خود بگيرد. دونالد ترامپ علت اخراج کومي را اهمالکاري او در قضيه ايميلهاي هيلاري کلينتون عنوان ميکند اما کومي نظر ديگري دارد. او تن ندادن به خواست ترامپ براي مسکوتگذاشتن بازجويي از فلين را دليل اخراجش از افبيآي ميداند. دموکراتها نيز همصدا با کومي بر اين باورند دليل اصلي اخراج کومي، اصرار او به ادامه تحقيقات درباره اتهام تعاملات سري ستاد انتخاباتي ترامپ با روسيه بوده است. داماد و پسر دردساز البته قضيه به اينجا ختم نميشود. در هفتههاي اخير پاي پسر و داماد ترامپ نيز به قضيه مداخله احتمالي روسها در انتخابات رياستجمهوري آمريکا باز شده است. گفته ميشود جرد کوشنر، داماد ترامپ، در ماه دسامبر سال گذشته، با سرگئي کيسلياک، سفير روسيه در آمريکا و همچنين يک بانکدار روسي ديدارهايي داشته است که ميتوانسته زمينهساز مداخله روسها در انتخابات باشد. طبق گزارش نيويورکتايمز، کوشنر ديدارهاي ماه دسامبر خود با کيسلياک و گورکف را از فرمهاي امنيتي حذف کرد هرچند وکيل او اين قضيه را يک اشتباه محض خوانده است. اما اخيرا دونالد ترامپ جونيور، پسر ترامپ نيز با انتشار ايميلهايي، ديدار با يک وکيل روسي را تأييد کرده است. اين وکيل روسي مدعي شده بود که اطلاعات و اسنادي را در اختيار دارد که ميتواند به کمپين کلينتون ضربه بزند؛ اطلاعاتي که طبق اين ايميلها از سوي دولت روسيه ارائه شدهاند. اين ديدار در ماه ژوئن سال ۲۰۱۶ در برج ترامپ در نيويورک صورت گرفته است يعني فقط دو هفته بعد از آنکه آقاي ترامپ بهعنوان نامزد نهايي حزب جمهوريخواه در انتخابات برگزيده شد. البته کوشنر و پل مانفورت، رئيس ستاد تبليغاتي ترامپ، نيز دونالد ترامپ جونيور را در اين ديدار همراهي ميکردند. طبق اعلام پسر ترامپ، در اين ديدار، ناتاليا وسلنيتسکايا، وکيل روسي، مدعي شده اطلاعاتي در اختيار دارد مبني بر اينکه افرادي مرتبط با روسيه به کميته ملي حزب دموکرات کمک مالي و از خانم کلينتون حمايت ميکنند. البته ديگر حاضران در اين ديدار يعني جرد کوشنر و پل مانفورت تاکنون واکنشي به اين مسئله نشان ندادهاند. شرمن طرح خود را يک روز بعد از آن ارائه کرد که پسر ترامپ، ديدار خود با وکيل روسي را در دوران فعاليت انتخاباتي پدرش تأييد کرد. آقاي شرمن در بيانيه خود، اين ديدار را نشانه اشتياق کمپين ترامپ براي کمکگرفتن از روسها عنوان کرده است. هرچند شايد اين ديدار تأثير چنداني بر مسئله استيضاح ترامپ نداشته باشد اما به نظر حداقل عزم کنگره را براي تشديد تحريمها عليه روسيه جزم کرده است. مسير سنگلاخ استيضاح برد شرمن بر اين باور است که دونالد ترامپ با اخراج جيمز کومي در بحبوحه رسيدگي به پرونده دخالت احتمالي روسها در انتخابات آمريکا، مانع اجراي عدالت شده است. او در بيانيهاي كه به همين مناسبت منتشر کرده، عنوان کرده است که چنين رفتاري ميتواند توجيهي براي استيضاح، محاکمه و کناررفتن او از قدرت باشد. قانون اساسي آمريکا، در مواردي مانند «خيانت، رشوه يا ديگر جرائم عالي و تخطي از قوانين» اجازه استيضاح رئيسجمهور را ميدهد. البته طرح استيضاح رئيسجمهور مسير سنگلاخي است که گذشتن از آن کفش آهنين ميطلبد. ابتدا طرح بايد به تأييد اکثريت مجلس نمايندگان آمريکا برسد. در صورت به دستآوردن رأي اکثريت نمايندگان مجلس، طرح استيضاح به سنا ارائه ميشود. از اينجا به بعد، روند استيضاح در قالب محاکمه پيش ميرود و طرفين ميتوانند شاهداني را با هدف اثبات ادعاي خود احضار کنند. بعد از پايان دادرسي، سنا وارد شور ميشود. محکوميت رئيسجمهور نيازمند رأي دوسوم اعضاي سنا است. با اين اوصاف شرمن به نظر کاري سخت در پيش دارد زيرا از يکسو، در حال حاضر اکثريت سنا را جمهوريخواهان در دست دارند و از ديگر سو، آقاي شرمن تا اين لحظه حتي نتوانسته در ميان همحزبيهاي خود نيز حمايت قابل قبولي را جلب کند؛ بهطوريکه مايکل کاپوآنو در نشست حزب دموکراتهاي مجلس، ضمن مخالفت با طرح استيضاح، شرمن را فردي خودخواه خوانده است. نانسي پلوسي، رهبر اقليت مجلس نيز اعلام کرده است ترجيح ميدهد به جاي پرداختن به بحث استيضاح، اجازه دهد تا نتيجه تحقيقات مشخص شود. ديگر رهبران حزب دموکرات نيز خود را از تلاش براي استيضاح ترامپ کنار کشيدهاند زيرا باور دارند چنين اقداماتي فقط آتش هواداران ترامپ را تندتر ميکند. علاوه بر اين، تا کنون فقط يک نماينده دموکرات ديگر به نام آل گرين، نماينده تگزاس، به طور علني از روند استيضاح حمايت کرده است. البته خود شرمن نيز اعلام کرده انتظار ندارد استيضاح فورا به جريان بيفتد بلکه در عوض اميدوار است اين طرح به تغيير رويه قوه مجريه منجر شود. از نظر او در صورت تداوم رفتارهاي حسابنشده ترامپ، جمهوريخواهان نيز به طرح او خواهند پيوست. رؤساي جمهوري که استيضاح شدند در تاريخ ايالات متحده، فقط دو رئيسجمهور استيضاح شدهاند که هيچ کدام نيز مجرم شناخته نشدند. از اين ميان، يک نفر بيشتر در خاطرهها مانده است. بيل کلينتون، چهل و دومين رئيسجمهور ايالت متحده که در سال 1998 به خاطر روابط نامشروعش با مونيکا لوينسکي، استيضاح شد. کلينتون بهدليل شهادت دروغ و ارائه اطلاعات غلط به دادگاه عالي درباره ماهيت رابطهاش با لوينسکي و همچنين مجبورکردن افراد به دروغگويي در اين موضوع، به مانعتراشي در مسير اجراي عدالت متهم شده بود. اين در حالي است که اولين رئيسجمهور استيضاحشده آمريکا به بيش از صد سال قبل از آن برميگردد، يعني به سال 1868 زماني که مجلس نمايندگان ادوارد جانسون، هفدهمين رئيسجمهور آمريکا را بهدليل عزل يکي از اعضاي کابينه، بدون مجوز سنا استيضاح کرد. هرچند کلينتون و جانسون بهعنوان تنها رؤساي جمهوري استيضاحشده تاريخ آمريکا شناخته ميشوند، يکي، دو رئيسجمهور ديگر نيز تا مرز استيضاحشدن پيش رفتند اما هيچگاه آن را تجربه نکردند؛ شناختهشدهترين آنها، ريچارد نيکسون است که در سال 1974 پيش از آنکه بهدليل رسوايي واترگيت استيضاح و محکوم شود، استعفا داد. در دوران رياستجمهوري جورج دبليو بوش نيز کميته قضائي مجلس نمايندگان در سال 2008 ميلادي، طرحي را با محوريت جنگ عراق، نقض قوانين حقوق بشر و استفاده از شکنجه براي استيضاح رئيسجمهور به جريان انداخت. هرچند اين طرح با 251 رأي موافق در برابر 166 رأي مخالف، رأي آورد، اما از آنجا که از حضور جورج بوش در کاخ سفيد کمتر از يک سال باقي مانده بود، اقدام بيشتري صورت نگرفت و اين طرح براي هميشه مسکوت ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.