|

شیطانی به نام آپوفیس

خطر همیشه‌حاضر

فاطمه كاظمي

هر زمان که موضوع خطر برخورد سیارکی با زمین مطرح می‌شود یا بحث راه‌های پیشگیری از این برخورد مطرح می‌شود، نام آپوفیس نیز به میان می‌آید. آپوفیس (Apophis 99) هزارونهصدوچهل‌ودومین سیارکی بود که 19 ژوئن 2004 کشف شد. قطر این سیارک حدود 320 تا 415 متر است که از کمربند کویپر به سمت زمین حرکت می‌کند. شیطانی به نام آپپ مصریان باستان، دیوی به نام آپپ را مظهر شیطان و بی‌نظمی و دشمن روشنی و نظم می‌دانستند. این دیو به شکل مار بزرگی بود که هرروز پس از غروب آفتاب به خورشید حمله می‌کرد و زمین را در تاریکی فرومی‌برد. آپپ گاهی در روز نیز به خورشید حمله می‌کرد و برای لحظاتی کسوف را پدید می‌آورد و آسمان و زمین را از تماشای آفتاب محروم می‌کرد. بعدها یونانیان آپپ را آپوفیس خواندند و پیروزی خورشید را بر او گرامی داشتند. آپوفیس امروزی این داستان باستانی امروز شکل دیگری به ‌خود گرفته است. آپوفیس امروز، تکه‌سنگی است 350 متری در همسایگی زمین. سال‌های‌سال دانشمندان نگران بودند که این سیارک شیطانی، در برخوردی مهیب با سیاره زمین، آن را با فاجعه‌ای هولناک روبه‌رو کند. این سیارک تا حدودی به زمین نزدیک است و داده‌های اولیه نشان می‌داد که این سیارک در 13 آوریل 2029 با فاصله خطرناکی از کنار زمین خواهد گذشت؛ یعنی از فاصله 36 هزارکیلومتری. در این حالت با احتمال 2.7 درصد با زمین برخورد خواهد کرد. مدار این سیارک به‌گونه‌ای است که هر هفت سال یک‌بار، به مدار زمین نزدیک می‌شود و دوباره در سال 2036 نیز به زمین نزدیک می‌شود. پیش‌بینی‌های بعدی نشان داد احتمال برخورد در آوریل 2036 در حد يك به 256 هزار است. در سال 2013 نیز بر اساس آخرین بررسی‌ها، احتمال برخورد آپوفیس با زمین رد شد. هرچند هنوز هم هستند کارشناسانی كه احتمال این خطر را صفر نمی‌دانند و می‌گویند باز هم باید محتاط بود. پیامدهای برخورد احتمالی سیارک آپوفیس در مقایسه با دیگر سیارک‌های منظومه شمسی قطعه سنگ کوچکی است. دقیق‌ترین اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد این سنگ 50 متر پهنا و 20 میلیارد کیلوگرم وزن دارد. طبق محاسبات اگر آپوفیس با سرعت 12.6 کیلومتر بر ثانیه وارد جو شود و با زمین برخورد کند، انفجاری به قدرت 400 مگاتن ایجاد می‌کند. این انفجار هشت‌برابر قوی‌تر از نیرومندترین آزمایش‌های هسته‌ای انجام‌شده در زمین است. برخورد آپوفیس می‌تواند یک شهر را با خاک یکسان کند. زمین‌لرزه‌های حاصل از آن تا هزاران کیلومتر منتشر خواهند شد و موج اصلي این انفجار، توفانی شدید ایجاد می‌کند که در هزاران کیلومترمربع پخش شود. توده‌های خاک و گردوغبار فراوانی در جو پخش خواهد شد و درصد کمتری از نور خورشید به زمین خواهد تابید؛ چنین پیامدهایی در نتیجه اصابت اجرام آسمانی بزرگی است که چند کیلومتر پهنا دارند. برخی دانشمندان بر این باورند که احتمالا انقراض دایناسورها و بسیاری دیگر از موجودات زنده در 65 میلیون سال پیش، در نتیجه اصابت سنگی آسمانی به کوهستان یوتاکان در مکزیک بود که گودالی به قطر 200کیلومتر ایجاد کرد و چنان امواجی پدید آورد که آب خلیج مکزیک را کاملا تخلیه کرد. (البته این نظریه هنوز اثبات نشده و دیگران برای انقراض 65 میلیون سال پیش احتمال‌های دیگری را مطرح می‌کنند).

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.