در پاسخ به یادداشت «امین عظیمی»
«تکاپو»ی بسیار برای هیچ
سعید محبی
در شماره 2904، پنجشنبه پانزدهم تیرماه 96 روزنامه «شرق» یادداشتی با عنوان «چه کسانی در برابر فرهاد مهندسپور ایستادهاند؟» به قلم «امین عظیمی» منتشر شده است که آن را خواندم؛ اما واقعا متوجه نشدم دقیقا درباره چیست؟ در حمایت از فرهاد مهندسپور است؟ در پاسخ به یادداشت نصرالله قادری است؟ بهانهای برای خودنمایی و عرضاندام است؟ یا به قول نویسندهاش «تکاپو»یی برای مرزبندی و در ردیف دوستان نشاندادن؟! ایکاش امین عظیمی اینهمه برای شروع «تکاپو» شتاب نمیکرد و اینقدر شتابزده و عصبانی در مقام دفاع برنمیآمد که بعضی وقتها بعضی دفاعکردنها بیشتر از آنکه منفعتی به همراه داشته باشد، مضر است. بعد از خواندن یادداشت روزنامه «شرق» به قلم امین عظیمی معتقدم که «تکاپو»ی او بیشتر از آنکه در حمایت از فرهاد مهندسپور باشد، تلاشی خودخواهانه برای خودنمایی و در ضمن پنجه بر صورت دیگری کشیدن به قصد مورد توجه قرارگرفتن است. عظیمی در ابتدای نوشتهاش پذیرش دبیری جشنواره را تهوری جانانه دانسته و گفته انتخاب یک نفر بهعنوان دبیر جشنواره تئاتر فجر: «... غریبه و آشنا را به یک میزان به تکاپو میاندازد تا مرزبندیاش را با دبیر بهعنوان دوست و دشمن بازتعریف کند...» در واقع او در ابتدای یادداشتش به سادگی نیتش را فاش میکند. تعریف ناشیانه از واکنشهای بعد از آن تهور جانانه از دید امین عظیمی آدم را به یاد خیلی چیزها میاندازد. درست است! عظیمی بلافاصله بعد از تأکید بر تهور جانانه درباره پذیرش دبیری جشنواره به «تکاپو» برای مرزبندی دوستانه با دبیر جشنواره افتاده و آنقدر کوتاهبینانه و سادهلوحانه مقصودش را فاش کرده که درباره این ادعایش حرف دیگری باقی نمیماند. در یادداشت عظیمی و براساس گفتههایش، خود اوست که خیلی زود به «تکاپو» افتاده و خواسته علاوه بر قرارگرفتن در یک سوی مرز «دوست»های خودش را هم نشان بدهد! کاری ندارم که بلافاصله بعد اینها درباره «سهمخواهی» و غیره و غیره هم نوشته است و بماند که در ادامه توهمات بعدی «اقلیمهای خودمختار» و «انتقال قدرت» و... را هم به ادعاهایش اضافه کرده است. یادداشت امین عظیمی کولاژی ناشیانه و نخنما از کلمات و واژههاست که در آن بروتوس و مهندسپور و قادری و شکسپیر به هر زحمت به هم ربط داده شدهاند و حتی هر طور شده آن را به انتخابات هم وصله کرده که تنها از خیاطی مانند خودش برمیآید. ادعاهایی که بیشتر اظهار فضل و خودستایی و خودنمایی است و هیچ معنا و منظور دیگری نمیتوان در آن یافت. او در وسط این مغلطه و البته در میان همه نوشتههایی که این روزها در ستایش از فرهاد مهندسپور نوشته شدهاند، تنها کسی است که به اشتباهات او اشاره کرده و نوشته: «مهندسپور هم تناقضها، خطاها و اشتباهاتی داشته است. زمانی با تصمیمهای آرمانگرایانهاش در شورای تئاتر شهر سال 1383 بدون آنکه ضمانت اجرائی داشته باشد، چالشهایی به وجود آورد و تلخترین «انتقال قدرت» از خود به مدیر بعدیاش را شکل داد که روزگار سیاهی بر تئاتر ما نشاند و چنانکه افتد و دانی». هرچند معنای درست «انتقال قدرت» - به قول نویسنده - در فضای مدیریت فرهنگی را زیاد متوجه نمیشوم؛ اما ایشان که نوشته باشند و در کلیت آن نوشته، تعجب نمیکنم. او در جایی دیگر گفته: «هرازچندگاهی شاید کارگردان جوانی هوس کند برای خودنمایی و خودستایی به گروهی توهین کند...» او در نوشتاری سراسر خودستایی و خودنمایی چه کسی را بیشتر توصیف کرده است؟ آیا آنچه گفته، درباره کسی جز خود او نیست؟ «جوان»، «خودنما»، «خودستا» و بعد کنایه به «آدم سالخورده»! نوشته کوتاه امین عظیمی در روزنامه «شرق» پر از خشونت و عصبیت و قهر است: استفاده از واژهها و عباراتی مانند «مسلخ»، «دشمن»، «توپخانه»، «سهمخواهی»، «معارض»، «با پنبه سربریدن»، «دشمنورزی»، «تسخر»، «جوسازی»، «قیامنامه»، «تیشه به ریشهزدن»، «کینجویی»، «خسارتبار»، «خودستایی»، «خودنمایی»، «فشار»، «هجوم»، «عداوت» در یک یادداشت کوتاه نشان میدهد که درست است و در این یادداشت، نگاه منفی و خشن و مأیوس و پر از عصبانیت و متوهمی در کار است؛ توهمی که مثل یک تومور بدخیم در فضای تئاتر کشور در حال رشد است و روزبهروز بدتر میشود. در پایان میخواهم به امین عظیمی بگویم: جناب عظیمی عزیز! از «منطق» و «فشار» و «هجوم» گفتهای! به «زبان عداوت» اشاره کردهای! خیلی دوست دارم مطمئن باشم که معنای همه این واژهها را میدانی که بر قلمت جاری شدهاند؛ اما اگر چندان که باید در معنای این واژهها دقیق نبودهای، یک بار در مقام شخص بیطرف «تکاپو برای مرزبندی» را کنار بگذار و از پست دفاع فاصله بگیر! در مقام تماشاگری نوشته خودت را بخوان! مطمئن هستم با خواندنش «فشار» و «هجوم» و «مسلخ» و «توپخانه» برایت معنا خواهد شد. معنا را که فهمیدی، شاید آرامتر شوی که شاید این «تکاپو» هم آرام بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.