|

درباره نمایش «خواب طولانی انارآباد»

بازی‌های نمایشی زنانه

آلما گشتاسب . كارگردان

آلما گشتاسب دانش‌آموخته کارشناسی طراحی صحنه دانشگاه هنر و کارشناسی ارشد کارگردانی دانشگاه تهران است. از سال 86 فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرده و به‌عنوان طراح صحنه و لباس در سریال‌هایی مثل رهایی، کاروان سنجاب‌ها و تئاترهایی مانند «بالاخره این زندگی مال کیه؟» اثر اشکان خیل‌نژاد، «مرغ هپل» به کارگردانی «عاتکه حسینی»، «دره گل زرد» به کارگردانی مهدی حاصل‌پور و ده‌ها نمایش دیگر حضور داشته و در مقام کارگردان چند اثر نمایشی را روی صحنه برده است. او همچنین نمایش‌های رادیویی «بازی» و نمایش رادیویی «آهسته صدایم کن» به نویسندگی باقر سروش و آثار صحنه‌ای «مکبث» و «گردش زمین» را در سالن سمندریان دانشگاه تهران اجرا کرده است. نمایش «خواب طولانی انارآباد» نخستین تجربه حرفه‌ای کارگردانی اوست که پیش از این در جشنواره سی‌وچهارم فجر اجرا شده بود. این نمایش اکنون در سالن انتظامی خانه هنرمندان، ساعت 19 روی صحنه است. یادداشت او را دراین‌باره بخوانید. *** نمایش «خواب طولانی انارآباد» براساس خرده‌نمایش زنانه «ننه‌غلامحسینی» است. بازی‌های نمایشی زنانه در اندرونی‌ها که درواقع قلب تپنده و پویای جامعه زنان بوده، اجرا می‌شده‌اند. ایده نمایش «خواب... » از دل تمرین‌های کارگاهی و گپ‌وگفت‌های محمدزمان وفاجویی و رؤیا پارسا بیرون آمد. تأکید بر وجه زنانگی و خویشتن زنانه و شادی زنانه بود. رؤیا پارسا طرح اولیه را نوشت و وفاجویی با دقت استادانه‌ای مسیر نمایش را هدایت می‌کرد. در میان نمایش‌های زنانه بازی ننه‌غلامحسینی کامل‌ترین بازی نمایشی است و قابلیت پرداخت نمایشی و تبدیل به نمایش‌نامه بلند را داشت. رؤیا پارسا می‌نوشت و در جلسات هفتگی با آقای وفاجویی جرح و تعدیل می‌شد. کلیات و چارچوب اثر مشخص بود. تأکید تیم نمایشی بر استفاده از عناصر نمایش ایرانی همچون نقالی، نمایش‌های شادی‌آور زنانه و تعزیه بود. در نهایت تصمیم به دعوت از نویسنده‌ای دیگر گرفته شد که یک ماه مانده به اجرا به تیم اضافه شدند و در نهایت خواب طولانی انارآباد خلق شد. درواقع توجه تیم نمایشی به امور زنانه و خویشتن زنانه و مسئله زنانه و شادی بود که در زندگی زنان به واسطه جبر رنگ می‌بازد. تمرکز ویژه بر دغدغه‌های زنان و مفاهیمی بود که از دیرباز مسئله زنان دیروز و امروز بود. رسالت نمایش و تئاتر آگاهی‌دادن است و قطعا قابلیت انتقال مفاهیم ارزشی و اخلاقی را داراست. بسیاری از مسائل را می‌توان در قالب آموزه‌های تئاتری انتقال داد. به طرز خوش‌بینانه‌ای می‌توان از طریق نمایش الگوسازی کرد و نگرش قاطبه افراد را تغییر داد. نمایش ما دغدغه زنانی را مطرح می‌کند که زمان‌مند نیست و برای زن دیروز و امروز مسئله است و قطعا در نگاه و نگرش افراد به این مسائل زنانه می‌تواند مؤثر واقع شود. صنم، شیرین، ننه‌غلامحسین به زعم من هر سه یکی هستند. هر سه روی دیگر یکدیگرند که از آرزوهای دورودراز خود دور مانده‌اند و سخت محصور دایره بسته تقدیر خویش‌اند. شیرین معصوم پرشروشور و دلباخته با یادگاری که ماه بر صورت مانند قرص ماهش نهاده، دل در گرو عشقی ناکام نهاده و در پی‌اش راهی انارآباد می‌شود. غلامحسین گیج‌وگول و تات‌ومات، عاشق دختری سیاه‌پوش شده که مادر عیب ظاهری‌اش را برنمی‌تابد. ننه‌غلامحسین مادری عاشق تنها دارایی خود، مادرانگی که وجه مادرانگی‌اش خودخواهی او را دوچندان کرده و در پی یافتن صنمی برای دردانه‌اش است؛ صنمِ آفتاب‌ومهتاب‌ندیده. سرسپرده به دایره‌ای که دیگران به رویش بسته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.