|

بعد از کنکور چه می‌شود؟ هیچ!

بهرام دبیری

امروز و فردا برای دانش‌آموزان ایرانی که تحصیل خود را در مدارس به پایان رسانده‌اند، روزهای مهمی هستند؛ روزهای مواجهه با یکی از ترس‌هایی که ما برایشان به وجود آورده و در اذهان‌شان پرورش داده‌ایم؛ غولی به نام کنکور.

درست است که هرچه جلوتر می‌رویم، سختی پذیرش در این آزمون کشوری کاسته شده و دانش‌آموزان با خیال آسوده‌تری برای شرکت در این رقابت ملی آماده می‌شوند؛ اما این سؤال همچنان پابرجاست که آیا اصولا با چنین روش آموزشی‌ای می‌توان به پرورش استعدادهای کودکان و نوجوانان‌مان امید بست؟ آموزش‌وپرورش در ایران، حکایت تاریخی طول‌و‌درازی دارد که پرداختن به آن، آن هم درست در این روزهایی که به نام کنکور سند خورده‌اند، جایز نیست؛ اما نگاهی به شرایط دانش‌آموزان و حتی دانشجویان در این نظام آموزشی یادآور این نکته است که ما با فرایند آموزشی ناکارآمدی مواجهیم که جز کشتن استعدادهای آینده این مرز و بوم و هدایت آنها به مسیری غیرخلاقانه، تکراری و مبتنی بر محفوظات کار دیگری بلد نیست. نیازهای متعددی از ناحیه آینده‌سازان ایران در نظام آموزش‌وپرورش ایران بی‌پاسخ مانده است؛ آن هم در زمانه‌ای که وزارت آموزش‌وپرورش یکی از چالش‌برانگیزترین حوزه‌های نظام اجرائی کشور محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، آنهایی که فردا به جلسات کنکور می‌روند، جز همان مدرک دیپلم، چیز دیگری بلد نیستند و البته قرار نیست دانشگاه‌ها و دانشکده‌های ما هم چیز بیشتری به آنها بیاموزند و این‌چنین است که ما در جامعه‌ای پر از دکتر و مهندس زندگی می‌کنیم؛ اما وقتی که نیازمند یک تکنیسین کاربلد و ماهر هستیم، جست‌وجو برای یافتن سوزن در انبار کاه شروع می‌شود. خانواده‌های شما می‌دانند که چه مرارت‌ها کشیده‌اید که در کنکور امسال بهترین نتیجه را بگیرید؛ اما بعد از موفقیت در کنکور چه می‌شود؟ تا‌به‌حال از خود پرسیده‌اید که این مدارک آموزشی با چه هدفی صادر می‌شوند؟ آیا قرار است تأییدی باشند بر درس و تکنیکی که آموخته‌اید؟ آیا قرار است شما را آنچه کسب کرده‌اید، نشان دهند یا اعترافی باشند بر محفوظات خوب شما از کلاس‌های درس دانشگاه؟ به‌عنوان کسی که سال‌هاست کودکان و نوجوانان را از نزدیک می‌شناسم و سعی کرده‌ام در نظام آموزشی متفاوت با آنها از هنر و فرهنگ سخن بگویم، باید اعتراف کنم که با وجود همه نگرانی‌هایی که من و افرادی مانند من نسبت به آینده نظام آموزشی ایران داریم، هیچ نشانه‌ای از تحول و روزآمدی در آن نمی‌بینیم. چنین است که شما در حالی پای برگه‌های سؤال کنکور نشسته‌اید که در مدرسه‌ها نه از آشپزی و کشاورزی آموخته‌اید و نه از شیوه‌های زندگی‌کردن و زندگی‌ساختن. همگان باور داریم که بچه‌های این سرزمین، بچه‌های بااستعداد و با‌هوشی هستند؛ اما نظام آموزشی ما با صرف هزینه‌ها و سرمایه‌های هنگفت، تأثیر مثبتی روی آنها نگذاشته و نتوانسته آنها را به شیوه‌های درست زندگی در جهان امروز مجهز کند. با چنین تعبیری، کنکور با همه اضطراب‌هایش در نهایت نه چیزی به معلومات عمیق این نسل می‌افزاید و نه از آن می‌کاهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.