نشست کشورهای عربی برای بررسی پاسخ قطر برگزار شد
میانجيگری در دقیقه 90
یک ماه از زمانی که شش کشور عربی به رهبری عربستان و امارات تصمیم به قطع روابط دیپلماتیک و اقتصادی با قطر گرفتند، میگذرد اما هنوز نشانه مشخصی از بهبود روابط دیده نمیشود. حدود 12 روز پیش ائتلاف عربی خواستهها و شروط خود برای رفع تحریمها علیه قطر را از طریق امیر کویت به دست قطریها رساندند و قرار شد این کشور در 10 روز به این درخواستها پاسخ دهد. پاسخی که البته با تأخیر و بعد از تمدید دوروزه ضربالاجل ائتلاف عربی بار دیگر از همان مسیر کویت به دست کشورهای عربی رسید. در رأس خواستههای ائتلاف عربی، کاهش روابط دیپلماتیک با ایران، قطع ارتباط با گروههایی مانند اخوانالمسلمین و حماس و تعطیلی شبکه الجزیره قرار داشت و موضع ابتدایی قطر در قبال آن شروط، بسیار صریح بود. قطر این شروط را غیرقابل مذاکره و ناقض حاکمیت این کشور خواند و حتی از پاسخدادن به آن امتناع ورزید. در همین رابطه، محمد عبدالرحمان آل ثانی، وزیر خارجه قطر در کنفرانس خبری مشترک با زیگمار گابریل، همتای آلمانیاش، این خواستهها را در راستای تحدید آزادی دانست. بااینحال با تمدید مهلت کشورهای عربی به درخواست کویت، قطر مجاب به پاسخگویی شد هرچند تاکنون هیچ جزئیاتی از این پاسخ به رسانهها درز نکرده و آنچه گفته میشود در حد گمانهزنی باقی مانده است. بهعنوان مثال روزنامه الیوم در حالی از طرح قطر برای انتقال شبکه الجزیره به لندن در صورت پیشرفت مذاکرات خبر داده است که هیچ منبع دیگری آن را تأیید نکرده است. وزیر خارجه قطر، روز گذشته صراحتا عنوان کرد که حق افشای جزئیات پاسخ قطر به کشورهای عربی را ندارد. آلمان، اتحادیه عرب و روسیه علاوه بر تسلیم پاسخ قطر به کشورهای عربی، بحران قطر روز گذشته شاهد یک تحول دیگر نیز بود. تا روز گذشته، بیشتر بار میانجيگری میان قطر و ائتلاف عربی را کویت به دوش کشیده بود، بهطوریکه پاسخ قطر بعد از یک نشست طولانی بین وزرای خارجه قطر و کویت، تحویل امیر کویت شد. اما به نظر رفتهرفته بازیگران دیگری نیز خواهان نقشآفرینی در حل این بحران بیسابقه میان کشورهای عربی منطقه خلیجفارس میشوند. آلمان از جمله کشورهایی است که از همان آغاز بحران، طرفین را به مذاکره دعوت میکرد اما در روزهای اخیر نقش پررنگتری پیدا کرده است که مصداق بارز آن، سفر زیگمار گابریل به قطر و دیدار با امیر و وزیر خارجه این کشور است. علاوه بر این دیدارها، تماس تلفنی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، با سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان را نیز باید به تلاشهای میانجيگرانه آلمان اضافه کرد. بعد از آلمان، نوبت اتحادیه عرب بود که برای نخستینبار نسبت به این بحران عربی واکنش نشان دهد. احمد ابوالغیظ، دبیرکل اتحادیه عرب روز گذشته با اشاره به اینکه اعلام خواستهها گامی رو به جلوست، از آماگی این اتحادیه برای نقشآفرینی در حل این بحران خبر داد. این واکنش دبیرکل اتحادیه عرب بعد از آن صورت میگیرد که وزیر امور خارجه قطر از عدم موضگیری این سازمان نسبت به بحران قطر انتقاد کرده بود. البته این واکنش دبیرکل اتحادیه عرب نیز بدون حاشیه نبود. درحالیکه برخی رسانهها به نقل از ابوالغیظ، اعلام علنی خواستهها از سوی کشورهای عربی را یک اشتباه خوانده بودند، محمود عفیفی، سخنگوی اتحادیه عرب، با اشاره به اینکه ابوالغیظ هیچ مسئولیتی را متوجه هیچکدام از طرفین نکرده است، منسوبکردن این سخنان را به ابوالغیظ ناصحیح خواند. از دیگر سو، با گمانهزنیهای صورتگرفته درخصوص انعطاف قطر در قبال شروط کشورهای عربی و بازشدن روزنهای از امید برای حل بحران، به نظر روسیه نیز قصد دارد به معادله میانجيگری پا بگذارد. در همین رابطه، سرگئی لاوروف در کنفرانس خبری مشترک با دبیرکل اتحادیه عرب، ضمن تأکید بر نقش روزافزون این اتحادیه در آرامکردن اوضاع خاورمیانه و شمال آفریقا، از آمادگی کرملین برای بهبود روابط میان کشورهای عربی و حل بحران قطر خبر داد. حالا همه چشمها به قاهره دوخته شده است که روز گذشته میزبان نشست چهارجانبه وزرای خارجه چهار کشور عربی بود؛ نشستی که حول بررسی پاسخ قطر و نحوه واکنش این کشورها به این پاسخ برگزار شد. عربستان، امارات، بحرین و مصر در بیانیه مشترکشان بعد از دریافت پاسخ قطر، عنوان کرده بودند که این کشور در زمان مناسب جوابی را دریافت خواهد کرد. جوابی که تا حد زیادی آینده بحران قطر را حداقل در کوتاهمدت رقم خواهد زد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.