|

فقدان استراتژی آمریکا در سوریه

«درحالی‌که نیروهای تحت حمایت آمریکا به بازپس‌گیری موصل در عراق و رقه در سوریه نزدیک می‌شوند، فرماندهان آمریکایی اطمینان دارند که به‌زودی خواهند توانست شبه‌نظامیان داعشی را پس از سه سال مبارزه در خلافت خودخوانده خود، درهم بشکنند». به گزارش ایسنا، روزنامه لس‌آنجلس‌تایمز در تحلیلی نوشته است: «اما کاخ سفید همچنان باید استراتژی را برای گام بعدی خود جهت بازیابی ثبات در مناطق بازپس‌گرفته‌شده تعریف کند؛ تصمیماتی کلیدی که باید برای مناطق امن، بازسازی، حکومت‌های در حال تولد، کاهش تنش‌های قومی و تعهد نیروهای آمریکایی اتخاذ شوند». علاوه بر این دولت دونالد ترامپ هنوز سیاستی برای چگونگی مقابله با نیروهای ایران و روسیه تعیین نکرده است؛ دو قدرت خارجی که بیشترین پیشروی را در این جنگ تلخ داشته‌اند و اکنون امیدوارند بتوانند نفوذ خود را افزایش دهند. ایران به‌ویژه تلاش دارد امنیت مناطقی را که با عبور از مرز غربی این کشور از عراق و سوریه عبور کرده و به لبنان و حزب‌الله می‌رسد، تأمین کند. مایکل یافه، از سفرای پیشین وزارت دفاع آمریکا در خاورمیانه و معاون مرکز خاورمیانه و آفریقا در مؤسسه صلح آمریکا، دراین‌باره می‌گوید: درحال‌حاضر همه گروه‌های درگیر در سوریه به دنبال نابودی داعش هستند بدون اینکه از قوانین این مسیر آگاه باشند و این موقعیتی خطرناک است. خطر تقابل گسترده‌تر در هفته‌های اخیر به‌ویژه با ساقط‌شدن جنگنده سوری از سوی نیروهای آمریکایی برای اولین‌بار در این جنگ شش‌ساله به‌خوبی روشن شده است؛ اقدامی که احتمال هرگونه واکنش خشمگینانه را از سوی روسیه که از بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، حمایت می‌کند، افزایش داد. جنگنده‌های آمریکایی همچنین دو پهپاد ساخت ایران را هدف قرار دادند با وجود اینکه هنوز مشخص نیست که چه کسانی آنها را به پرواز درآورده بودند. پنتاگون ادعا می‌کند تمامی این حملات اقداماتی دفاعی است چراکه این هواپیماها یا به نیروهای آمریکایی یا نیروهای تحت حمایت آن نزدیک شده یا آنها را مورد هدف قرار می‌داده‌اند. ایلان گلدنبرگ، یکی از اعضای ارشد پیشین وزارت خارجه آمریکا که اکنون ریاست برنامه خاورمیانه را در مرکز امنیت جدید آمریکایی برعهده دارد، نیز دراین‌باره معتقد است: مسئله‌ای که من درباره آن نگرانم سناریویی بسیار پیچیده است. وقتی شما حمله به جنگنده‌های طرف مقابل را آغاز می‌کنید این تنش‌ها به‌سرعت افزایش می‌یابند. پیش از این دونالد ترامپ، در دوران کمپین‌های انتخاباتی وعده داده بود که در ماه اول حضور در کاخ سفید استراتژی خود را برای شکست داعش ارائه دهد. او بعدتر به‌عنوان رئیس‌جمهور متعهد شد تا پس از یک ماه کنفرانسی خبری برای گفت‌وگو درباره این استراتژی برگزار کند. بااین‌حال او هنوز به هیچ‌یک از وعده‌های خود عمل نکرده است اما درحال‌حاضر مباحث گسترده‌ای میان پنتاگون، وزارت خارجه و کاخ سفید برای تعیین استراتژی دراین‌باره در جریان است. دست‌کم به صورت علنی جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا و هربرت مک‌مستر، مشاور امنیت ملی دولت این کشور، اولویت‌های مختلفی را در این موضوع مطرح کرده‌اند. پنتاگون معتقد است تنها هدفش شکست داعش بوده و هیچ قصدی برای درگیری با ایران ندارد. متیس پیش از سفر به اروپا برای شرکت در نشست سران ناتو به خبرنگاران گفته بود: ما تنها از کشیده‌شدن به درگیری‌های جنگ سوریه خودداری می‌کنیم. دو روز پس از آن مک‌مستر رویکرد متفاوتی را به نمایش گذاشت. وی مبارزه علیه داعش را بخشی از کمپین بزرگ‌تری دانست که هدف آن مسدودکردن شکل‌گیری «گروه‌های تروریستی فراملی» است. وی همچنین ادعا کرد ایران در منطقه نیرویی «نفاق‌افکن» است و استراتژی آمریکا در دوران پس از داعش به‌ویژه بر منزوی‌کردن تهران متمرکز است تا از نفوذ آن در منطقه جلوگیری کند. در آن‌سو روسیه برای حفظ اسد، به‌عنوان متحد کلیدی‌اش در منطقه و تنها پایگاه دریایی خارجی‌اش که در سواحل سوریه قرار دارد، مبارزه می‌کند. دراین‌میان یکی از مقامات آمریکایی که در جریان اختلافات میان قوای مختلف این کشور بر سر استراتژی در قبال سوریه است، می‌گوید کاخ سفید بسیار مشتاق است از هلیکوپترهای بلک‌هاوک خود برای مسدودکردن راه‌ ایران و کنترل آن استفاده کند، درحالی‌که پنتاگون و وزارت خارجه این کشور تلاش دارند از تقابل مستقیم با تهران خودداری کنند. درهمین‌حال برخی دیپلمات‌ها و مقامات پنتاگون هشدار می‌دهند درگیری با ایران در سوریه بیهوده و فاجعه‌آمیز خواهد بود. آنها همچنین نسبت به انجام اقدامات متقابل در عراق هشدار می‌دهند؛ جایی که نیروهای آمریکایی اعم از دیپلمات‌ها و سربازان برای مقابله با نفوذ ایران در تعاملی حساس با رهبران محلی شیعه قرار دارند. رابرت فورد، سفیر واشنگتن در سوریه که این کشور را در سال 2014 ترک کرد، در پاسخ به این سؤال که آیا شرق سوریه جایی است که دولت ترامپ قصد دارد حدود ایران را آنجا تعیین کند؟ گفته است: سؤال این است که دولت ترامپ چگونه می‌خواهد در شرق سوریه با ایران روبه‌رو شود و آیا این نقطه محل مناسبی است؟ هم‌زمان مشخص نیست که آیا آمریکا در نهایت از اسد حمایت خواهد کرد یا خیر؛ اسدی که با وجود بقا در قدرت تا امروز، هنوز روشن نیست چه آینده‌ای در سوریه خواهد داشت. برخلاف اوباما، ترامپ از این اتوکرات‌ سوری نخواسته تا قدرت را به تیم انتقالی واگذار کند یا اقدامات سیاسی مهمی برای جذب احزاب مختلف به مذاکرات نکرده است. فورد درباره این شرایط توضیح می‌دهد: هیچ نشانه‌ای از چگونگی تلاش‌ اینها برای حل صلح‌آمیز مسئله سوریه یا دستیابی به آتش‌بسی گسترده و پایدار در این کشور وجود ندارد. دِرک‌شولت، یکی از اعضای سابق پنتاگون، درباره آینده سوریه می‌گوید: سوریه به وجود خود به‌عنوان یک کشور روی نقشه ادامه می‌دهد. اما بسیار دشوار است تا تصور کرد این کشور باز هم از سوی دمشق کنترل شود. نگرانی‌ها درباره گام بعدی هم‌زمان با آزادسازی موصل رو به افزایش است چراکه تقریبا بر همه روشن است که این جنگ با آزادسازی موصل و حتی رقه پایان نمی‌یابد، بلکه آن زمان فرامی‌رسد که آمریکا تصمیم بگیرد آیا می‌خواهد به نبرد مسلحانه و حفاظت از نیروهای نیابتی خود ادامه دهد یا خیر. برخلاف عراق، چالش عمیق آمریکا در حقیقت همین سوریه است که نیروهای آمریکایی از سوی دولت دمشق به آن دعوت نشدند و هیچ پایگاهی در آن ندارند. بااین‌حال پنتاگون صدها نفر از نیروهای ویژه خود را برای حمایت از کردهای سوریه و ائتلاف آنها با اعراب در این کشور مستقر کرده است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.