هدی اساسی، کارگردان «مردهگی بدون زندهگی»:
شهرداری چهره شهر را آغشته به هنر کند
گروه هنر: نمایش «مردهگی بدون زندهگی»، نخستین تجربه هدی اساسی در کارگردانی است. کارگردان این اثر معتقد است شهرداریها میتوانند با حمایت از هنرمندان در عرصههای مختلف، مسیر مدنیت را تسهیل کنند؛ اتفاقی که به عقیده او تاکنون بهدرستی اجرا نشده و شاید در آینده این اتفاق رخ دهد. نمایش مردهگی بدون زندهگی، نوشته امیر شفیعی در فضایی ابزورد در سالن سهنقطه اجرا میشود. این نمایش دارای مفهومی از زندگی است که به مردهها هم شانس زندهبودن میدهد. در این نمایش تکرار نمادی از مرگ بوده و زن نمادی از زندگی است. آن که به تکرار دچار میشود، در پایان با کفن به صحنه میآید و او که با کفن وارد خانه شده، با لباس معمولی از صحنه خارج میشود. هدی اساسی، کارگردان نمایش مردهگی بدون زندهگی، در گفتوگو با «شرق» به توضیحی درباره این نمایش پرداخت و اظهار کرد: پیچیدگیهای بسیاری در متن نمایشنامه وجود داشت که خوشبختانه به دلیل اینکه امیر شفیعی، نویسنده اثر، در گروه کارگردانی فعالیت میکرد، این پیچیدگیها برطرف شد. این کارگردان با اشاره به اینکه حضور نویسنده در گروه کارگردانی کمک بسیاری به پیشرفت نمایش میکند، گفت: متن در مرحله تبدیلشدن به نمایش نیاز به تغییراتی دارد که باید با همفکری نویسنده و کارگردان انجام شود. همچنین باید در نظر داشت که هیچکس بر متن به اندازه نویسنده و هیچکس هم در اجرا به اندازه کارگردان تسلط ندارد. برایناساس همکاری این دو با یکدیگر باعث میشود کیفیت کار تا اندازه قابلتوجهی افزایش یابد که خوشبختانه در مردهگی بدون زندهگی این اتفاق افتاد و نویسنده اثر مشاور من در کارگردانی بود. «اساسی» به این پرسش که برای مجوز نمایش با مشکلاتی روبهرو بودید، اینگونه پاسخ داد: اگر این نمایش در دورههای قبل به اداره تئاتر میرفت، شاید با مخالفت روبهرو میشد و اجازه انتشار نمیگرفت. این در حالی است که در دوره کنونی بازبینهای ارشاد علاوه بر همکاری با گروه به پیشنهادهای حرفهای نیز پرداختند که به پیشرفت کار کمک کرد. اکنون به نظر میرسد با تغییراتی که در سالهای گذشته با آن روبهرو بودیم، ممیزی فنی شده و ممیزها از سواد کافی برای بازبینی نیز برخوردار هستند. این شیوه که ممیزها برای پیشرفت کار پیشنهاد دهند، قابلتحسین است و میتواند به رشد این هنر در کشور کمک بسیاری کند. او همچنین به پرسش دیگری درباره علت انتخاب نمایش ابزورد برای کار نخست خود، پاسخ داد: این انتقادی است که تاکنون چندبار مطرح شده است. اجرای نمایش ابزورد پیچیدگی و دشواری بسیاری دارد و همین موضوع باعث شد حدود هشت ماه تمرین داشته باشیم. در تمرینها نیز گروه دچار تغییراتی شد و برخی افراد جابهجا شدند تا به آنچه مدنظر بود دست یابیم. اگر متن سادهتری برای نمایش نخست انتخاب میشد، نیازی به این زمان برای تمرین هم وجود نداشت، اما نمایش خاصی هم به فهرست نمایشهای ایران اضافه نمیشد. به عقیده من نباید از کار دشوار ترسید و باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که کار جدی نقد میشود و این نقد است که به پیشرفت هر اثری کمک میکند. کارگردان مردهگی بدون زندهگی در ادامه به وضعیت اقتصادی تئاتر در ایران پرداخت و دراینباره گفت: در سالهای گذشته و پس از رفع برخی مشکلات، استادان و پیشکسوتان در این عرصه به نقطهای از شهرت و ارائه نمایش باکیفیت رسیدهاند که دغدغه چندانی برای بازگشت هزینههای انجامشده ندارند و این اتفاق باعث رشد تئاتر در کشور شده است. بااینحال گروههای جوان در این زمینه با مشکلات بسیاری روبهرو هستند. یکی از سیاستهایی که میتواند در این عرصه به گروههای جوان کمک کند، مشوقهایی است که دولت باید ارائه کند. اساسی ادامه داد: در صورتی که دولت حمایتهای مالی یا مشوقهای مناسبی برای افرادی که علاقه دارند در این زمینه فعالیت کنند، در نظر بگیرد، میتوان امیدوار بود که نسل جدید و نسلهای بعد، رشد بیشتری نسبت به گذشتگان داشته باشند. باید در نظر داشته باشیم که نسل جدید تجربیات بیشتری از نسل گذشته تئاتر در ایران دارد. ما میتوانیم از تجربیات نسلهای گذشته و پیشکسوتان استفاده کنیم، اما آنها در سالهای نخستین کار خود این تجربیات را نداشتند. برایناساس میتوان امیدوار بود که با حمایتها و مشوقهای دولتی در زمینه اقتصاد هنر و پشتیبانی پیشکسوتان برای انتقال دانش و تجربه، نسل جدید هنرمندان در کشور آثار ارزندهای را از خود بهجا بگذارند. این کارگردان همچنین به بررسی عملکرد شهرداریها در دنیا و ایران پرداخت و توضیح داد: در بسیاری از کشورهای دنیا شهرداریها به گروههای هنری کمک میکنند تا چهره شهر زیبا شود و هنر بهعنوان نماد مدنیت در زندگی مردم جریان داشته باشد. شهردار آتن، پایتخت یونان، زمانی که این کشور با مشکلات سیاسی و اقتصادی جدی روبهرو بود، هزینههای هنگفتی را برای حفظ گروههای موسیقی، اجرای کنسرت و نمایش میکرد و با نهایت تلاش سعی میکرد این گروهها را در شهر حفظ کند تا پایتخت فلسفه در دنیا خالی از هنر نماند. این در حالی است که ما در شرایط بحرانی نیستیم، اما شهرداریها هم حمایتی نمیکنند. باید این را در نظر داشته باشیم که هر چه چهره شهر هنریتر باشد، مسیر توسعه مدنیت در کشور هموارتر میشود. امیدواریم مدیریت شهری به سمتی پیش برود که تمام شهرهای کشور چهرهای هنری پیدا کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.