|

طاعون در خاورمیانه

محمدعلی عسگری : دیدن تصاویر شادی مردم محروم و ستمدیده عراق که به مناسبت شکست داعش در موصل، رقص و پایکوبی می‌کردند، آدمی را هم‌زمان به اشک و لبخند وامی‌داشت. لبخند به خاطر شادی آنها و به قول خودشان پایان یک «دولت خرافه» بعد از سه سال جنگ تمام‌عیار و ‌هزاران کشته و زخمی و ‌میلیاردها دلار خسارت و اشک به خاطر اینکه از خود می‌پرسیدی همین‌ها نبودند که سال 2003 وقتی نظام صدام سقوط کرد، به خیابان‌ها ریختند و شادی کردند؟ همین‌ها نبودند که وقتی خبر کشته‌شدن ابومصعب زرقاوی، پدر تروریسم را در عراق شنیدند، به خیابان‌ها ریختند و دست‌افشانی کردند؟ فردا چه کابوس جدیدی در انتظار همین چشم‌های گود‌افتاده معصوم و گونه‌های برآمده و دست و پاهای استخوانی خواهد بود؟ آیا این کشور از این پس روی آرامش را خواهد دید؟ آیا فردا بر سر همین موصل ویرانه (که از دیدن تصاویرش هر‌کسی به هراس می‌افتد و از عمق ددمنشی آدمیزاد در حیرت می‌ماند)، جنگ تازه و جنگ‌های تازه‌ای بین اربیل و بغداد، بین اهل سنت و شیعیان در نخواهد گرفت؟ آیا با اتمام این پرده از نمایش خون، خرافه و توحش در عراق که به نام گروه داعش و آن خلیفه خود‌خوانده‌اش تمام شد، پرده نمایش مخوف‌تری در کار نخواهد بود؟ در مجموع آیا عراق دیگر آن عراق سابق یا سوریه آن سوریه گذشته خواهد شد؟ 16 سال پیش، وقتی به برج‌های دوقلو در نیویورک حمله شد و بعد معلوم شد عاملان اصلی آن چند جوان عرب بودند که از سوی شبکه القاعده شست‌وشوی مغزی داده شده و با هدایت اسامه بن‌لادن، به توهم «جهاد در راه خدا»، دست به چنین کشتار حیرت‌آوری زدند، جهان دچار یک شوک عمیق شد؛ اما رهبران جهان که نه، سیاست‌مداران کاسب‌کار، هوشمند، شارلاتان و شیاد، مثل همیشه برای بقای خود، به‌جای پرداختن به این شوک و کند‌و‌کاو در اعماق آن و پیدا‌کردن ریشه‌های بحران، طبق معمول همان نسخه‌های فوری و رایج خود را نوشتند که باید به «جنگ با تروریسم» رفت و «تدابیر امنیتی را تشدید کرد».روشن است منطقه خاورمیانه رو به سوی ویرانی‌های بیشتر و جنگ‌های هولناک‌تر می‌رود. کسی در این تردیدی ندارد. واقعیت‌ها چیزی جز این را نشان نمی‌دهد؛ مگر معجره‌ای رخ دهد. در اینکه عراق بعد از آزادی موصل بدتر از عراق قبل از آن خواهد بود، در اینکه سوریه بعد از فتح رقه بدتر از گذشته خواهد بود، در اینکه فردای مصر، عربستان سعودی، کویت، اردن، قطر و... (هرکدام از این کشورها را که دلخواه‌تان است، مثال بزنید؛ زیرا همه سرو‌ته یک کرباس‌اند) بدتر از دیروز‌شان خواهد بود، هیچ تردیدی نیست. این را تحلیلگران صادقانه می‌گویند؛ زیرا همه این کشورها از یک بیماری مهلک رنج می‌برند و تا این بیماری درمان نشود، جز این نخواهد بود؛ بیماری عجیب‌وغریبی که فقط می‌توان نام طاعون توسعه‌نیافتگی را بر آن گذاشت؛ طاعونی که منحصر به یک فرد یا یک قشر خاص نیست؛ سال‌هاست که از صدر تا ذیل همه را در بر گرفته است. ابوبکر بغدادی همان‌قدر به جنون دچار بود که فلان جوان بی‌کاری که همه غیظ خود را در بریدن سر یک اسیر مفلوک خالی می‌کرد. این بیماری همان قدر در روح و جسم یک جوان اشرافی ثروتمند مانند اسامه بن‌لادن رسوخ کرده بود که در جسم و پیکر یک بدبخت آواره سوری محروم از همه‌جا در آن سوی دنیا که به خود بمب بست تا در کافه‌ای شبانه، گروهی را طعمه کینه‌های تاریخی و عقده‌های فروخورده اقتصادی و محرومیت‌های اجتماعی خود کند. این طاعون همان‌قدر در جسم و جان حاکمان فاسد این منطقه نفوذ کرده و تا مغز استخوان آنها فرو رفته است که در جسم و جان محروم‌ترین حاشیه‌نشینان بخت‌برگشته‌. عجیب اینکه کسی نیست که قدمی در راه ریشه‌کن‌کردن این طاعون بردارد. کسی یعنی همه آنهایی که می‌توانند و نمی‌کنند. از همین روست که ما باز به قول شاعر «از غربتی به غربتی دیگر» می‌رویم؛ از جنایتی به جنایتی دیگر؛ از جنگی به جنگی دیگر. از افغانستان به عراق؛ از عراق به سوریه و از آنجا به یمن؛ حتی از فلوجه به تکریت؛ از رمادی به موصل؛ از موصل به رقه یا از القاعده به داعش. از اسامه بن‌لادن به زرقاوی؛ از زرقاوی به ابوبکر بغدادی؛ از صدام‌ حسین به قذافی؛ از حسنی مبارک به السیسی و.... . این قصه هولناک و خون‌چکان ادامه پیدا می‌کند؛ مگر معجزه‌ای رخ دهد!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.