|

پشت پرده طرح تغییر رژیم

امیرعلی نصراله‌زاده

سیاست خارجی آمریکا هنوز در مراحل اولیه شکل‌گیری ا‌ست، اما بعضی از مقامات ارشد سیاست خارجی و همچنین متحدان کلیدی ترامپ از او خواسته‌اند تا مقدمات براندازی را فراهم کند. پشتیبانان چنین طرحی آن را تنها راه توقف رفتارهای ایران، می‌دانند. منتقدان چنین طرح‌هایی دخالت سیاسی در ایران را با خطر واکنش مردمی و قدرت‌گرفتن محافظه‌کاران همراه می‌بینند. هنوز خاطرات کودتای سی.‌آی.‌ای در جهت سرنگونی مصدق در ایران زنده است،به همین دلیل اوباما در سخنرانی خود در مجمع جهانی سازمان ملل در سال ۲۰۱۳ اطمینان داد که هدف او تغییر حاکمیت ایران نیست. اما جنگ‌طلبانی مانند سناتور کاتن به دنبال تغییر این سیاست در دوران ترامپ هستند. به نظر می‌رسد وزیر امور خارجه، رکس تیلرسون، نیز با چنین ادبیاتی همدل باشد. جواد ظریف در پاسخ به «سیاست غیرقانونی و واهی تغییر رژیم» نوشت: «مقامات آمریکایی بهتر است بیشتر از تغییر رژیم ایران، نگران حفظ نظام خود باشند». سفیر ایران در سازمان ملل نیز به‌تازگی به «طرح مداخله‌جویانه و گستاخانه‌ای که با تمام اصول و ارزش‌های قوانین بین‌المللی مغایر است» رسما اعتراض کرده. گروهی از اصلاح‌طلبان برجسته نیز در نامه‌ای سرگشاده موضع «مداخله‌جویانه» تیلرسون را محکوم کرده‌اند. ترامپ، به‌عنوان نامزد ریاست‌جمهوری، منتقد براندازی حکومت‌های عراق، لیبی و سوریه بود که همگی مستلزم دخالت نظامی بودند. حتی جنگ‌طلبان ضدایرانی نیز از گزینه نظامی حمایت نمی‌کنند. درعین‌حال، مقامات کلیدی دولت ترامپ، مانند رکس تیلرسون معتقدند که آمریکا و ایران، دشمن باقی خواهند ماند. وب‌سایت آمریکایی پولیتیکو از تلاش‌های برخی مؤسسات برای تشویق دولت آمریکا به تغییر رژیم در ایران خبر داده است. براساس این گزارش، سیاست دولت جدید آمریکا در مورد ایران هنوز در مرحله شکل‌گیری است، اما بعضی از مقامات ارشد سیاست خارجی آمریکا و همچنین متحدان کلیدی ترامپ از او خواسته‌اند تا مقدمات براندازی را فراهم کند. جنگ‌طلبانی مانند «سناتور کاتن» به دنبال تغییر سیاست اوباما در دوران ترامپ هستند. کاتن همچنین خواستار اختلاف‌افکنی قومی در ایران شده است. نکته جالب در گزارش پولیتیکو افشای مواردی از تلاش‌های مؤسسه «دفاع از دموکراسی» برای تغییر نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری ایران است. این گزارش مدعی شده: «بر پایه طرحی که به‌تازگی به دست پولیتیکو افتاده است، مؤسسه دفاع از دموکراسی، طرحی برای خراب‌کاری‌های سیاسی به کاخ سفید پیشنهاد داد». «مؤسسه دفاع از دموکراسی»، (FDD) از مؤسسات سرشناسی است که در زمان ریاست‌جمهوری باراک اوباما، تلاش‌های گسترده‌ای را برای به‌شکست‌انجامیدن مذاکرات هسته‌ای انجام داده بود. حال وب‌سایت پولیتیکو از کشف اسنادی خبر می‌دهد که بر پایه آن، رئیس اتاق فکر مؤسسه دفاع از آزادی بعد از انتخاب ترامپ به دنبال برانگیختن یک‌سری ناآرامی‌های مردمی در داخل ایران بود. در این گزارش آمده است، مؤسسه دفاع از دموکراسی به کاخ سفید هشدار داده بود که روحانی فردی میانه‌رو و عمل‌گراست و ریاست‌جمهوری او رهبران جهان را فریب خواهد داد. این مؤسسه از ترامپ خواسته است تا از انتخاب مجدد روحانی به ریاست‌جمهوری جلوگیری کند. گفتنی است، چندی پیش نیز افشای اسنادی از مذاکرات برخی چهره‌های برانداز ایرانی در فضای رسانه‌ای جنجال‌‌برانگیز شده بود. افشای ایمیل‌های این گروه که با مؤسسه «دفاع از دموکراسی» همکاری می‌کنند نشان می‌داد که آنها با دولت امارات نیز ارتباطات مالی داشته‌اند. در ادامه گزارش سایت پوليتیکو آمده است: به نظر می‌رسد وزیر امور خارجه، «رکس تیلرسون» نیز با چنین ادبیاتی همدل باشد. وقتی از او در کنگره راجع به «فلسفه تغییر رژیم» در سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران سؤال شد، پاسخ داد: «با اینکه این سیاست‌ها همچنان در حال تبیینند، اما آمریکا با گروه‌های اپوزیسیون ایرانی برای تغییر صلح‌آمیز حکومت همکاری خواهد کرد». بااین‌حال، تحلیلگر سایت پوليتیکو، ضمن اشاره به نامه جمعی از اصلاح‌طلبان ایرانی که در اعتراض به لحن مداخله‌جویانه ترامپ در امور داخلی ایران منتشر شد، می‌نویسد: «طرح‌هایی مانند تغییر رژیم می‌تواند مسیر سیاست در ایران را به سمت نادرستی هدایت کند. مایک مورل، رئیس سابق سی.‌آی.‌ای، معتقد است چنین سیاستی تنها نیروهای ترقی‌خواه ایرانی را ضعیف می‌کند و به جناح مقابل اجازه می‌دهد تا با یادآوری تاریخی پر از حضور خارجی‌ها، بیگانگان را دوباره به دخالت در ایران متهم کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.