|

گمانه‌ها درباره حمله ترکيه به کانتون کُردنشين عفرين در سوريه بالا گرفت

عطش سيري‌ناپذير کُردکشي

«براي درهم‌کوبيدن کانون‌هاي تروريستي که امنيت، اتحاد و يکپارچگي کشور و ملت ما را تهديد مي‌کنند و بر اساس بخشي از حقوق‌مان برپايه قوانين بين‌المللي، حملات هوايي را به راه انداختيم... و اهداف تروريستي را با موفقيت هدف گرفتيم». اين جملات بخشي از بيانيه ارتش ترکيه بعد از حمله هوايي به مناطق تحت کنترل‌ کُرد‌ها در شمال سوريه در ماه آوريل سال جاري بود. با اين حملات ديگر شک‌وشبهه‌اي درباره نمادين‌بودن مشارکت ترکيه در مبارزه عليه داعش به‌جا نماند و هدف اصلي اردوغان به تمامي روشن شد: حمله به کُرد‌هاي سوريه و گرفتن سرزمين‌هاي تحت کنترل آنها. از آن زمان تاکنون تحولات منطقه‌اي فرازوفرودهاي بسياري را از سر گذرانده، اما ترکيه همچنان به دنبال همان هدف است و حالا ديگر سه دهه نبرد با نيروهاي کُرد کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) را به سوريه کشانده است. اردوغان، رئيس‌جمهوري ترکيه که پروژه سرکوب کُردهاي داخلي ترکيه و اعضاي حزب حامي کُردهاي دموکراتيک خلق‌ها را بي‌هيچ سد جان‌داري به پيش برده، حالا سوداي آن دارد که با به‌راه‌انداختن جنگي در کانتون‌هاي کردستان سوريه، مانع اتصال سه کانتون جزيره، کوباني و عفرين شود؛ پروژه‌اي که اگرچه ديرزماني است به راه افتاده، اما حالا و با افزايش تلاش يگان‌هاي مدافع خلق براي آزادسازي مناطق بين شهرهاي اعزاز و جرابلس در شمال سوريه و نزديک مرز با ترکيه، بيش از هر زمان ديگري به تحقق نزديک‌تر شده است. در روزهاي اخير جنگ‌ لفظي مقامات ترکيه و کردهاي سوريه بيشتر شده و خبرها هم از احتمال رويارويي نيروهاي دو طرف در کانتون عفرين در شمال‌غربي سوريه حکايت دارند. همين هفته پيش ترکيه، سربازان، خودروها و تجهيزات نظامي جديدي را به شمال سوريه و مرز خود با کانتون عفرين اعزام کرد و گرچه آن را واکنشي به اقدامات کردها خواند، اما فرماندهان کرد سوري هم ترکيه را کشوري اشغالگر مي‌نامند که بخش‌هايي از عفرين را تصرف کرده و با شليک به روستاهاي اين منطقه هرروز تعدادي از غيرنظاميان را مي‌کشد يا زخمي مي‌‌کند. مواضع ترکيه نسبت به کردهاي سوريه به‌خوبي ثابت مي‌کند که اگر جنگي در اين منطقه به راه بيفتد ترکيه از همه توان نظامي و خشونت‌طلبانه خود براي سرکوب کردها بهره مي‌گيرد. ترکيه کردهاي سوريه را گروهي تروريستي و شاخه‌اي از پ‌ک‌ک مي‌داند و بارها و از جمله همين هفته اخير تأکيد کرده که داعش و يگان‌هاي مدافع خلق براي آنها فرقي ندارند. نقشه راه حمله به عفرين با به‌راه‌افتادن اين لشکرکشي و جنگ‌هاي لفظي، بسياري از فرماندهان يگان‌هاي مدافع خلق از آمادگي و مقاومت کامل نيروهاي نظامي کرد در اين نبرد خبر داده‌اند. سيپان همو، فرمانده يگان‌هاي مدافع خلق کرد، هدف و برنامه ترکيه را اين‌طور شرح داده است: ترکيه مي‌خواهد عملياتي را از جرابلس به شهبا و باب آغاز كند و از آنجا عملياتي را عليه روژاوا (کردستان سوريه) به راه اندازد تا همه اين مناطق را به شهر ادلب متصل کند. به گفته اين فرمانده کرد، ترکيه پس از تقويت حاکميت خود در اين مناطق، به هدف نهايي خود مي‌پردازد که نابودي انقلاب روژاوا از طريق حمله به کانتون عفرين است. جرابلس شهري است در مرز بين ترکيه و سوريه که در استان حلب در کرانه غربي رود فرات واقع شده. بخشي از ارتش آزاد سوريه و مخالفان مسلح بشار اسد که تحت حمايت آنکارا قرار دارند، توانستند در پاييز سال گذشته با همراهي نيروهاي ارتش ترکيه در عمليات «سپر فرات» اين شهر و شهرهاي اطراف آن را از گروه داعش بازپس بگيرند. يگان‌هاي مدافع خلق مي‌خواهند مناطق بين اعزاز و جرابلس را تحت کنترل خود درآوردند، اما ترکيه شهر اعزاز را خط قرمز پيشروي يگان‌هاي مدافع خلق اعلام کرده است. اعزاز که شهري مرزي است در نزديکي جرابلس، پس از بيرون‌راندن داعش هم‌اکنون در کنترل گروهي از شبه‌نظاميان ترکمن تحت حمايت آنکارا و متعلق به ارتش آزاد سوريه قرار دارد. يکي ديگر از نبردهاي کردهاي سوريه که خون دولتمردان ترکيه را به جوش آورده، عمليات آزادسازي رقه، پايتخت خودخوانده داعش در سوريه، است؛ عملياتي که همين دو روز پيش و با محاصره کامل اين شهر از سوي نيروهاي دموکراتيک سوريه به رهبري کردها و پشتيباني هوايي جنگنده‌هاي آمريکايي وارد مرحله جديدي شد. دوري از آمريکا، چرخش به‌سوي روسيه ترکيه که اميدوار بود با روي‌کارآمدن دونالد ترامپ در آمريکا رويکرد اين کشور به کردها و همکاري نظامي با يگان‌هاي مدافع خلق در سوريه متوقف شود، با تمديد اين همکاري و ارسال سلاح از آمريکا براي اين نيروها نااميد شد و همين امر آغاز شکرآب‌شدن روابط آنکارا و واشنگتن بود؛ هرچند آمريکا بارها تلاش کرده به ترک‌ها اطمينان‌خاطر دهد که نيروهاي دموکراتيک سوريه پس از آزادي رقه در اين منطقه نمي‌مانند و اسلحه‌هايي که در اختيار آنها قرار گرفته نيز نظارت خواهد شد. روز جمعه هم رجب طيب اردوغان، رئيس‌جمهوري ترکيه، در تماس تلفني خود با دونالد ترامپ بار ديگر بر اهميت مبارزه با همه گروه‌هاي تروريستي تأکيد کرد و اين‌بار هم داعش، يگان‌هاي مدافع خلق و گولنيست‌ها را جزء گروه‌هاي تروريستي برشمرد. به نظر مي‌رسد با دامنه‌دارشدن اختلافات ايالات‌متحده و ترکيه درباره کردهاي سوريه، آنکارا بر آن است براي حمله به کردها با روسيه همکاري کند؛ گمانه‌اي که خروج روسيه از منطقه عفرين آن را تقويت مي‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.