ما و تتليتيهاي درونمان
محمدرضا شيرخان
پرداختن به زندگي شخصي افراد و انتشار حريم خصوصي آنها (حتي اگر جنبه ناهنجار داشته باشد) در هر شرايطي غيراخلاقي است. در برابر چنين پديدههايي هميشه بايد ايستادگي کرد و مهم نيست براي دوست باشد يا دشمن، چراکه قبيحبودن ذاتي آن مانند آتشي است که وقتي شايع شود دامان همه را ميگيرد. براي توضيح بيشتر اين موضوع بايد آن را به روش تحليل سودگرايي فردي بررسي کرد؛ بر اين اساس به عنوان يکي از حاميان دکتر حسن روحاني در انتخابات دوازدهمين دوره رياستجمهوري، از جناب تتلو و حريم شخصي او، باوجود ناهمخواني تمامقدش دفاع ميکنم و سرکشيدن در حريم شخصي او را اقدامي زشت به حساب ميآورم. بهويژه اگر اين سرککشيدن به منظور پيروزي در نبردهاي سياسي باشد که در شکل ماکياولي آن (هدف وسيله را توجيه ميکند) اقدام مذمومي است. زشتي ديگر اين ماجرا، سوءاستفاده از ديدار وي با رئيسي است؛ با اينکه بنابر محاسبات جهتدهي به افکار عمومي، يک خطاي استراتژيک براي ايشان صورت گرفت، اما به لحاظ اخلاقي و حقوقي تتلو يک شهروند اين جامعه است، با تمام حقوق شهروندي که آحاد جامعه از آن برخوردار هستند و وي حق دارد براساس تشخيص خود کنش سياسي داشته باشد. اينکه چگونه ما مجوز گرفتيم به تمسخر او اقدام کنيم، خود جاي سؤال دارد؟! حق سياسي او را مورد تمسخر قرار ميدهيم و برايش لطيفه ميسازيم. اگر براي ما اتفاق ميافتاد، بدتر از او پرخاشگري نميکرديم؟! يا به استفاده از برخي کلمات و رفتارهاي نامناسب روي نميآورديم؟! بياييم براي يک بار هم که شده تکليف خودمان را با حقوق شهروندي معلوم کنيم؛ حقوقي عادلانه و مساوي براي همه انسانها که اگر کسي را از داشتن چنين حقي محروم کنیم، اقدام زشتي مرتکب شدهايم و براي کساني که داعيه روشنفکري و حقوقبشري دارند، علامتسؤالهاي فراواني را ايجاد کردهايم. از نگاه روانکاوي، تتلو نماينده ناب يک نسل پسامدرن است که مهمترين شاخصه او، رفتارهاي نمايشي است. تتلو در اين قالب جنبه مبارزه با هنجارهاي حاکم را به خود نميگيرد. از اين نقطهنظر، نمايشي زندگيکردن به بقاي فرد کمک ميکند که در جوامع غربي و شرقي رنگهاي متفاوتي را به خود اختصاص داده است. بنابراين نميتوان از نسلي اينچنيني که در عرصه جهاني و داخلي شاهد طغيان ترويجهاي نمايشي در هنر، اقتصاد، صنعت و فراوردههاي مدرن است، خرده گرفت. امروزه ابر و باد و مه و خورشيد و فلک دست به دست هم دادهاند تا ما را به يک تتليتي تبديل کنند. از رسانه و سينما گرفته تا پيامهاي بازرگاني و سپس آمار و ارقام نمايشي، سبک پوشش لباس، لايکخوردنهاي مجازي، خريد لوازم لوکس و حتي فيگور افراد روشنفکر، همه به اين تتليتيشدن کمک کردهاند. تتلو تنها يک مدل خالصانه از زندگي نسل جديد است که اتفاقا به شکلي صادقانه اين شيوه زندگي را فرياد ميکشد. لطفا تندروي نکنيم که همه ما تتليتيهاي بينامونشاني هستيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.