|

هجوم ویروس باج‌افزار جدید به رایانه‌های سراسر دنیا

«پتیا» امنیت سایبری جهانی را تسخیر کرد

شرق: رایانه‌های جهان یک‌ بار دیگر مورد هجوم بدافزار ویروسی جدیدی قرار گرفته‌اند که به گفته محققان از واناکرای هم خطرناک‌تر است. این حمله از اوکراین شروع شد و سپس در سراسر دنیا منتشر شده است.اين ویروس «پتیا» نام دارد. این در حالی است که سیستم‌های کنترل اشعه‌های رادیواکتیو در چرنوبیل و همین‌طور یک کارخانه داروسازی در آمریکا با مشکل روبه‌رو شده است. این حمله از اوکراین آغاز شد. نخست شبکه توزیع برق، فرودگاه و بانک ملی این کشور و شرکت‌های مخابراتی آن از بروز مشکلاتی خبر دادند که پس از آن سریع در سراسر اروپا منتشر شد. شرکت‌هایی در نروژ، روسیه، دانمارک و فرانسه نیز از بروز مشکلاتی در سیستم‌های خود خبر دادند. این ویروس سیستم‌های رایانه‌ای شرکت‌های داروسازی «مرک‌شارپ» و «دوم» در آمریکا را نیز آلوده کرده است. این ویروس از قربانیان می‌خواهد مبلغی را به‌عنوان باج به یک حساب ناشناس آنلاین واریز کنند تا فایل‌هایشان دوباره قابل دسترسی شود. تا به حال آمار دولتی حاکی از آن است که ۱۹ عملیات پرداخت به این حساب ناشناس انجام شده است. رقم کل این پرداخت‌ها بالغ بر ‌هزاران پوند می‌شود. این در حالی است که محققان امنیت سایبری هشدار داده‌اند ویروس پتیا بزرگ‌تر و خطرناک‌تر از ویروس واناکرای است که چندی‌قبل رایانه‌های جهان را آلوده کرد. گفته شده برخی از قربانیان این باج‌افزار در اوکراین اعلام کردند هکرها بعد از قفل‌کردن رایانه‌ها درخواست 300 دلار باج کرده‌اند. همچنین از قربانیان دیگر این باج‌افزار می‌توان به شرکت کشتی‌رانی دانمارک، شرکت سازنده فلز ارواز روسیه و شرکت تولید مواد سینت‌گوبین فرانسه اشاره کرد. خبرگزاری CNBC، به نقل از کسپرسکی اعلام کرد شرکت‌هایی در روسیه، اوکراین، ایتالیا، فرانسه، آلمان، نروژ، لیتوانی، اسپانیا، رومانی، هلند، انگلیس، لهستان و ایالات‌متحده، قربانی این باج‌افزار شده‌اند. سازندگان این باج‌افزارها ادعا می‌کنند در اوایل سال جاری، این دو باج‌افزار موفق شده‌اند به منابع اطلاعاتی مهمی دست پیدا کنند و همین مطلب، نشان‌دهنده موفقیت عملکرد آنهاست. مهاجمان با استفاده از کدهای JanusSecretary شناخته‌شده برای باج‌افزار پتیا، در تلاش برای به‌حداقل‌رساندن رقابت بین باج‌افزارها و ایجاد برتری مطلق برای باج‌افزارهای تولیدی خودشان هستند. در گزارش ارائه‌شده از سوي Malwarebytes، درحال‌حاضر کدهایی از باج‌افزار منتشر شده است که به رمزگشایی فایل‌های آسیب‌دیده می‌پردازد. محققان امنیتی Malwarebytes پس از بررسی و تحقیقات خود اعلام کردند که در حال تهیه رمزگشایی برای محافظت از اطلاعات در برابر باج‌افزارها هستند. همچنین در تحقیقات به این نکته نیز اشاره ‌شده است که در صورت مشاهده قفل‌شدن اطلاعات، از حذف‌کردن آنها خودداری کنید چراکه اطلاعات قفل‌شده قابل بازگردانی هستند. همچنین گروه امنیتی IB در روسیه تأیید کرد 80 کمپانی روسی و اوکراینی تاکنون قربانی شده‌اند و این در حالی است که آمریکایی‌ها یعنی کمپانی سیمانتک آن را باج‌افزار پتیا می‌دانند اما روس‌ها به رهبری کسپرسکی آن را نوع جدیدی از باج‌افزار به نام ExPetr می‌دانند که دنیا با آن دست به گریبان شده است. در مجموع این باج‌افزار با سوء‌استفاده از حفره‌ای در ویندوز به نام EternalBlue خود را روی شبکه می‌گستراند. نکته جالب اینکه باج‌افزار واناکرای نیز که ماه پیش در اینترنت منتشر شد، از همین حفره سوء‌استفاده کرده بود اما «پتيا» بسیار پیشرفته‌تر از آن است. پژوهشگران دراین‌باره اعلام کردند شواهد به‌دست‌آمده از تحلیل این بدافزار نشان می‌دهد سازندگان آن از کدهای افشاشده از «آژانس امنیت ملی» آمریکا استفاده کرده‌اند. این موضوع، باعث شکل‌گیری گمانه‌زنی‌هایی در این خصوص شده است که حملات مذکور با استفاده از ابزارهایي انجام ‌شده که مالیات‌دهندگان آمریکایی بهای آن را پرداخت کرده‌اند. «ویکتور زورا» مدیر اجرائی ارشد شرکت «انفوسیف» در کي‌یف در‌این‌باره گفت: «گسترش این ویروس در سرتاسر اروپا قابل مشاهده است و من از این موضوع نگران هستم که بدافزار مذکور، به تمام جهان آسیب برساند». آنچه درباره پتیا باید بدانیم باج‌افزار پتیا خلاف واناکرای فایل‌ها را رمز نمی‌کند؛ بلکه جدول مسترفایل درایو (MFT) و MBR را هدف قرار داده و آنها را غیرقابل استفاده می‌کند. پتیا MFT را رمز کرده و MBR را با کد مخرب خود جایگزین می‌کند، سپس پیغام درخواست پول را نمایش می‌دهد. با رمزشدن MBR، ویندوز حتی در حالت امن (Safe Mode) نیز بارگذاری نشده و از کار می‌افتد. به‌منظور درخواست پول از قربانی، متن زیر نمایش داده می‌شود: در‌حال‌حاضر از 61 آنتی‌ویروس ثبت‌شده تنها 15 عدد توانایی شناسایی پتیا را دارند. اگر قربانی‌های فعلی خود را در برابر حمله‌های باج‌افزار واناکرای مقاوم می‌کردند، نتیجه فعلی را شاهد نبودند. گزارش‌های ابتدایی از تحقیقات کسپرسکی این ویروس را یک نسخه از باج‌افزار Petya نشان می‌داد اما چند ساعت بعد این شرکت ویروس را یک نوع کاملا جدید از باج‌افزار نامید که حالا با نام «NotPetya» شناخته می‌شود. کسپرسکی می‌گوید حداقل دو هزار کاربر تاکنون به این ویروس آلوده شده‌اند. دو شرکت تحقیقاتی دیگر ادعا می‌کنند این باج‌افزار از همان حفره امنیتی EternalBlue استفاده می‌کند که WannaCry از آن بهره گرفته بود و به همین دلیل به سرعت در حال رشد است. EternalBlue فایل‌های سیستمی مربوط به اشتراک‌گذاری ویندوز با پسوند SMB را مورد حمله قرار می‌دهد که گفته می‌شود به وسيله NSA و برای مقاصد جاسوسی کار گذاشته شده است. مایکروسافت البته با انتشار بسته‌های امنیتی برای ویندوزهای قدیمی حتی ویندوز XP این مشکل را رفع کرده اما هنوز کامپیوترهای فراوانی در سطح دنیا با نرم‌افزار قدیمی و آپدیت‌نشده کار می‌کنند. این ویروس که همچنین با نام Petrwrap نیز از آن یاد می‌شود، یک برنامه کامپیوتری مخرب است که وقتی اجرا شود، فایل‌های کامپیوتر را با یک کلید خصوصی رمزگذاری می‌کند که برای دسترسی به این فایل‌ها راهی به‌جز رمزگشایی با آن کلید وجود نخواهد داشت. این نرم‌افزار از کاربر تقاضای 300 دلار پول از نوع غیرقابل ردیابی بیت‌کوین می‌کند تا کلید را آزاد کند. گفته می‌شود تا زمان انتشار اين گزارش حدود 20 تراکنش با مبلغ مجموعا چهار هزار و 900 دلار به حساب مهاجمان واریز شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.