جنگ آمریکا و چین بر سر تغییرات اقلیمی
هادی فیروزی
ترامپ در دفاع از فرمان خروج آمریکا از پیمان پاریس میگوید که این پیمان توزیع عظیم ثروت آمریکا به کشورهای دیگر است. به اعتقاد او، معاهده پاریس به سطح زندگی و کسبوکار مردم آمریکا ضربه سنگینی وارد میکند زیرا در آنسوی دنیا چین و هند همچنان میتوانند تا چند سال آینده صنایع زغالسنگ خود را توسعه بدهند، اما آمریکا چنین اجازهای ندارد. با نگاه به کشورهایی که بیشترین سهم در گرمایش زمین را دارند، درمییابیم که چین قبل از آمریکا و حدود دوبرابر بیشتر در گرمایش جهانی و تغییر اقلیم سهم دارد. پس از چین، آمریکا و کشورهای اتحادیه اروپا حضور دارند. اشاره ترامپ به چین در حالی است که تحلیلگران درباره اینکه چین چقدر در عمل به تعهد خود در پیمان پاریس وفادار است مردد هستند. رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونها در سازمان حفاظت محیط زیست میگوید که دو کشور ایالات متحده آمریکا و چین بهتنهایی مسئول انتشار بیش از 40 درصد از گازهای گلخانهای در جهان هستند. به گفته او، چین متعهد شده نسبت به وضع کنونی، شدت انرژی را تا سال 2020 به 35 درصد و تا سال 2030 به بیش از 60 درصد کاهش دهد. در دسامبر ۲۰۱۵، 195 کشور، کنوانسیون سازمان ملل درباره مقابله با تغییرات اقلیمی موسوم به پیمان پاریس را با هدف تلاش در راستای کاهش میزان آلودگی ناشی از گازهای گلخانهای امضا کردند. براساس این پیمان، میزان تولید گازهای کربنی باید در حدی باشد که گرمایش زمین تا سال ۲۰۵۰ از دو درجه بیشتر نشود. به گزارش رویترز، وزارت حفاظت از محیط زیست چین با اعزام چندین تیم بازرسی به شهرهای آلوده شمال این کشور اعلام کرده است که مقامات این شهرها تدابیر مؤثری را برای مقابله با شرکتها و کارخانههای آلاینده هوا به اجرا نگذاشتهاند. سطح آلودگی هوا در پکن هفتبرابر بیشتر از میزان استاندارد اعلامشده از سوی سازمانهای جهانی است. چین آلودهترین کشور جهان است و نفسکشیدن در پایتخت این کشور، معادل با کشیدن ۲۱ نخ سیگار در روز است. همزمان با ورود بشر به دروازه تمدن نوین و وقوع انقلاب صنعتی در قرن 18 میلادی، سبک زندگی مردم دگرگون شد و نیاز انسان به منابع جدید انرژی باعث شد اتمسفر زمین به طور روزافزونی مقادیر بیکرانی از گازهای گلخانهای را در خود جای دهد. پیامد این وضعیت تغییر اقلیم بوده است که خود را به صورتهای گوناگون از قبیل افزایش گرمای جهانی، بالاآمدن سطح آب دریاها و اقیانوسها، ذوبشدن یخهای قطبی و وقوع رگبارهای سیلآسا، در برخی نقاط نشان میدهد. کوران و سرمای شدید و کوتاهمدت، انقراض گونههای جانوری و گیاهی، شیوع بیماریهای مسری و ناشناخته، قحطی و کمبود مواد غذایی، زمینلرزههای ویرانگر و سونامی از دیگر مصائبی است که میتواند حاصل از تغییرات آبوهوا باشد. از جمله اقدامات مهمی که برای تحقق این هدف باید صورت گیرد، جلوگیری از رشد مصرف سوختهای فسیلی از جمله در زمینه حملونقل است. به دلیل استفاده گسترده مردم آمریکا از اتومبیل، ایالات متحده از جمله مصرفکنندگان عمده سوخت فسیلی در جهان است و اجرای توافق پاریس به معنی جلوگیری از افزایش کاربرد خودرو در آن کشور است. جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، میگوید بیش از دو دهه است که درباره گرمشدن زمین صحبت میکنیم؛ با وجود این هنوز در مسیری قرار داریم که به تراژدی منتهی میشود. دانشمندان پیشبینی کردهاند میانگین دمای زمین در این قرن، 4.8 درجه سانتیگراد افزایش خواهد یافت. چندی پیش سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد که سال ۲۰۱۴ میلادی گرمترین سال ثبتشده در تاریخ است. افزایش بیش از حد مجاز این گازهای گلخانهای مهمترین عامل گرمایش جهانی است و بهتبع آن فجایع زیستمحیطی یکی پس از دیگری رخ خواهند داد. بیشترین سهم انسان در تولید گازهای گلخانهای گاز دیاکسیدکربن است که در نتیجه استفاده از سوختهای فسیلی است. قطع درختان و ازبینرفتن پوشش سبز زمین نیز در افزایش این گاز سهم بسزایی دارند. دیاکسیدکربن سالیانسال در جو زمین باقی میماند و به سادگی از بین نمیرود. چین، آمریکا و اتحادیه اروپا، ۵۵ درصد از کل گازهای گلخانهای جهان را تولید میکنند. در کنار دیاکسیدکربن، متان و اکسید نیتروژن بیشترین سهم از این گازها را تشکیل میدهند. آمار نشان میدهد که در 200 سال گذشته و بهویژه ۵۰ سال اخیر میزان گازهای گلخانهای به طور تصاعدی رو به افزایش بوده، بهطوریکه میزان دیاکسیدکربن و متان بهترتیب ۱۵۰ و ۳۰ درصد افزایش یافته است. افزایش دامها، استخراج گاز طبیعی و استفاده از کودهای شیمیایی نیز بخشی از عواملی هستند که منجر به تولید متان میشوند. با وجود تلاشهای جهانی زیادی که برای مقابله با تغییر اقلیم انجام شده است، نظیر پیمان پاریس، پیمان کیوتو و کنوانسیون تغییر آبوهوا، به نظر میرسد با ادامه شرایط فعلی، ساکنان سیاره زمین به سمت نقطه غیرقابل بازگشتی حرکت میکنند و همانند آنچه که آن دولتمرد آمریکایی گفت در مسیری قرار داریم که به تراژدی ختم میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.