ایرانخودرو قیمت اولین خودروی پسابرجامی را اعلام کرد
معمای پژو 2008
سعید ابوالقاسمی: بازار خودروی ایران، همیشه برای مردم پر از معما بوده است؛ از قیمتها گرفته تا استاندارد محصولات و نوع قراردادهایی که خودروسازان بزرگ با شرکتهای خارجی بستهاند. ورود خودروهای جدید هم همواره ابهامهایی را برای مصرفکنندگان و مردم ایجاد کرده است. اینکه قیمت خودروهای جدید چقدر باشد، اینکه قیمتگذاریها چگونه انجام شود و اینکه خودروهای تولیدشده چه زمانی به مشتریان تحويل داده شوند، از جمله سؤالات متداولی است که مردم همواره درباره بازار خودرو و بهویژه خودروهای جدید پرسیدهاند. این سؤالات، دامن جدیدترین محصول ایرانخودرو که لقب «نخستین خودروی پسابرجامی» را هم یدک میکشد، گرفته و شایعات و حاشیهها درباره آن زیاد شده است. اصلیترین موضوعی که درباره پژو 2008 مطرح میشود، نوع قیمتگذاری آن است. از سویی ایرانخودرو اعتقاد دارد به دلیل وجود خودروهای رقیب در بازار، شورای رقابت نمیتواند وارد موضوع قیمتگذاری پژو 2008 شود و از سوی دیگر، شورای رقابت میگوید، اگر تخلفی در قیمتگذاری این خودرو مشاهده کند، حتما موضوع را بررسی میکند. بااینحال، حاشیههای پژو 2008 فقط مربوط به قیمتگذاری نیست. این خودرو، از همان زمان بستهشدن قرارداد تولید هم توجهات زیادی را به خود جلب کرد. در ابتدا قرار بود 2008 در اسفندماه 95 تحویل داده شود. این وعده را هاشم یکهزارع، مدیرعامل گروه صنعتی ایرانخودرو در سال 94 داده بود. او در بهمنماه 94 گفته بود که پژو 2008 اواخر سال 95 وارد بازار خواهد شد: «اولین محصول پژو 2008 در اواخر سال 95 وارد بازار ایران خواهد شد. دو مدل پژو دیگر، یعنی 301 و 208 نیز در سالهای 1396 و 1397 وارد بازار ایران میشوند». ولی ایرانخودرو درباره عرضه 2008 آنقدرها هم پای قول خود نماند؛ چه آنکه اندکی بعد و در تیرماه 95 باز هم زمان جدیدی برای ورود 2008 به بازار مطرح شد: ابتدای 96. نقلقول جدید در مراسم عقد قرارداد تولید انبوه پژوه 2008 میان ایرانخودرو و پژو سیتروئن مطرح شد. جایی که یکهزارع دوباره تأکید کرد ایرانخودرو برای تولید انبوه 2008 عجله دارد و تلاش میکند این خودرو تا اسفند 95 به تولید انبوه برسد و در ابتدای سال 96 هم وارد بازار شود. معمای قیمتگذاری سرانجام موعد پیشثبتنام پژو 2008 فرارسید. درست همان کاری که ایرانخودرو درباره خودروی دنا انجام داد، درباره 2008 هم انجام شد. ایرانخودرو در فراخوان اولیه ثبتنام برای فروش پژو 2008 اعلام کرد که از خریداران این خودرو، 60 میلیون تومان بهعنوان پیشپرداخت دریافت خواهد کرد. اعلام همین رقم، باز هم شایعات درباره 2008 را بیشتر و بیشتر کرد. براساس مقررات و قوانین پیشفروش خودرو، شرکتهای خودروساز و فروشندگان نباید بیش از 50 درصد مبلغ خودرو را بهعنوان پیشپرداخت دریافت کنند. براساس تعریف این قانون، قیمت 2008 حداقل 120 میلیون تعیین خواهد شد. مبلغی که با آنچه پیش از این اعلام شده بود، تفاوت بسیار زیادی دارد؛ چراکه پیش از این، مسئولان ایرانخودرو اعلام کرده بودند پژو2008 را با قیمتی زیر صد میلیون تومان به فروش میرسانند. در چنین شرایطی، شهرام میرآخورلو، معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت مصرفکنندگان، تخلف ایرانخودرو در قیمتگذاری را رد میکند: «درست است که در آییننامه پیشفروش خودروها، مبلغ پیشپرداخت حداکثر 50 درصد قیمت خودرو تعیینشده، اما به دلیل آنکه قیمت فروش نقدی پژو 2008 هنوز مشخص نشده و پیشبینی میشود این خودرو با قیمت 120 میلیون تومان به فروش برسد، با پیشفروش 60میلیونتومانی موافقت شده است». از بازار سیاه حوالهها تا مسدودشدن سایت پیشخرید دیروز و درحالیکه گمانهزنیها درباره تعیین قیمت پژو2008 همچنان ادامه داشت، بازار خودرو با تکانهای اساسی روبهرو شد؛ از سویی بازار سیاه فروش حواله 2008 به راه افتاد و از سوی دیگر، سایت ثبتنام این خودرو از دسترس خارج شد. این در حالی است که فقط چهار روز از آغاز فروش اینترنتی پژو 2008 میگذرد و ایرانخودرو تلاش میکند محصول تازهوارد خود را بهسرعت در بازار تثبیت کند. در این میان، دلالان هم دستبهکار شدهاند و حوالههای 60 میلیونی پیشفروش 2008 را با قیمت 72 میلیون تومان به فروش میرسانند. عمده تبلیغات فروش حوالههای 70 میلیونی پژو2008 نیز در شبکههای مجازی دستبهدست میشود. با این حال، همزمان با دلالانی که در تلاش برای فروش حوالههای خودروی تازهوارد بودند، سایت ثبتنام پژو2008 هم مسدود شد تا سردرگمی مردم بیشتر شود. هرچند ایرانخودرو دلیل از دسترس خارجشدن سایت ثبتنام را «مراجعه زیاد متقاضیان» عنوان کرد اما زمینهای را فراهم آورد تا خبرهای غیررسمی درباره قیمت نهایی 2008 اجازه انتشار نیابد. بر اساس این اخبار غیررسمی، قیمت نهایی تازهوارد فرانسوی، 99 میلیون و 800 هزار تومان خواهد بود. شورای رقابت، آماده ورود به پرونده قیمتهای غیررسمی پژو2008 در حالی از سوی محافل مختلف نقل میشود که ایرانخودرو ورود شورای رقابت به پرونده قیمتگذاری این خودرو را خلاف قانون میداند. ایرانخودرو ورود شورای رقابت به پرونده 2008 را خلاف قانون میداند. این شرکت اعتقاد دارد شورا باید فقط درباره کالاهای غیررقابتی نظر دهد و این در حالی است که رقبای داخلی و خارجی 2008 در بازار حضور دارند و بنابراین دست ایرانخودرو در قیمتگذاری باز است. بااینحال، رضا شیوا، رئیس شورای رقابت در میانههای خرداد گفته بود: «ایرانخودرو باید مستندات قیمتی خود را به شورا اعلام کند و شورا با بررسی مستندات و بازار اعلام میکند این خودرو مشمول قیمتگذاری هست یا خیر!» البته شیوا یک هفته بعد اعلام کرد ایکاپ چندی پیش با ارسال نامهای خواستار اعلام نظر شورا درباره محدوده قیمتی پژو 2008 شده و کارشناسان شورا مشغول بررسی درخواست ایرانخودرو هستند: «تا نتایج کارشناسی اعضای شورای رقابت اعلام نشود، نمیتوان درباره قیمت پژو 2008 نظر قطعی داد». ولی رستمی، عضو شورای رقابت نیز درباره قیمتگذاری 2008 به «شرق» گفت: سال گذشته و زمانی که در شورای رقابت، قیمتهای جدید خودروها را مشخص کردیم، از سوی شورا به دو خودروساز بزرگ اعلام شد «باید» مباحث حاشیهای قیمتها در بازار را حذف کنند؛ چراکه در غیر این صورت، احتمال عوضشدن تصمیم شورای رقابت وجود دارد و شورا پرونده قیمتگذاری خودروهای بالای 40 میلیون تومان را نیز بررسی خواهد کرد. او تأکید کرد: «به ایرانخودرو و سایپا هشدار دادهایم که اگر پارامترهای قیمتگذاری را رعایت نکنند، شورا بیتفاوت عمل نخواهد کرد و قطعا پرونده را بررسی خواهد کرد؛ در همین موضوع قیمتگذاری 2008 نیز بازار و عملکرد ایرانخودرو را رصد خواهیم کرد و درصورتیکه در این زمینه سوءاستفادهای انجام شود، شورای رقابت قطعا به پرونده ورود خواهد کرد». رستمی در پاسخ به این انتقاد ایرانخودرو درباره منع قانونی ورود شورای رقابت به پرونده 2008 نیز تأکید کرد: «در قانون مشخصشده که هر خودروی جدیدی تولید میشود، خودروسازان باید اطلاعات آن خودرو را به شورای رقابت ارسال کنند؛ شورای رقابت هم براساس دستورالعمل قیمتگذاری خودرو، محاسبه اولیه را انجام میدهد؛ پس از آن، اگر محصول تولیدشده شامل موارد انحصار در بازار باشد، باید بر مبنای دستورالعمل شورای رقابت تولید شود و درصورتیکه شامل موارد انحصار نباشد، قیمتگذاری آن باید به صورت رقابتی انجام شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.