درد و رنج روزنامهنگاری در کردستان
جلال قوامی
تاریخ روزنامهنگاری در ایران در یک قرن گذشته بیانگر این واقعیت تلخ است که مطبوعات آزاد همواره با دو مسئله مواجه بوده است؛ نخست، کسانی که منافع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خود را در نبود آزادی میدانند و دوم کسانی که با اندیشههای کوتاه و کهنه، عهدهدار برخی امور شدهاند. دو گروه یادشده هنوز از توان بالایی برخوردارند آنچنانکه امروز با وجودی که ایرانیان خود از پیشگامان صنعت و فن روزنامهنگاری بودهاند، بایستی در حسرت کشوری مانند کویت باشند که کمیت و کیفیت روزنامهها و مطبوعات آن باعث تحیر همگان شده است. در جهان امروزی دیگر نمیتوان درهای آزادی و آگاهی را به روی مردم فروبست؛ چراکه به مدد رسانههای ارتباطی مدرن دریچهای به آگاهی و دانستن در دورترین مکانها باز شده است. از سوی دیگر، داستان روزنامهنگاری در کردستان نیز حدیث مفصلی است که مثنوی هفتادمَن میخواهد. پس از توقیف هفتهنامههایی مانند پیام مردم، آشتی و روژهه لات بهار، مطبوعات کردی به خزان گرایید. با پایان عصر اصلاحات، فضای روزنامهنگاری آمیخته به نوعی از لمپنیسم شد. در این فضا، جماعتی نوظهور با نام خبرنگار و روزنامهنگار سربرآوردند که محصول آشفتهبازار و موج پوپولیسم- لمپنیسم آن دوران بود. رنگیننامهها و زردنامههایی که رنگولعابی بهشدت نازل داشتند، روانه دکهها میشد که بیشتر به بولتن خبری ادارات و نهادها شباهت داشت، نه هفتهنامه با معیارهای استاندارد. آنان در این توهماند که روزنامهنگاری به غایت حرفهایاند و در این وادی حرفی برای گفتن دارند. سطح نازل و کممایگی این جریدهها، آنان را در جایگاه یک معاملهگر که بیشتر در پی آناند به نان و نوایی از قِبل عنوان خبرنگار و روزنامهنگار برسند، نشاند. فعالیت جماعت روزنامهنگار در کردستان، در نبود یک انجمن صنفی، به حرکت عدهای انسان بیباک در یک دریای متلاطم و مواج میماند که هیچ لنگرگاهی برای ایمنی و حیات خود ندارند. در سالهای ماضی، خانهای با نام مطبوعات برپا کردند. خانهای که خود باید ملجأ باشد، به دفع و طرد نیروهای منتقد و حرفهای همت گمارد؛ ازاینرو در این سالها دریغ از کوچکترین حرکتی در حمایت از حقوق صنفی جماعت روزنامهنگار در این دیار. دوره جدید خانه مطبوعات در کردستان نیز با توجه به ترکیب آن، چشمانداز امیدوارکنندهای ندارد و به قول معروف باید گفت: هر سال دریغ از پارسال. شایسته است که روزنامهنگاران و خبرنگاران که چارچوب حرفهای و اخلاقی برای خود قائلاند با عزم و ارادهای جدی در راستای حقوق صنفی خویش گام بردارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.