تنها ۲رسانه آمریکایی با ناظر مستقل درونسازمانی باقی ماندهاند
حذف «دبیر خوانندگان» از ساختار تحریریه نیویورکتایمز
تصمیم چند هفته پیش روزنامه نیویورکتایمز درباره حذف سِمت «دبیر خوانندگان» بحثی به وجود آورده است بر سر ارزش این جایگاه شغلی که در سال 2003 در پی رسوایی مطالب جعلی جیسون بلر، برای پایبند نگهداشتن دبیران و خبرنگاران این روزنامه به معیارهای روزنامهنگاری و منافع خوانندگان ایجاد شد. ناشر روزنامه نیویورکتایمز، آرتور سولزبرگر، این حرکت را در یک یادداشت برای کارکنان توضیح داده است: «مسئولیت دبیر خوانندگان - که بهعنوان نماینده خوانندگان عمل میکرد - از یک بخش روزنامه فراتر رفته است». طبق گفته سولزبرگر، «وقتی مخاطبان ما سؤالی کردهاند یا نگران شدهاند، خواه درباره رویدادهای جاری یا تصمیمها درباره پوشش خبری، ما باید خودمان به آنها جواب بدهیم». برای رسیدن به این هدف، روزنامه به واحدهای گستردهترشده بخش کامنتها و بخش بازخوردهای رسانههای اجتماعی متکی خواهد بود و نیز به «مرکز خوانندگان» اتكا خواهد داشت که روز پیش از تغییر و تحولات اخیر، به عموم معرفی شد. اتکا به انتقادهای رسانههای اجتماعی و صداهای عصبانی در بخش کامنتها، راهی عجیبوغریب در نیویورکتایمز برای جایگزینکردن یک روزنامهنگار باتجربه در مقام دبیری خوانندگان است که با حمایت نهادی تأثیرگذارترین روزنامه آمریکا، میتوانست موقع نوشتن، فرصت ابراز تفاوتهای ظریف و نگاههای متنوع را فراهم آورد. این حرکت موقعی رخ داده که اعتماد عمومی به رسانهها در پایینترین حد خود از هر دورهای قرار دارد. در زمانهای که ارزش دروننگری و شفافیت کمیاب است، حذف سِمتی که برای ارائه هر دوِ این ارزشها طراحی شده، حکایت از خودپسندی و خوانش اشتباه دورنمای کنونی رسانهای دارد. روز جمعه، 26 می، آخرین روز کاری الیزابت اسپِید، دبیر خوانندگان نیویورکتایمز، بود. اسپید که قبلا در سمت سردبیر و ناشر کلمبیا ژورنالیسم ریویو کار کرده بود، تابستان گذشته برای یک دوره دوساله از طرف نیویورکتایمز استخدام شد. او در یک مقطع متزلزل در عمر نیویورکتایمز، وارد این کار شد؛ چراکه روزنامه از چپ و راست برای پوشش رقابتهای انتخاباتی بین هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ با انتقاد مواجه بود. اسپید در ایمیلی به کلمبیا ژورنالیسم ریویو مینویسد: «نیویورکتایمز در حال بازنگری دوباره به خود از همه جهات است و تصمیم برای حذف نقش دبیر خوانندگان تنها بخشی از آن است. من افتخار میکنم که یکی از شش نفری بودم که روی این صندلی نشستهام و همراه با کسانی بودهام که سعی میکردند یک نهاد بزرگ را بزرگ نگه دارند، حتی اگر این نهاد اشتباهات اجتنابناپذیری را مرتکب شده باشد. تصور میکنم همه پنج نفر مسئول قبل از من، موافق باشند که در عین اینکه این کار یک کار غیرمعمول پراضطراب است، کاری بهشدت رضایتبخش نیز است». اسپید در دوران کاریاش با خردمندی درباره تنوع تحریریه و محو تدریجی فرصت کار زنان در نیویورکتایمز مینوشت و برای چندین یادداشتش با انتقاد مواجه شد، ازجمله یکی از یادداشتها که استراتژی پشت سر بخش ورزشی روزنامه را به چالش کشیده بود یا یادداشت دیگری که در آن یکی از خبرنگاران نیویورکتایمز را بابت توییتی که با بیخیالی منتشر کرده بود، سرزنش کرده بود. نقش دبیر خوانندگان از ابتدای شروع به کار خود در سال 2003، صدایی مستقل در داخل نیویورکتایمز بوده است. نیویورکتایمز همانطور که سولزبرگر اشاره کرده، انتقادهای زیادی از بیرون از دیوارهایش دریافت میکند. خبرنگاران و دبیران عموما و محترمانه به سؤالات ارسالشده از سازمانهایی نظیر کلمبیاژورنالیسم ریویو پاسخگو هستند؛ بااینحال، دبیر خوانندگانِ پیش از اسپید، مارگارت سولیوان، در ایمیلی به کلمبیا ژورنالیسم ریویو نوشته است: «دبیر خوانندگان یک جایگاه منحصربهفرد است برای گرفتن پاسخ از افراد ردهبالای روزنامه و اصرارکردن بر مسئولیتپذیری». دبیر خوانندگان به جای اینکه به سردبیر روزنامه گزارش دهد، مستقیما به ناشر گزارش میداد و وظیفه بازنگری در استانداردها و فعالیتها را برعهده داشت و بهعنوان رابط بین خوانندگان و تحریریه عمل میکرد. برخلاف منتقدان خارج از تحریریه این روزنامه، دبیر خوانندگان دسترسی منحصربهفردی به کارکنان نیویورکتایمز داشت. بایرِن کالامی که بین سالهای 2005 تا 2007 در سِمت دبیر خوانندگان کار میکرد، میگوید: «طبق قرار من، به خبرنگاران امر نشده بود که به سؤالات جواب بدهند؛ ولی باید سؤالات را دریافت میکردند». کالامی موافق است که محیط رسانهای تغییر کرده و توانایی خوانندگان برای مستقیما نقدکردن پوششهای خبری، از قابلیت دبیر خوانندگان برای پاسخگویی، پیشی گرفته است؛ اما جوابدادن به انتقادهای مخاطبان به مطالب مشخص، تنها بخشی از نقش دبیر خوانندگان بود. نقش مهم دیگر او، تواناییاش برای تحت فشار گذاشتن دبیران ردهبالا و درنظرداشتن تأثیرگذاری گستردهتر پوششهای خبری با موضوعاتی مشخص از طریق نیویورکتایمز بود. حذفکردن جایگاه سازمانی دبیر خوانندگان در نیویورکتایمز که اولین بار از طرف هافینگتون پست گزارش شد، چهار سال بعد از حذف جایگاه سازمانی «بازرس ویژه» در واشنگتن پست رخ داد و حالا تنها دو رسانه بزرگ در آمریکا - رادیوی ملی (انپیآر) و رسانه ورزشی «ایاسپیان» - باقی ماندهاند که دارای سِمت دبیر خوانندگان یا بازرس ویژه هستند. جیم برادی، دبیر خوانندگان «ایاسپیان»، در ایمیلی به کلمبیا ژورنالیسم ریویو میگوید: «من نمیخواهم به طور مشخص درباره تصمیم روزنامه نیویورکتایمز صحبت کنم؛ چراکه درباره ملاحظاتی که مربوط به آن بوده، اطلاع کافی ندارم. اما من هنوز به شدت معتقدم که نقش دبیر خوانندگان مهم است. بله، رشد ناگهانی وبسایتهایی که مطبوعات را پوشش خبری میدهند و ظهور رسانههای اجتماعی، تعداد صداهایی که روزنامهنگاری را نقد میکنند، به شدت افزایش داده است. اما منتقدان داخلی روزنامه به اطلاعات و افرادی دسترسی دارند که بیشتر افراد دیگر ندارند و برای آنها لازم است همان انتقادهایی را که از برندهای مشابه انجام میدهند، درباره برند خود نیز منتشر کنند. فکر میکنم این کار برای شفافیت سازمان خوب است و موجب بالارفتن جدیت اهداف ناشر میشود». دنیل اوکرِنت، اولین دبیر خوانندگان نیویورکتایمز، درباره آنچه روزنامه از دست داده، صریح صحبت میکند. او به کلمبیاژورنالیسمریویو میگوید: «به نظرم باعث خجالت است. به نظرم این روزنامه بهتر بود همان روند را ادامه میداد. به نظرم که واشنگتنپست هم بهتر بود افراد خود را در این سمت نگه میداشت». سؤال ناظران رسانهای که نگران آینده تأثیرگذارترین روزنامه آمریکا هستند، از یک لحاظ ساده است: با حذف نقش دبیر خوانندگان چه چیزی از دست رفت؟ پاسخ از نظر اورکنت، اقتداری است که نیویورکتایمز به منتقد داخلیاش میبخشید، از طریق چاپ حرفهایش تحت لوای نام خود روزنامه. اورکنت میگوید: «حتی با اینکه دبیر خوانندگان مستقل از نیویورکتایمز است، قاعدتا آن شخص بیشتر درباره اینکه روزنامه چطور کار میکند اطلاعات دارد، تا کسی که صرفا نقدش را به صورت آنلاین ارائه میکند». اورکنت نگران است که حذف سِمت دبیر خوانندگان، از سوی منتقدان نیویورکتایمز بهعنوان تلاشی برای محدودکردن شفافیت تعبیر شود. او میگوید: «نگرانی من این است که این حرکت علیه روزنامه مورد استفاده قرار بگیرد. از نظر کسانی که نیویورکتایمز را دوست ندارند و تعداد زیادی از آنها آن بیرون هستند، گفته میشود که «ببینید، ترسو هستند، دیگر مایل نیستند کارکنانشان مورد ارزیابی قرار گیرند. میترسند دبیر خوانندگانشان آنها را در حالی ببینند که دارند کار اشتباهی انجام میدهند. واقعا به شفافیت اعتقادی ندارند». شما میتوانید در آینده نزدیک توییتهایی را دراینباره ببینید». معاون سردبیر نیویورکتایمز، کلیف لِوی، در یک بیانیه گفته است که «مرکز خوانندگان» جدید به مخاطبان اجازه خواهد داد «از ما مسئولیتپذیری بخواهند، به ما کمک کنند در کسب اطمینان از اینکه استانداردهای کیفی، انصاف و صحت را که از نیویورکتایمز انتظار دارند رعایت کنیم». آنچه حتمی است این است که دیگر بعد از این، مسئولیتپذیری به شکل یک صدای لبریز از اقتدار از سوی خود نیویورکتایمز، ادامه نخواهد یافت. منبع: کلمبیاژورنالیسمریویو
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.