|

ظريف براي رايزني درباره مسائل منطقه تا شمال آفريقا رفت

محمد‌جواد ظريف، وزير خارجه كشورمان امروز به شمال آفريقا مي‌رود تا در سفري دو‌روزه با مقامات كشورهاي الجزاير، موريتاني و تونس ملاقات و گفت‌وگو كند. به گفته بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت امور خارجه، هدف از اين سفر تعميق روابط دوجانبه و گسترش مناسبات است. رايزني درباره تحولات منطقه، از جمله سوريه و مسائل خليج فارس نيز از جمله ديگر اهداف اين سفر است.‌ قاسمي تأكيد كرد: تحولات منطقه لزوم همبستگي هر چه بيشتر کشورهاي اسلامي را طلب مي‌کند و جمهوري اسلامي ايران معتقد است کشورهاي مسلمان بايد اتحاد و هم‌گرايي بيشتري در مقابل بدخواهان و تفرقه‌افکنان داشته باشند. مقصد نخست؛ الجزاير الجزاير به عنوان بزرگ‌ترين كشور در سواحل جنوبي مديترانه و دومين كشور بزرگ آفريقا (بعد از سودان) اهميت ‌ويژه‌اي دارد. اين اهميت از يك سو به خاطر موقعيت استراتژيك و همسايگي با تونس، ليبي، نيجر، مالي، موريتاني، مغرب و جمهوري صحراي غربي است و از سوي ديگر به خاطر ذخاير گاز. الجزاير چهارمين كشور دنيا از نظر ذخاير گاز است. ايران روابط‌ خود با الجزاير را از سال 1341 و بعد از استقلال اين كشور از فرانسه آغاز كرد. حاكميت ايران بر جزاير سه‌گانه و حملات الجزاير به ايران در كنفراس غيرمتعهدها در سال 1352 دو موضوعي است كه روابط را سرد كرده بود، اما كمك الجزاير به حصول توافق الجزاير ميان ايران و عراق، خروج ايران از بلوك غرب، بعد از انقلاب اسلامي و ديدگاه‌هاي مشترك درباره مسائل جهاني از جمله فلسطين، ايفاي نقش ميانجيگري در مسئله گروگان‌گيري سفارت آمريكا از سوي الجزاير و حمايت از ايران در جنگ با عراق روابط دو كشور را بهبود بخشيد. با‌اين‌حال، در سال‌هاي پاياني دهه 60‌، ايران به دخالت در امور داخلي الجزاير متهم و روابط سياسي قطع شد. ديدار رؤساي جمهور ايران و الجزاير در سازمان ملل در سال 79 بهانه ازسرگيري و آغاز فصل جديد روابط شد. مواضع الجزاير در بحران سوريه و اختلاف اخير كشورهاي عربي با قطر، به‌خوبي از نزديكي روابط سياسي دو كشور حكايت مي‌كند. عبدالمالك سلال، نخست‌وزير الجزاير سال گذشته با سفر به روسيه از مواضع مشتركش درباره اوضاع سوريه، يمن و عراق گفت. به‌اين‌ترتيب الجزاير با پروژه عربستان و متحدانش براي كاهش نفوذ منطقه‌اي ايران همراه نشد؛ به همين خاطر نيز عربستاني‌ها از الجزاير گلايه و از سياست‌هاي الجزاير اين‌گونه برداشت كردند که الجزيره درصدد شکاف در اتحاديه عرب است. شكافي كه با محاصره قطر عميق‌تر شد. الجزاير در اين مورد نيز با عربستان، بحرين، امارات و مصر همراه نشد و در بيانيه‌اي از تمام طرف‌هاي مناقشه خواست «گفت‌وگو» را به عنوان تنها راه حل اختلافات موجود در نظر بگيرند. دو كشور در اين سال‌ها علاوه بر روابط سياسي، همكاري‌هاي فني و اقتصادي نيز داشته‌‌اند. همكاري در تعيين سياست‌هاي نفتي اوپك براي قيمت‌گذاري و كاهش يا افزايش سهميه توليد، از جمله اين همكاري‌هاست. همكاري‌هاي اقتصادي ميان ايران و الجزاير بعد از توافق هسته‌اي و لغو تحريم‌هاي عليه ايران، با شتاب بيشتري‌ پيش مي‌رود و مقامات دو كشور بر ضرورت اين امر تأكيد دارند. ايستگاه دوم؛ موريتاني سفر ظريف به موريتاني در توسعه مناسبات با اين كشور نقش مهمي ‌خواهد داشت؛ زيرا روابط دو كشور از آغاز تاكنون اغلب تيره‌ و تار بوده است. در سال‌هاي اخير و بعد از بازگشايي سفارت نيز رفت‌وآمدهاي زيادي ميان مقامات صورت نگرفته و به همين خاطر حضور ظريف در موريتاني اهميت ويژه‌اي دارد. گفتني است، روابط ايران و موريتاني از مرداد 1355 و بنا به درخواست سفارت اين كشور در پاريس آغاز شد. بعد از انقلاب اسلامي نيز با رايزني‌هاي علي‌اكبر ولايتي در سال 60، نمايندگي ايران در نواكيشوت افتتاح شد. نمايندگي‌اي كه موريتاني تا چهار سال بعد آن را به رسميت نمي‌شناخت. كودتا و تغيير در قدرت موجب تغيير سياست‌هاي موريتاني شد و اين كشور سعي كرد تا روابط خود را با مراكش و كشورهاي جنوب خليج فارس به‌ويژه عربستان و كويت تقويت كند. اين رويكرد اختلافات با ايران را عميق‌تر كرد تا جايي كه در سال 66 با صدور يك بيانيه روابط خود با ايران را قطع كردند. اين كشور كه از عراق حمايت مي‌كرد، مدعي شد كه ايران براي ادامه جنگ پافشاري مي‌كند و در تلاش است تا اين جنگ را به ساير كشورهاي عربي بكشاند.روابط دو كشور از سال 87 بدون بازگشايي سفارت از سر گرفته شد. تونس و سپس مراكش پل ارتباطي ايران و موريتاني بودند و سفراي ايران به صورت اکروديته فعاليت مي‌کردند. بعد از سفر رئيس‌جمهور موريتاني به ايران در سال 1388 توافق شد كه سفارت بازگشايي شود. فصل آخر؛ تونس روابط ايران و تونس در سال‌هاي گذشته فراز و نشيب چنداني نداشته است. دولت نهم و دهم تلاش‌هاي بسياري براي توسعه همكاري‌هاي اقتصادي با اين كشور داشت و چندين كميسيون مشترك نيز برگزار كرد و توافق‌نامه‌هايي امضا شد. دولت يازدهم نيز در توجه به آفريقا همان راه را رفته است و اكنون سفر ظريف به تونس گامي براي بهبود روابط سياسي و اقتصادي با اين كشور است. موضع‌‌گيري‌هاي تونس در مسائل اخير منطقه نويد بهترشدن اوضاع را نيز مي‌دهد. تونس نيز از ديگر كشورهايي است كه بعد از قطع‌ رابطه كشورهاي عربي با قطر، ابراز اميدواري كرد با دستيابي به راه حل مورد رضايت همه كشورها، امنيت و ثبات در منطقه برقرار شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.