ترامپي که فالش ميزند!
مصطفي درگاهي
انقلابي مردمي در يمن شروع شده بود. اعدام شيخ نمر و سوءمديريت در مراسم بزرگ حج، جايگاه عربستان را در جهان اسلام متزلزل کرده بود و سعوديها در يمن به قتل کودکان و زنان متهم بودند. عربستان بيش از هر زمان ديگري تحت فشار افکار عمومي جهان قرار داشت، تا جايي که سناي آمريکا بدون درنظرگرفتن ملاحظات اقتصادي تصميم داشت تحريمهايي عليه اين کشور اعمال کند. ناگهان سفارت عربستان در تهران و سپس در مشهد به آتش کشيده شد. تصويري منفي از ايران به سرعت در صدر خبر رسانههاي جهان قرار گرفت و انگشت اتهام افکار عمومي جهان به سوي ايران برگشت. تمام جنايات عربستان، خون شيخ نمر و تصوير کودکان يمن در پشت تصویر سفارتي که در شعلههاي آتش ميسوخت، به خاکستر بدل شد. دونالد ترامپ در انتخابات جنجالي آمريکا پيروز شد و در اولين سفر خارجي خود به عربستان سعودي سفر کرد. ترامپ که بيشتر تاجر بوده تا سياستمدار در رياض 110 ميليارد دلار اسلحه فروخت و سعوديها احساس کردند که با اين تسليحات نظامي بهتر ميتوانند در منطقه جولان دهند، بيخبر از اينکه اين معامله سنگين تسليحاتي تنها مردم مظلوم يمن را نترسانده بود. قطر که ساليان سال بر سر مرزهاي استراتژيک خود که سرشار از منابع گازي است با عربستان سعودي اختلاف داشت، احساس کرد که اين بار ديگر نميتواند به تنهايي با زيادهخواهي سعوديها مقابله کند. امير قطر در گفتوگويي تلفني پيروزي حسن روحاني را در انتخابات تبريک گفت و خواستار افزايش روابط بين تهران و دوحه شد. قطر به عنوان يکي از رقباي سرسخت ايران و از همپيمانهاي مهم عربستان، به سوي ايران تغيير موضع داد و اين حاکي از تشکيل اتحادي جديد عليه آمريکا در منطقه است. در همين ايام بود که پس از ديدار ترامپ با اعضاي ناتو و سهمخواهي واشنگتن از اروپا، آنگلا مرکل صدراعظم آلمان از ايجاد يک ارتش مستقل بدون رهبري آمريکا سخن به ميان آورد، اتحادي نظامي که با بيانيه رسمي فدريکو موگريني، مسئول سياست خارجه اروپا شکل رسميتري به خود گرفت. دونالد ترامپ با ديد کاسبکارانه و اشتباهات محاسباتي خود متحدان آمريکا را ترسانده و زمينه خوبي براي تشکيل اتحادهايي عليه آمريکا فراهم کرده است. ترامپي که اين روزها بيش از حد فالش ميزند! با آهنگ جديد قطر در سياست خارجياش، به دنبال نگاهها براي برآورد جديت قطريهاست. فشارهايي که اين روزها به قطر وارد ميشود با حمايت متحدان جديد و احتمالي قطر بسيار کمرنگ شده است. تهديد آمريکا به انتقال پايگاه مهم نظامياش از العديد، ديگر براي قطر يک تهديد امنيتي محسوب نميشود، چراکه بعد از مذاکرات جواد ظريف با همتاي ترک خود طرح اعزام نيرو به قطر از سوي ترکيه به تصويب رسيد تا قطر از اين بابت آسوده خاطر باشد. واشنگتن که بعد از اين اقدام دست خود را براي امتيازگرفتن از قطر خالي ميبيند، پيشنهاد وساطت براي حل مشکل قطر را مطرح کرده است و تنها انتظاري که از ترامپ براي حل اين مشکل ميتوان داشت رسيدن به فروش 200 مليارد دلار اسلحه در خاورميانه است؛ رکوردي که رسيدن به آن براي هر تاجري جذاب است. تلاش مذبوحانه داعش در تهران و اتفاقات ناخوشايند روز چهارشنبه 17 خرداد از سويي ميتوانست متحدان ايران را دلسرد کند، ولي اين حملات تروريستي تبديل به اعلاني شد بر نقش مؤثر ايران در ضربهزدن به داعش تکفيري در منطقه و اين بار دنيا بلندتر از هميشه شنيد که ايران خود قرباني ترور است. اتحاديه اروپا و فدراسيون روسيه خواستار همکاري جديتر با ايران براي مبارزه با تروريست شده. ايران هنوز هم به عنوان جزيره ثبات در منطقه مطرح است و بعد از انتخابات پرشور و حداکثري اخير، اين خطر صدور دموکراسي است که بيش از هر تهديد ديگري کشورهاي مرتجع همسايه را به وحشت انداخته است. آينده مبهم قطببندي سياسي در منطقه تا حد زيادي وابسته به پاسخ امير قطر در مقابل پيشنهادهاي وسوسهکننده آمريکاييها است و اين سؤال که آيا قطر تصميم دارد به يک بازيگر جديد در خاورميانه بدل شود يا اينکه با سرافکندگي به زير چتر پادشاهان سعودي بر خواهد گشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.