|

اغراق صادقانه

هادی آذری: وقتی در 18 می ‌سال جاری از «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، پرسیدند آیا هیچ‌وقت «جیمز کومی»، مدیر سابق اف‌بی‌آی، را مجبور کرده تا روند بازپرسی درباره «مایکل فلین» را متوقف کند، جواب ترامپ این بود: «نه، نه. سؤال بعدی». حال اظهارات اخیر کومی در سنا و کمیته منتخب امنیت ملی، ادعای ترامپ دراین‌باره را صراحتا رد می‌کند. این اظهارات راا می‌توان حمله‌ای بی‌سابقه علیه اعتبار و صداقت رئیس‌جمهوری آمریکا دانست؛ مسئله‌ای که با توجه به تلاش نمایندگان دموکرات برای استیضاح ترامپ، می‌تواند نه‌تنها جایگاه ترامپ، بلکه موقعیت سیاسی جمهوری‌خواهان را به‌شدت تضعیف کرده و بیش‌ازپیش به آشوب سیاسی در ایالات متحده دامن بزند. دولت ترامپ در همین پنج‌ماهی که از آغاز فعالیتش می‌گذرد، با عزل مقامات بلندپایه‌ای مانند مایکل فلین، مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور، جیمز کومی و اتهاماتی که به «جرد کوشنر»، داماد و مشاور ترامپ، وارد شده، از لحاظ جنجالی‌بودن برای خود یک رکورد را ثبت کرده است؛ رکوردی که می‌تواند برای جمهوری‌خواهان گران تمام شود. در جدیدترین قطعه از پازل این رسوایی‌ها، کومی مدعی شده است ترامپ در اقدامی نادرست و به صورتی ضمنی خواستار تعلیق تحقیقات اف‌بی‌آی درخصوص مایکل فلین شده بود. او همچنین صراحتا ترامپ را به دروغ‌گویی و افترازنی علیه خودش و اف‌بی‌آی متهم کرده است. درواقع، ماجرا از جایی شروع شد که اف‌بی‌آی عنوان کرد شواهد کافی برای انجام تحقیق و تفحص درباره ارتباط کمپین ترامپ با روسیه و احتمال مداخله این کشور در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا وجود دارد؛ تحقیق و تفحصی که تا امروز نیز ادامه دارد و علاوه بر اف‌بی‌آی، کمیته از سوی سنا نیز به این تحقیق و تفحص پیوسته است. مسئله‌ای که به نظر در نهایت به اخراج کومی از اف‌بی‌آی منتهی شد. البته ترامپ در آن زمان علت اخراج کومی را عملکرد نامطلوب او در رسیدگی به ماجرای جنجالی ایمیل‌های «هیلاری کلینتون» در دوران انتخابات عنوان کرد. حال آنکه کومی مدعی شده تا پیش از اخراج ناگهانی او، ترامپ همواره از عملکرد او در اف‌بی‌آی تمجید می‌کرده است. کومی از دلایل اخراجش روایت کاملا متفاوتی دارد. جالب آنکه بدانیم رؤسای اف‌بی‌آی برای یک بازه زمانی 10ساله انتخاب می‌شوند اما برای کومی که در سال 2013 به این سمت منصوب شد، مدت حضورش به‌عنوان رئیس این سازمان بیشتر از چهار سال طول نکشید. روایت کومی طبق اظهارات کومی، ترامپ از او خواسته تا برای اثبات وفاداری خود به او، بخشي از این تحقیق و تفحص را متوقف کند که با عدم موافقت او مواجه می‌شود. درواقع کومی علت اخراجش را در تن‌ندادن به خواست رئیس‌جمهور می‌داند. دموکرات‌ها نیز هم‌صدا با کومی بر این باورند دلیل اصلی اخراج کومی، اصرار او به ادامه تحقیقات درباره اتهام تعاملات سری ستاد انتخاباتی ترامپ با روسیه بوده است. کومی در این رابطه به یادداشت‌های خود از مکالماتش با ترامپ در کاخ سفید استناد می‌کند. او در جلسه سنا مدعی شده چون نگران بوده که ترامپ ممکن است بعدا در رابطه با محتوای این دیدارها دروغ بگوید، از مکالمات خود با ترامپ یادداشت‌برداری کرده است. او همچنین در این جلسه عنوان کرد آن‌قدر نسبت به رئیس‌جمهور بی‌اعتماد بوده که اصلا دلش نمی‌خواسته با او تنها باشد. بااین‌حال، اظهارات کومی در کمیته سنا فقط به ترامپ محدود نبود. او صراحتا از دخالت روس‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته آمریکا خبر داد و عنوان کرد این کار با هدف خاصی صورت گرفته است. واکنش‌ها از چپ و راست درحالی‌که برخی از نمایندگان جمهوری‌خواه ازجمله پل رایان با تأکید بر استقلال اف‌بی‌آی، به‌خاطر بی‌توجهی ترامپ به قواعد حاکم بر رابطه کاخ سفید و اف‌بی‌آی، به انتقاد از او برخاسته‌اند، عده‌ای نیز حمایت تلویحی ترامپ از فلین را نتیجه بی‌تجربگی و وفاداری او به همراهانش می‌دانند. کریس کالینز، سناتور جمهوری‌خواه از نیویورک، درباره درخواست تلویحی ترامپ از کومی برای خاتمه‌دادن به تحقیق و تفحص از فلین، می‌گوید: «من شخصا به ترامپ افتخار می‌کنم که پای فرد وفاداری مانند مایکل فلین ایستاد». اظهارات کومی علاوه بر این واکنش سارا هوکابه سندرز، سخنگوی کاخ سفید را به دنبال داشت که دروغ‌گوخواندن رئیس‌جمهور را توهین‌آمیز خوانده بود. خود ترامپ نیز در ادامه با انتشار تويیتی به اظهارات کومی واکنش نشان داد. او با دروغ‌خواندن اظهارات کومی، او را به خاطر به‌اشتراک‌گذاشتن محتوای مکالمات محرمانه با رئیس‌جمهور به درز اطلاعات متهم کرد. ترامپ، مرد بی‌دفاع بااین‌حال سابقه ترامپ به‌عنوان یک شهروند، نامزد ریاست‌جمهوری و رئیس‌جمهوری، کار دفاع از او را سخت می‌کند. خود ترامپ در کتابش با عنوان «هنر معامله» رویکرد و نگاهش به مسئله صداقت و درستی را به‌خوبی تشریح کرده است. او در این کتاب می‌نویسد: «مردم می‌خواهند باور کنند چیزی که می‌خرند بهترین و خاص‌ترین گزینه در نوع خود است. من این را اغراق صادقانه می‌نامم». درضمن نباید فراموش کرد ترامپ کمپین تبلیغاتی خود را با انتشار این دروغ که باراک اوباما متولد ایالات متحده نیست، شروع کرد. او همچنین در مراسم تحلیف خود، از مشاورانش خواست جمعیت حاضر را بیشتر از میزان واقعی اعلام کنند. تمامی این موارد حاکی از مردی است که از دروغ‌گفتن ابایی ندارد. از دیگر سو، خود کومی نیز چهره‌ای جنجالی در آمریکا محسوب می‌شود. او سال گذشته با انجام تحقیقاتی درباره ایمیل‌های شخصی هیلاری کلینتون و سخن‌گفتن از احتمال وجود اطلاعات جدید در این رابطه، آن‌هم 10 روز قبل از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری خشم دموکرات‌ها را برانگیخت. همچنین اغراق او در تعداد ایمیل‌های لورفته هیلاری کلینتون باعث شد تا اف‌بی‌آی سخنان او را تصحیح کند. بااین‌حال، اظهارات کومی، پرسش‌های زیادی را در برابر قانون‌گذاران، افکار عمومی و کمیته‌ای که وظیفه تحقیق‌وتفحص درباره ارتباطات احتمالی میان کمپین ترامپ و روسیه را دارد، قرار می‌دهد. پرسش اصلی این است که کدام روایت را باید باور کرد؟ صحبت‌های رئیس سابق عالی‌ترین نهاد اجرای قانون یا رئیس‌جمهور سوگندخورده را؟ پاسخ به این سؤال شاید در نهایت امر تأثیر چندانی بر نتیجه تحقیقات اف‌بی‌آی و کنگره درخصوص مسئله دخالت روسیه در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا نداشته باشد و همچنین شاید نمایندگان جمهوری‌خواه را به استیضاح ترامپ ترغیب نکند، ولی می‌تواند باعث تضعیف موضع و جایگاه سیاسی رئیس‌جمهوری شود که هنوز پنج ماه نیز از شروع به کارش در کاخ سفید نمی‌گذرد.

جمهوری‌خواهان و بحران اعتماد «متیو دوئد»، استراتژیست ارشد کمپین انتخاباتی جورج دبلیو بوش، به‌شدت درخصوص محدودشدن دایره معتمدین رئیس‌جمهور و زیرسؤال‌رفتن اعتبار او و تأثیر آن بر قطع ارتباط رئیس‌جمهور با جامعه هشدار می‌دهد. درهمین‌رابطه، نظرسنجی اخیر مؤسسه «گالوپ» نشان می‌دهد که در ماه جاری 36 درصد آمریکایی‌ها، ترامپ را فردی «صادق و قابل‌اعتماد» می‌دانستند، درحالی‌که این میزان در ماه فوریه 42 درصد گزارش شده بود. این مسئله نشان می‌دهد که میزان اعتماد به صداقت و راست‌گویی ترامپ در عرض کمتر از چهار ماه، شش درصد کاهش یافته است. در هر صورت گفته‌های کومی هرچند قویا از سوی ترامپ و وکلای او رد شده‌اند، اما بدون‌شک دارای پیامدهایی سیاسی براي او هستند. شهادت کومی به نظر شرایط را برای جمهوری‌خواهان سخت‌تر از قبل می‌کند. پیش‌تر نیز برخی جمهوری‌خواهان درخصوص ریزش آراي خود در انتخابات میان‌دوره‌اي کنگره به علت عملکرد نامطلوب ترامپ و قضیه دخالت روسیه در انتخابات آمریکا هشدار داده‌اند. فراموش نکنیم این اولین‌باری است که یک رئیس اف‌بی‌آی، رئیس‌جمهور آمریکا را به دروغ‌گویی متهم می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.