|

نگاه

هنر ماندگار است

علی ربانی‌فر

باید دانست که هنر یک هنرمند پیامبر ذهن و اندیشه آن هنرمند است و وظیفه آن چیزی نیست جز واداشتن مخاطب خویش برای حتی لحظه‌ای تفکر در باب آفریده آن هنرمند. آن‌گاه که سخن از هنرهای زیبا یا زیبایی هنر به میان می‌آید، سنگینی مواجهه با مفهوم آن و میزان درک آن از جانب خالقان و دست‌اندرکاران هنر می‌تواند چون غربالی در جریان هر جامعه، بزرگی و کوچکی هنرمندان را تمایز بخشد. بی‌تردید معناکردن زیبایی هنر تنها در مفهوم قشنگی یا عوامانه‌تر زيبايي بصری یا سمعی آن اثر چیزی جز ناچیز‌شمردن ذات هنر نیست. زیبایی هنر باید در بارِ مفهومی آن و تأثیرگذاری درونی آن نهفته باشد یا به قول معروف، حرفی برای گفتن داشته و تلنگری به ذهن و جان مخاطبش بزند که در این صورت قدرت واقعی آن نمایان خواهد شد و هنر وظیفه‌اش را تمام و کمال انجام داده است. گاهی خنکای مرهمی شود بر شعله زخمی یا پاسخی برای سؤالات اضطراب‌آلود درونی. این‌گونه است که قدرت و شکوه هنر شاملو‌ها و لورکا‌ها در شعر خود، محصص‌ها و پیکاسو‌ها در قاب خود و مارلی‌ها و شجریان‌ها در صدای خود مانا می‌شود. پخش‌نشدن صدای بی‌نظیر استاد شجریان در این ماه رمضان خود گواهی بر این بزرگی است.

دردسر‌های خروج از یک پیمان

فرهاد خزائلی وقتی خبر خروج آمریکا از توافق‌نامه پاریس توسط رئیس‌جمهور آن کشور اعلام شد بسیاری از فعالان محیط زیست و پیشگامان توسعه پایدار در بهت عمیقی فرو رفتند. توافق‌نامه‌ای که می‌توان از آن به ‌عنوان یک افتخار بزرگ در اجماع بشر بر سر حفظ کره زمین نام برد این‌گونه از سوی یکی از ارکان اصلی خود، یعنی آمریکا نقض شد. شاید بتوان به‌سادگی گفت حرکت رئیس‌جمهور تاجر‌مسلک آمریکا کم از روشن‌کردن جنگ جهانی مدرن ندارد. جنگی که در آن نه تفنگ است نه بمب؛ اما عواقب آن می‌تواند کشور کوچکی مانند مالدیو را به‌راحتی از صحنه روزگار محو کند یا صحرای سوزان سینا را بیش از این بسوزاند. توافق پاریس یک توافق جمعی جهت کاهش گازهای گلخانه‌ای است. گازهایی که ناشی از فعالیت‌های صنعتی بشر است و مانند پرده‌ای روی جوّ زمین را می‌گیرد. این پرده منجر می‌شود کره زمین مانند یک گلخانه بسته شود و جریانات هوایی دچار مشکل شوند. با این روند، دمای کره زمین بالاتر می‌رود و موجب تغییرات اقلیمی می‌‌شود. ظهور توفان‌های عجیب و خشک‌سالی‌های طولانی، بالا‌رفتن سطح آب دریا و کاهش خشکی، کاهش تولید محصولات غذایی و بروز قحطی از عواقب این پدیده است. خروج از چنین پیمانی، آن هم به بهانه وعده انتخاباتی جهت افزایش رونق در بازار انرژی‌های فسیلی، تفاوت دیدگاه شعارگرایی با واقعیت‌گرایی را روشن می‌کند. در دنیایی که بر همگان مسجل شده است استفاده از سوخت‌های فسیلی آینده بشر را با خطر انقراض مواجه خواهد کرد، وعده بازگشت به صد سال گذشته، چه مفهومی خواهد داشت. آیا سود موقت استفاده از زغال‌سنگ و نفت در تولید انرژی می‌تواند دلیل خوبی برای کشورهای صنعتی در جهت بازگشت به گذشته باشد. کشوری که در دنیا مدعی دموکراسی و حقوق‌ بشر است و خود را سرآمد توسعه قلمداد می‌کند، چگونه می‌تواند این‌چنین یک‌سویه و به جهت حفظ منافع حزبی و تجاری، دست به اقدامی بزند که می‌تواند آینده تمام بشر را تحت ‌تأثیر قرار دهد. کاری که حتی در کشورهای غیردموکراتیک و توسعه‌نیافته عضو پیمان صورت نپذیرفته است. خروج از چنین پیمانی انسان را به یاد قصه معروف سوراخ‌کردن قایق می‌اندازد. سهم ما از کره زمین تنها آسمان بالای سر نیست. این آسمان به وسعت یک زمین گسترده شده است. هر کجای آن که خراب شود، به دیگر نقاط نیز آسیب می‌رساند. آسمان و زمین پاک تنها میراثی از بشر است که هرگز در مرزبندی‌های سیاسی نمی‌گنجد. این میراث سرمایه تجارت نیست که به جهت کسب قدرت در بازار مکاره سیاست سودا شود. مطالبه توجه سیاست‌مداران به موضوع محیط زیست یکی از اساسی‌ترین حقوق ‌بشر است. این حق هرگز نباید مایه مبارزات سیاسی شود. این میراث، گنجینه‌ای است که بشر امروز باید آن را به نسل‌های بعد منتقل کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.