|

امید بذر هویت ماست

مصطفی زرین‌پور

تاریخ روز‌های پایانی عرصه انتخابات در ایران همواره یادآور مباحثه‌ای است ازلی و ابدی. گرچه طرفین آن همواره خود را ملزم به پذیرش و احترام نسبت به نظرات و استدلال‌های یکدیگر می‌دانند اما اغلب نتیجه به گونه دیگري است. با وجود اینکه بحث مشارکت در انتخابات در این سال‌ها جزء لاینفک مباحثه‌های انتخاباتی بوده است اما گذشت زمان و این حجم از مباحثه هیچ‌گاه تغییر عمده‌ای پیرامون نظرات و استدلال‌های طرفین به‌خصوص طرف تحریم‌کننده انتخابات ایجاد نکرده است. صداهایی که این دور شنیده شد، از لحاظ محتوا همانی است که در ادوار قبلی به گوش می‌رسید، صدایی یأس‌آلود که سعی بر قضاوت فردمحور نامزد‌های انتخاباتی، تقلیل نقش اجتماع در روند تحولات سیاسی کشور و شانه‌خالی‌کردن از مسئولیت فردی را دارد، صدایی که با ناامیدی می‌کوشد تمام نامزد‌های انتخابات را سروته یك کرباس یا در بهترین حالت بد و بدتر جلوه دهد و با کم‌رنگ جلوه‌دادن دستاورد‌های اجتماع، کلیه امور را در دست عده‌ای خاص بداند. آیا چنین است؟ ما می‌توانیم به همین راحتی قضاوت و از نقش خود و اجتماع عبور کنیم. در اکثر کشور‌های توسعه‌یافته هم نامزدهای انتخاباتی مطلوب قسمت عمده‌ای از جامعه نیستند اما در این کشور‌ها فرد محور قضاوت قرار نمی‌گیرد. آنها سعی می‌کنند برنامه‌ها را با یکدیگر سنجیده و از بین آنها آن را که بیشتر از همه به نیازهایشان نزدیک‌ است، برگزینند موضوعی که فقدان آن در عرصه انتخابات کشور هم نتوانسته ما را نسبت به مشارکت در این عرصه، تصمیم برای سرنوشت خود و آینده کشور ناامید کند. مسائلی حیاتی و غیرقابل عبور که در این سال‌ها ذره‌ذره بذر امید را در دل ما پرورانده است. امید و ایستادگی که همواره در سخت‌ترین شرایط راه پیش پای ما می‌گذارد، به ما آموخته که خود را با شرایط موجود سازگار كنيم و به جای آنکه برنامه‌های نامزدها را با نیاز‌های خود انطباق دهيم، برعکس، تا آنجا که بتوانیم، نیاز نامزد‌ها را در راستای خواسته‌ها و برنامه‌های خود قرار دهیم، از قضاوت اجتناب ورزیده و تمام وقتمان را اختصاص به تحلیل و درک شخصیت افراد دهيم و برای راهی که خواستار پیمودن آن هستيم، فرد اصلح را بجوییم. زیرا زمانی که جامعه بتواند نیاز به رأی نامزدهای انتخابات را در راستای خواست خود قرار دهد، در آن صورت برنامه خود را بر تمام نامزدها و جریانات سیاسی تحمیل می‌کند، به‌طور مثال؛ آیا می‌توانیم تغییر فضای سیاسی فعلی کشور را نسبت به 20 سال قبل نادیده بگیریم. چه کسی فکرش را می‌کرد که جریان رقيب در مناظره‌های ریاست‌جمهوری سال 96 نیازمند گفتمان توسعه سیاسی و اقتصادی، حقوق شهروندی تعامل با دنیا، بسط آزادی و... برای پیروزی در انتخابات باشد، گفتمانی که سال 76 سیل خروشان جامعه، به همراه نامزد اصلح خود و جریان اصلاحات شروع کرده و در برابر همین جریان ایستادند. چطور می‌شود این دستاورد 20‌ساله را با تمام پستی‌ها‌‎ و بلندی‌هایش نادیده گرفت، پیروزی گفتمانی که خواست مردم در فضای سیاسی آن‌ روز کشور بوده و امروز در راستای نیاز به رأی، جريان مقابل احزاب جامعه، شاید این تغییر گفتمان آنها را بتوان ظاهری و صرفا در خدمت اهداف انتخاباتی دانست، اما این موضوع باعث تقلیل دستاورد جامعه در رساندن صدای خود به این طیف نمی‌شود. صدایی که در سوی دیگر، سال 92 حسن روحانی را به سمت خود فراخواند و در این سال‌ها روز‌به‌روز او را به خود نزدیک‌تر کرده، صدایی که روزگاری مدرن، شیک، غیرواقعی و مطالبه اقلیتی از جامعه پنداشته می‌شد، امروز برنده انتخابات را تعیین و او را در راستای اجرای مطالباتش قرار می‌دهد، آری امید بذر هویت ماست، امید که در سخت‌ترین شرایط آن را در دل خود پروراندیم تا امروز در مسیری باشیم که با تمام کاستی‌ها و محدودیت‌ها خود انتخابش کردیم، مسیری که بسیاری از ناهمواری‌هایش را به‌خوبی شناخته و دیگر فریب بیراهه‌هایش را نمی‌خوریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.