|

بدترین منازعه

ترجمه: شهرام زرندار

عربستان‌سعودي، مصر، امارات متحده عربي و بحرين روز دوشنبه روابط خود را با قطر قطع كردند. اين كشورها قطر را متهم به حمايت از تروريسم كرده‌اند. اين بدترين منازعه در عرض سال‌هاي اخير بين بعضي از قدرتمندترين دولت‌ها در جهان عرب است. اين حركت هماهنگ، منازعه مطروحه درباره حمايت قطر از اخوان‌المسلمين، قديمي‌ترين جنبش اسلامي جهان را به طرزي دراماتيك تشديد كرده و حاكي از اين امر است كه دوحه از اهداف ايران، رقیب قديمي منطقه‌اي آنها، حمايت مي‌كند... منازعات اقتصادي به‌سرعت و بلافاصله پس از اينكه شركت هواپيمايي دولتي ابوظبي الاتحاد اعلام كرد كه همه پروازهايش از دوحه را تا صبح روز سه‌شنبه تا اعلام بعدي به حالت تعليق درمي‌آورد،‌ شروع شد. غول نفتي عربستان‌سعودي، قطر را متهم به حمايت از گروه‌هاي ستيزه‌جو و پخش راديوتلويزيوني ايدئولوژي آنها كرده است. عربستان الجزيره قطر را متهم به حمايت از تروريسم كرده است... اين اقدامات شديدتر از اقداماتي هستند كه در طول منازعه هشت‌ماهه در سال 2014 هنگامي كه عربستان‌سعودي، بحرين و امارات متحده عربي سفيران خود را از دوحه فراخواندند، انجام يافته است‌. در آن هشت ماه، گروه ائتلاف به رهبري عربستان‌سعودي، قطر را بدون مدرك متقن متهم به حمايت از گروه‌هاي ستيزه‌جو كرده بودند. در آن زمان ارتباطات و سفر به قطر و برعكس حفظ شدند و قطري‌ها از ائتلاف اخراج نشده بودند.

جدايي بين دوحه و هم‌پيمانان نزديكش مي‌تواند در سراسر منطقه خاورميانه باعث عكس‌العمل‌هايي شود؛ منطقه خاورميانه‌اي كه در آن دولت‌هاي خليج‌فارس از نفوذ و قدرت سياسي‌شان براي اعمال نفوذ بر وقايع جاري در ليبي، مصر، سوريه، عراق و يمن استفاده كرده‌اند. جنگ لفظي ديپلماتيك پرستيژ بين‌المللي قطر را تهديد مي‌كند؛ قطري كه ميزبان پايگاه بزرگ نظامي ايالات متحده است و بناست ميزبان جام جهاني 2022 باشد. سال‌هاست كه قطر خود را به‌عنوان يك ميانجي و معامله‌گر قدرت در منطقه مطرح كرده است.

10 هزار نظامی آمريكايي در قطر چهار دولت عرب روابط خود را با قطر قطع کرده‌اند و باعث عمیق‌ترشدن منازعات بین دولت‌های عرب حاشیه خلیج‌فارس بر سر حمایت قطر از گروه‌های اسلام‌گرا و روابط قطر با ایران شده‌اند. ... قطر در یک میدان گازی عظیم با جمهوری اسلامی شریک است. قطر همچنین میزبان پایگاه هوایی گسترده‌ای است که آشیانه فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایالات متحده و حدود 10 هزار نفر از نیروهای نظامی آمریکاست. روشن نیست که این تصمیم بر عملیات نظامی آمریکا تأثیری خواهد داشت یا نه! مقامات فرماندهی مرکزی و پنتاگون هیچ پاسخی فوری‌ای به درخواست ما برای اظهارنظر در این مورد نداده‌اند... مدت‌هاست که قطر از سوی همسایگان عربش در باره حمایت از اسلام‌گرایان با انتقاد روبه‌رو بود. نگرانی اصلی در این میان حمایت قطر از اخوان‌المسلمین به‌عنوان یک گروه سیاسی- اسلامی سنی است. این گروه از سوی عربستان‌سعودی و امارات متحده عربی غیرقانونی اعلام شده است. اخوان‌المسلمین این دو کشور را به‌خاطر حکومت موروثی به چالش کشیده است.

منازعه عربی؛ عامل ايران در عمق آب‌هاي خليج‌فارس بين قطر و ايران بزرگ‌ترين حوزه و ميدان گازي جهان قرار دارد، در پهنه 9.700 كيلومترمربع كه حداقل 43 تريليون مترمكعب مخازن گاز را در خود دارد... اين دو كشور در حقوق اكتشاف در اين منطقه با هم شريكند و اين يكي از پيوندهاي بسياری است كه اين دو را به‌هم مربوط مي‌كند، اما روابط دوحه با تهران روز دوشنبه وارد آزموني جديد شده است... سرمقاله روزنامه متعلق به دولت امارات متحده عربي، قطر را به‌خاطر آنچه «دوستي توطئه‌آميز» بين دوحه و تهران مي‌نامد، محكوم كرده است... سوزان کردلی، تحلیلگر [خلیج فارس] مستقر در تهران، گفته: «هدف آنها روشن است و آن تحمیل ولایتشان بر دولت قطر است این به‌واسطه خود نقش حاکمیت (قطر) به‌عنوان یک دولت است بیش از این خواسته که دوحه به حکام خلیج [فارس] وفاداری نشان دهد و از آنها حمایت کند، سعودی‌ها و اماراتی‌ها خواهان سلطه بر قطر هستند و در چارچوب سیاست خارجی‌شان، آن را تبدیل به یک بحرین دیگر کنند. او به الجزیره گفته: «سعودی‌ها و اماراتی‌ها پیوسته با جاه‌طلبی‌ها و دست‌درازکردن‌های دیپلماتیک قطر مشکل داشته‌اند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.