امید 24 میلیونی 20ساله
مصطفی زرینپور
تاریخ روزهای پایانی عرصه انتخابات در ایران همواره یادآور مباحثهای است ازلی و ابدی، مباحثهای که گرچه طرفین آن همواره خود را ملزم به پذیرش و احترام نسبت به نظرات و استدلالهای یکدیگر میدانند، اما اغلب نتیجه به گونهای دیگر است. با وجود اینکه مشارکت یا عدم مشارکت در انتخابات در این سالها جزء لاینفک مباحثههای انتخاباتی بوده، اما گذشت زمان و این حجم از مباحثه، هیچگاه تغییر عمدهای پیرامون نظرات و استدلالهای طرفین، بهویژه طرف تحریمکننده انتخابات ایجاد نکرده، صداهایی که این دور شنیده شد، از لحاظ محتوا همانی است که در ادوار قبلی به گوش میرسید، صدایی یأسآلود که سعی بر قضاوت فردمحور نامزدهای انتخاباتی، تقلیل نقش اجتماع در روند تحولات سیاسی کشور و شانه خالیکردن از مسئولیت فردی دارد، صدایی که با ناامیدی میکوشد تمام نامزدهای انتخابات را سروتهیهکرباس یا در بهترین حالت بد و بدتر دانسته و با کمرنگ جلوهدادن دستاوردهای اجتماع، همه امور را در دست عدهای خاص بداند. آیا چنین است؟ ما میتوانیم به همین راحتی قضاوت کرده و از نقش خود و اجتماع عبور کنیم؟! در اکثر کشورهای توسعهیافته هم نامزدهای انتخاباتی مطلوب قسمت عمدهای از جامعه نیستند، اما در این کشورها فرد محور قضاوت قرار نمیگیرد. آنها سعی میکنند برنامهها را با يكديگر سنجیده و از بین برنامهها آن را که بیشتر از همه به نیازهایشان نزدیکتر است برگزینند؛ موضوعی که فقدان آن در عرصه انتخابات کشور هم نتوانسته ما را نسبت به مشارکت در این عرصه، تصمیم برای سرنوشت خود و آینده کشور ناامید کند. مسائلی حیاتی و غیرقابل عبور که در این سالها ذرهذره بذر امید را در دل ما پرورانده و امید و ایستادگی که همواره در سختترین شرایط راه پیش پای میگذارد، به ما آموخته که خود را با شرایط موجود سازگار کنیم و به جای آنکه برنامههای نامزدها را بر نیازهای خود انطباق دهیم، برعکس، تا آنجا که میتوانیم، نیاز نامزدها را در راستای خواستهها و برنامههای خود قرار دهیم و از قضاوت اجتناب ورزیده و تمام وقتمان را به تحلیل و درک شخصیت افراد اختصاص دهیم و برای راهی که خواستار پیمودن آنیم، فرد اصلح را بجوییم. زیرا زمانی که جامعه بتواند نیاز به رأی نامزدهای انتخابات را در راستای خواست خود قرار دهد، در آن صورت برنامه خود را بر تمام نامزدها و جریانات سیاسی، بهویژه جریان خاص تحمیل میکند. به طور مثال آیا میتوانیم تغییر فضای سیاسی فعلی کشور را نسبت به 20 سال قبل نادیده بگیریم. چه کسی فکرش را میکرد که چنين جریاني در مناظرههای ریاستجمهوری سال 96 نیازمند گفتمان توسعه سیاسی و اقتصادی، حقوق شهروندی، تعامل با دنیا، بسط آزادی و... برای پیروزی در انتخابات باشد؛ گفتمانی که سال 76 سیل خروشان جامعه، به همراه نامزد اصلح خود و جریان اصلاحات شروع کرده و در برابر همین جریان ایستادند. چطور میشود این دستاورد 20ساله را با تمام پستیها و بلندیهایش نادیده گرفت؛ پیروزی گفتمانی که خواست مردم در فضای سیاسی آن روز کشور بوده، امروز در راستای نیاز به رأی، احزاب جامعه، شاید این تغییر گفتمان آنها را بتوان ظاهری و صرفا در خدمت اهداف انتخاباتی دانست اما این موضوع باعث تقلیل دستاورد جامعه در رسانیدن صدای خود به این طیف نمیشود. صدایی که در سوی دگر، سال 92 حسن روحانی را به سمت خود فراخواند و در این سالها روز به روز او را به خود نزدیکتر کرد؛ صدایی که روزگاری مدرن، شیک، غیرواقعی و مورد مطالبه اقلیتی از جامعه پنداشته میشد، امروز برنده انتخابات را تعیین و او را در راستای اجرای مطالباتش قرار میدهد. آری امید بذر هویت ماست، امید که در سختترین شرایط آن را در دل خود پروراندیم، تا امروز در مسیری باشیم که با تمام کاستیها و محدودیتها خود انتخابش کردیم، مسیری که بسیاری از ناهمواریهایش را به خوبی شناخته و دیگر فریب بیراهههایش را نمیخوریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.