|

ضرورت توجه به امنیت ملی

فتح‌الله دهقان

برای امنیت ملی، تعریف‌های گوناگونی آورده‌اند؛ یکی از تعریف‌های موجود برای این مفهوم، تعریف کلاسیک آن است و عبات است از: «توانایی کشور در دفع تهدید‌های خارجی، علیه حیات سیاسی یا منافع ملی خود». با توجه به آنچه درباره نقش مسائل اقتصادی، سیاسی و بین‌المللی گفته شد، می‌توان آن را به این شکل تکمیل کرد. امنیت ملی یعنی؛ دستیابی به شرایطی که به یک کشور امکان می‌دهد از تهدیدهای بالفعل خارجی و نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانه در امان باشد و در راه پیشبرد امر توسعه اقتصادی، اجتماعی، انسانی، تأمین وحدت، موجودیت کشور و رفاه عامه فارغ از مداخله بیگانه گام بردارد. بنابراین طیفی از انواع امنیت وجود دارد که با طیف نیاز‌های انسان برابری می‌کند، نظیر: امنیت غذایی، بهداشتی-درمانی، آموزشی- تربیتی، جنسی-تفریحی، رفاهی، روانی-روحی، جسمی، اقتصادی، شغلی، زیستگاه طبیعی و سرزمینی، فرهنگی، مذهبی-دینی، اخلاقی، حقوقی، فکری، سیاسی، ارتباطی، حیثیتی-آبرویی و... . رابطه معنی‌داری بین قدرت و منافع ملی و امنیت ملی وجود دارد. به این ترتیب که تأمین منافع و امنیت ملی کشورها، بستگي به قدرت آنها دارد. مهم‌ترین عناصر تشکیل‌دهنده قدرت عبارت‌اند از: ایدئولوژی، عوامل اجتماعی-انسانی، سیاسی، جغرافیایی، نظامی، اقتصادی و... . از بین سطوح امنیت گروهی و جمعی سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی در ادبیات روابط بین‌الملل نمود بیشتری دارد. از طرف دیگر امنیت ملی خود به دو نوع داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. در گذشته امنیت نظامی موردتوجه بود که سرچشمه آن نیز خارج از مرزها دیده می‌شد؛ ولی امروزه امنیت ملی علاوه بر بُعد نظامی دارای ابعاد دیگری از قبيل: بعد اقتصادی، زیست‌محیطی و... است و سرچشمه و منبع تهدید نیز خارج و داخل مرزها دیده می‌شود. این در حالی است که شعارهای پوپولیستی و عوام‌فریبانه، اقدامات غیراصولی و تخصصی آنها، روح و روان مردم ایران را آزرده‌خاطر کرد. با رواج دروغ، تهمت و اعمال غیراخلاقی، به فرهنگ، دین و اخلاق کشور ضربه زدند. این جریان که دولت را در دست داشت، برخلاف اصل 122 قانون اساسی به هیچ‌کس پاسخ‌گو نبود، برای دیگران هیچ حق و حقوقی قائل نبود و انواع تهمت‌ها و ناسزاها را به دیگران نثار می‌کرد. عملکرد آنها مخالف فرهنگ و اخلاق و منش مردمی است که در طول تاریخ در جهان سرآمد بودند. ملتی که وارث فردوسی، سعدی، حافظ و دیگر اندیشمندان است. مهم‌تر از همه اینها، آن چیزی است که مردم ایران با چشمان خود دیده، با گوش خود شنیده و در زندگی خود با آن دست‌وپنجه نرم و لمس کردند. خانواده‌هایی که چند جوان تحصیل‌کرده بی‌کار، در سن ازدواج دارند و والدین آنها شرمنده فرزندان خود به دلیل عدم تأمین نیازهاي بحقشان بودند. شرمندگی پدر خانواده‌ای که به دلیل تعطیلی کارخانه و کارگاه، از کار بی‌کار شد و قادر به تأمین مایحتاج عمومی خانواده نيست. ایرانی‌هایی که هنگام مسافرت به خارج از کشور، مورد بی‌اعتنایی و بی‌حرمتی واقع شده‌اند و مسائلی این‌گونه، اینها نمونه‌هایی از نتایج عملکرد هشت‌ساله جريان انحرافی بود. حاکمیت این جریان بر کشور باعث شد انواع امنیتی با طیف نیازهای انسان برابری کند، خدشه‌دار و آرامش و قرار تعادل عناصر ساختاری و کارکردی نیازهای مردم آسیب‌پذیر شود. از سوی دیگر هم ارتباط با دیگران خصوصا همسایگان، برای افراد و کشورها حائز اهمیت است. ایران با کشورهای منطقه، دارای اشتراکات جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی، مذهبی و... است و به نوعی هم‌تکمیلی ژئوپلیتیکی با این کشورها دارد. اصولا در ارتباطات بايد برای حق حاکمیت، فرهنگ، مذهب، اعتقادات و... دیگران حرمت قائل شد و احترام متقابل شایسته است كه وجود داشته باشد. در چنین فضایی روابطی منطقی به‌نفع طرفین شکل می‌گیرد. لازمه و زمینه این عمل اين است که مسئولان کشور انسان‌های منطقی و واقع‌گرا باشند نه مسئولاني با افکار پوپولیستی و جزم‌اندیش. در دوران حاکمیت این جریان بر کشور، رابطه با همسایگان به بدترین وضعیت رسید، باعث بالاگرفتن اختلاف با همسایگان در منطقه شد. به ‌تبع آن خسارات زیادی به کشور و منطقه وارد شد. به‌هرروی شایسته است با عوامل مخل امنیت ملی در چارچوب قانون برخورد مقتضی صورت گیرد تا آنها دیگر امنیت ملی را به بازی نگرفته و برای دیگران نیز درس عبرتی باشند. به امید آن روز که نزدیک است... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.